Z.Jurczak. OBLICZE TEJ ZIEMI..

Strona 1

Projekt okładki: Józef Ogiegło.
Prawa autorskie zastrzeżone przez
Towarzystwo Miłośników
Ziemi Wadowickiej 2013
Drukarnia i Wydawnictwo SCALbis
34 100 Tomice, tel. 33 873 11 18
ISBN 978-83-933645-4-1



                    2

Strona 2

cje regionalne do oporu wobec rozrastają-
                                             cej się i restrykcyjnej administracji.
Od autora                                    Te polityczne przepychanki będą mieć
                                             wpływ na dalszą edukację Polaków, reali-
Rok 1989 przyniósł Polsce demokrację,
                                             zowaną głównie przez konsumpcjonizm.
system, który bez świadomości obywatel-
                                             Zmienia to powoli mentalność homo kato-
skiej jest tylko malowanym pojęciem.
                                             likusa, co jest sprawą istotną dla przy-
Ustawy samorządowe przerzuciły wiele
                                             szłości kraju nad Wisłą.
dotychczasowych obowiązków państwa na
                                             Każdemu z nas obok nabytych praw, przy-
społeczeństwo. Samorząd gminny, pod-
                                             sługują konstytucyjne i ustawowe gwaran-
stawowa forma lokalnej demokracji ma
                                             cje a nie tylko obowiązki wobec państwa.
realny wpływ na poziom życia swoich spo-
                                             Świadomość tego winniśmy zdobywać od
łeczności. Niestety zbyt wiele jest przy-
                                             szkoły podstawowej. Niestety kolejne po-
padków wykorzystywania jej przeciwko
                                             kolenia wychowywane są w dominacji wia-
obywatelom. Charakter narodowy Pola-
                                             ry nad rozumem a system edukacji kreuje
ków, kształtowany głównie przez ortodok-
                                             model szkolnictwa bliższy filozofii schola-
syjny katolicyzm, był zawsze wykorzysty-
                                             stycznej niż współczesnym potrzebom.
wany przez rządzących. Współcześnie wy-
kształcił specyficzną państwowość, daleką    Książka jest zbiorem felietonów publiko-
od demokracji. Samorządność przy braku       wanych na mojej stronie internetowej w
dochodów staje się fikcją a przerzucanie     latach 2010-2012. Wiele tych krótkich,
odpowiedzialności na społeczeństwo przy      subiektywnych refleksji dotyka przy okazji
jednoczesnym wzmacnianiu administracji       także spraw mojego rodzinnego miasta.
państwowej, jest drogą w stronę totali-
zmu. Wydaje się, że to spychanie odpo-
wiedzialności na obywateli zmusi organiza-



                    3                                            4

Strona 3

***                                           dziej pochówku na Wawelu. Czy narodowa
W 70 rocznice rozpamiętywania zbrodni         nekropolia jest cmentarzem parafialnym
katyńskiej, zginęło w katastrofie w Smo-      kardynała Dziwisza? Czy Polska jest kra-
leńsku dwóch prezydentów Rzeczpospoli-        jem afirmacji śmierci? Przecież my tylko
tej i prawie 100 osób im towarzyszących.      fetujemy pogrzeby. Tak było zawsze, na-
Nie nam roztrząsać przyczyn tragedii. Ka-     wet jak umierał Stalin. Co w tej narodowej
tyń jest miejscem narodowego kultu poza       psychice siedzi? Czy to efekt wytresowanej
granicami kraju. Takim miejscem w Polsce      wiary? Mimo starań nie mogę w mojej
dla Żydów jest Oświęcim czy Lubartów.         pamięci znaleźć zasług prezydenta Ka-
Przybywają z dalekiego Izraela i świata       czyńskiego dla Polski. Był figurą partii i
oddać hołd zmarłym. Nie czynią z tego         brata, człowiekiem edukowanym, ale prze-
państwowo propagandowego festynu. U           ciętnym, dobrze opłacanym i pełnym
nas na tragicznej historii zbijała kapitał    kompleksów. Czy mam być mu wdzięczny
niejedna opcja polityczna. Fakt – Katyń       za państwową nieprzychylność dla obywa-
jako zbrodnia Sowietów musi dojść do          tela? Za fatalny stan służby zdrowia,
świadomości samych Rosjan w historii          szkolnictwa i bezpieczeństwa? Za niespra-
zbrodni stalinowskich. Ale nic poza to.       wiedliwość sprawiedliwości? Za politykę
Ktokolwiek chce zbić na tym kapitał poli-     zagraniczną? Za miliony młodych, którzy
tyczny albo docelowo żądać rekompensaty       dla poprawy życia musieli z kraju wyje-
– postępuje niemoralnie.                      chać? Takie mam niepopularne wątpliwo-
Pogrzeb pary prezydenckiej zamiast zjed-      ści.
noczyć społeczeństwo jeszcze bardziej je
podzielił. Naród jest pojęciem jedności
języka, kultury, tradycji i terytorium. Je-
stem pozbawiony łaski bezkrytycznej wiary
i nijak pojąć nie mogę tej dewocyjnej ża-
łoby nad trumną prezydenta a tym bar-

                    5                                             6

Strona 4

***                                          ***
Zbliżają się wybory samorządowe, ten         Hodowla owiec, czyli owczarstwo przyszło
podstawowy dla prowincji, małych miast i     do Polski z wędrownymi plemionami za-
wsi praktyczny sprawdzian demokracji.        siedlającymi Karpaty w X-XI wieku. Owca
Niestety doświadczenie ostatnich lat poka-   towarzyszy człowiekowi od tysięcy lat a
zuje, że ludzie w takie mechanizmy jak       baranek stał się symbolem judaizmu po-
wybory coraz mniej wierzą. Polska prowin-    tem chrześcijaństwa i wylądował w Zodia-
cja, jest dzisiaj w większości opanowana     ku. Owczarstwo w Polsce od tysiąca lat
przez zasiedziałe samorządy wójtów czy       zawsze było potęgą. Stan stada narodo-
burmistrzów. Upływające kadencje władza      wego liczono na miliony sztuk. Owieczka
wykonawcza przeznaczała przeważnie na        jest zwierzęciem łatwym w hodowli, spo-
ugruntowanie swojej pozycji. Budowała        kojnym, spolegliwym, bardzo stadnym.
zaplecze oparte o układy zależnościowe,      Przynosi wiele korzyści. Przede wszystkim
familijne, towarzyskie i kościelne. I mimo   runo, czyli wełnę. Dla hodowców i paste-
szemranego po wsiach i uliczkach nieza-      rzy jest to złote runo. W Polsce, gdzie
dowolenia, ludziom brakuje odwagi by w       kuchnię zdominowała wieprzowina, masa
czasie wyborów to zmienić. Po prostu         mięsna nie ma znaczenia jednak stanowi
strach przed władzą paraliżuje. A urzędu-    gwarancję dobrej strzyży. Liczy się efekt -
jący samorząd i burmistrz zawsze może        czyli to złote runo. Owieczki bardzo łatwo
liczyć na elektorat utrzymywany z budżetu    się pasie. Pójdą na każde pastwisko i będą
i życzliwość parafii wspomaganej samo-       jeść, co im pasterz zadysponuje. Wszelka
rządową kasą. Ten stan demokracji na         karma podana przez hodowcę jest przyj-
prowincji mogą zmienić tylko młodzi, któ-    mowana. Pod tym względem nie wybrzy-
rzy więcej uczą się w czasie zagranicznego   dzają, są zadowolone i zawsze pokorne
zarobkowania, niż w archaicznej, polskiej    wobec pastucha. Są łatwe do pilnowania.
szkole.                                      Same się grupują, napędzają i pilnują. Do
                                             wielkiego stada, nawet na tysiąc owieczek

                    7                                            8

Strona 5

wystarczy jedna, dwie gorliwe owieczki,      ***
które przypomną o wypasie i przypilnują      Dla mojego pokolenia szkolny wrzesień to
strzyżenia. Dziwne, że nawet młode ja-       jednocześnie kolejna rocznica wybuchu II
gnięta i baranki, podskakujące za młodu      wojny światowej. To stałe przypominanie
na obrzeżach stada, jako dorosłe sztuki      roli Niemiec i Niemców w tej tragedii. Póź-
stają się normalnymi, gotowymi do strzyży    niej był 17 wrzesień. I w takiej kolejności
owcami. Aby uatrakcyjnić zasadność strzy-    pojmowaliśmy wrzesień 1939 roku. W tym
ży, pasterze często organizują różnego       roku rocznica wybuchu wojny utonęła w
rodzaju święta pasterskie czy owczarskie     propagandowych szumie, kto będzie na
polegające na gromadnym wypasie, cere-       uroczystościach? Nie zabrakło na Wester-
monialnym dojeniu i uduchowionym strzy-      platte Niemców i Rosjan. Jak zawsze za-
żeniu. Zgodnie z kalendarzem, po tygo-       wiedli nasi "przyjaciele" z Zachodu.
dniowym wypasie, zawsze w niedzielę          17 września zrobiliśmy narodową, medial-
odbywało się dojenie, po którym zadowo-      ną fetę na pohybel ruskim. Czyli jak to u
lone owieczki wracały do swoich szałasów.    nas zawsze - pokazaliśmy, otrąbiliśmy,
Za to pasterze po takim udoju mieli pełne    zawyliśmy. Niepojęci dla współczesnych
ręce roboty i kiedy kierdel zajmował się     nauczyciele mojego pokolenia uczyli mnie,
sobą oni nareszcie mogli odpocząć po tru-    że Europa lat 1918 - 1939 była Europą
dach swoich pasterskich. Owczarstwo tak      dyktatur: Mussolini 1923, Hitler 1933,
się rozwinęło, że powstały specjalne szko-   Franco 1936. Jednym z pierwszych był
ły szkolące pastuchów i cała obrzędowa       marszałek Piłsudski (przewrót majowy w
ceremonia wtajemniczenia. Wyświęcone-        1926 roku). I chyba Piłsudski miał rację
mu adeptowi na pastucha dawano funkcje       biorąc Polskę w cugle. Pierwszego prezy-
pomocnika jakiegoś bacy a po kilku latach    denta G. Narutowicza, projektanta zapory
własne stado, które mógł hodować, strzyc     w Porąbce, zastrzelił prawicowy ekstremi-
i doić do woli.                              sta. W latach 1922-26 było kilka zmian
(wg Poradnika strzyży owiec)                 rządu. Potem, za sanacji mieliśmy po-

                    9                                            10

Strona 6

prawne stosunki z Niemcami, w Europie          czyli 2/3 granic z Niemcami. Od wschodu
świadomość roli Polski w walce z bolszewi-     mamy Litwę, której nie daliśmy Wilna,
zmem i jej znaczenia jako militarnej i tery-   Ukraińców, którym nie daliśmy wolności i
torialnej zapory dla Stalina. Bolszewicy nas   bolszewicką Rosję, którą 20 lat wcześniej
nienawidzili za wojnę 1920-22, nie kochali     zatrzymaliśmy przed jej marszem na Euro-
Ukraińcy za całokształt, Petlurę i obietnice   pę a my, wypuszczani przez Francję i An-
wolnej Ukrainy. Nie znosili Białorusini i      glię "nie znamy pojęcia wolności za wszel-
Litwini za zabór Wilna. Widać lubili nas       ką cenę"? Kto otoczony w 100% przez
Niemcy, bo wzięli 12pp Ziemi Wadowickiej       wrogów ryzykuje obronę? Normalnie szko-
w 1938 roku do rozbioru Czechosłowacji.        lony żołnierz, nawet kapral by tego nie
Hitler po zajęciu zdemilitaryzowanej Nad-      zrobił. Ale brakło w Polsce Piłsudskiego -
renii trzema batalionami wojska i po Mo-       jak niektórzy mówią. Ja myślę, że brakło
nachium zobaczył, że ta osławiona Fran-        racjonalnego myślenia. Nasz wrzesień był
cja i Anglia nie ruszy z pomocą nikomu.        tragiczny. I nadal pozostaje, bo żadnej
Celem ekspansji Niemiec był generalnie         lekcji z tego doświadczenia nie wynieśli-
Zachód. Sojusznicza Polska miała tymcza-       śmy.
sowo ubezpieczać go od ZSRR. Po inwazji
na Czechy doszło to także do świadomości
zachodniej dyplomacji, która czyniła
wszystko, aby skierować Hitlera na z góry
przez nich opuszczoną Polskę. Francuzi w       ***
rok później już kolaborowali z Niemcami.
Zastanówmy się tak bez emocji, racjonal-       Moje pokolenie, kształcone i wychowywa-
nie i logicznie. Wiosna 1939 roku. Od pół-     ne w PRL-u, zna dobrze semantyczny za-
nocy mamy Prusy Wschodnie i Gdańsk, od         kres pojęć: komunizm, socjalizm, kapita-
zachodu Niemcy centralne, od południa          lizm. Wie, że te idee powstawały w Anglii i
Niemcy w Czechach i niemiecka Słowacja -       Francji, czyli na Zachodzie, w odróżnieniu

                    11                                             12

Strona 7

od bolszewizmu powstałego w Związku            nych. Wgłębianie się w tematykę relacji
Radzieckim. Niestety dzisiaj nikt na takie     państwo – obywatel, nie napawa optymi-
drobiazgi nie zwraca uwagi. Podział wśród      zmem. Utwierdza jedynie w przekonaniu
współczesnych jest prosty: wszystko przed      podstawowej różnicy między cywilizowa-
1989 rokiem to komuna a po - to szczęśli-      nymi demokracjami a naszą. A sprowadza
wy raj demokracji i liberalnego kapitali-      się ona do faktu (oczywiście uogólniając),
zmu. Tak prostackie definiowanie współ-        że demokracje zachodnie służą obywate-
czesności przypomina bolszewickie poj-         lom. U nas odwrotnie. Tam obywatel jest
mowanie dziejów. I dlatego nie czytam i        podmiotem dla systemu państwowego, tu
nie oglądam w TV popisów żurnalistów           przedmiotem. Odnoszę wrażenie, że nasza
propagandy i całej nawały urabiania kolej-     wypaczona demokracja wzoruje się na
nego pokolenia Polaków. Wrześniowy             tysiącletnich doświadczeniach Kościoła,
Kongres Kultury Polskiej w Krakowie zdia-      który stworzył system całkowitej zależno-
gnozował fatalny stan kondycji intelektu-      ści człowieka od siebie. Duch demokracji
alnej współczesnych, ale recepty na ule-       zachodniej nie jest tak u nas silny jak duch
czenie nie podał. Mamy wszak demokra-          święty, co dla władzy świeckiej ma pierw-
cję. Lenin mógł jedynie marzyć o takiej        szorzędne znaczenie. W każdej dziedzinie
dyktaturze proletariatu. A jakie są potrze-    społecznego życia możecie zauważyć nad-
by proletariackiego ludu? To widać, sły-       rzędność interesu anonimowego państwa
chać i czuć - w telewizji, radiu, prasie...    nad dobrem obywatela. Od ochrony zdro-
                                               wia poprzez sprawiedliwość po edukację,
                                               trwa nieustająca walka między potrzebami
                                               obywatela a JEGO państwem. Wygląda to
***                                            jak bitwa. Na szańcach ustaw i kodeksów,
                                               własnej inercji i interesów partyjnych oko-
Przez kilka dni miałem okazję do „prasów-      pała się władza, która za pomocą służb
ki”, czyli zaległej lektury tematów społecz-   resortowych i mnożącej się administracji

                    13                                             14

Strona 8

broni siebie. Obywatele, zrzeszeni w sa-     wia, bezpieczeństwo       i   sprawiedliwość,
morządy albo organizacje pozarządowe         mieszkania i drogi.
walczą i odniosą sukces jak im NFZ podpi-
sze kontrakt bez problemów albo państwo
da kasę na most czy drogę. Cieszą się w
telewizyjnych relacjach i gazetowych new-    ***
sach Polacy, że po paru latach wypuszczo-    Lewica czeka na młodych, którzy zrobią z
no z więzienia niewinnie skazanego, że       niej sprawnie działającą partię, bo w tej
prokuratura stawia korupcję przed sąd,       chwili istnieje tylko formalnie. Strach ludzi
który z braku dowodów uniewinni, cieszą      przed lewicą wynika z wielu przyczyn,
się, że cena węgla poszła w górę tylko       głównie z niewiedzy i doświadczeń PRL-u.
15% a nie 25% itd. Jako społeczeństwo        Ci, co dzisiaj utożsamiają lewicę z bolsze-
byliśmy przeważnie upodlani przez pań-       wią, komuną i czerwonymi, pochodzą z
stwo. Dowodzi tego historia. Nigdy nie       rodzin robotniczych lub wiejskich i miesz-
ceniliśmy rozumu i wiedzy a nasz wyho-       kają w domach zbudowanych za PRL-u.
dowany romantyzm preferował insurekcje       Wielu udzielając mi poparcia pyta, dlacze-
i ruchawki, które budowały cmentarze a       go startuję z tej partii? Co mam powie-
nie mieszkania. Od 1989 roku mamy nie-       dzieć? Że mnie poproszono? Że jestem
podległość i podobno budujemy demokra-       bezpartyjny a zawsze miałem lewicowe
cję. A że budujemy sami i dla siebie, więc   poglądy, że zawsze byłem w opozycji? Że
budujemy solidny system, wzorowany           socjalistą był Piłsudski a Wojtyła robotni-
raczej na eksperymencie J. Piłsudskiego z    kiem? Że bliższy mi drugi człowiek niż
1926 roku. Patronat objęli także mundu-      Bóg? Że socjalizm rodził się w Anglii, a
rowi, ale w sutannach. Wyhodowani w          komuny działają we Francji? I tak to nie
potrzebie permanentnej walki, nadal szar-    pomoże, bo większość moich bliźnich już
piemy się o normalne, godne życie. O cy-     dawno została pozbawiona zdolności lo-
wilizowaną szkołę, wydolną służbę zdro-      gicznego myślenia i wolnej woli, które wa-

                   15                                             16

Strona 9

runkują wiedzę. Człowiek jest słaby i z       na nowym, katyńskim pomniku powiesił
natury leniwy. Łatwiej jest uwierzyć niż      ktoś portret tragicznie zmarłego prezyden-
wysilić umysł. I tak się hodujemy od tysią-   ta Lecha Kaczyńskiego. Luźno myślę -
ca lat. Bodaj w 1966 roku na spotkaniu w      przecież to profanowanie pamięci polskich
episkopacie, jeden z ówczesnych biskupów      oficerów. Pomnik jak pomnik, mniej lub
podkreślał, że Polska jest taka, bo ma ty-    bardziej udane dzieło artysty, ale o jego
siąc lat wiary! No właśnie, dlatego – sko-    istocie stanowią emocje utożsamiane z
mentował wtedy poseł Znaku, Stefan Ki-        bryłą. W tym wypadku związane z ofiarą
sielewski (nie będę tłumaczył kto zacz i co   tysięcy polskich oficerów, elity intelektual-
to był ZNAK). Konsekwencją wiary jest         nej przedwojnia, nadziei powojnia. Katyń
cały system edukacji i wychowania mło-        był symbolem alternatywnym do partyjnej
dzieży, która z sukcesem będzie kontynu-      indoktrynacji w czasach PRL-u, symbolem
ować tradycje sarmackiego katolicyzmu         Polski wolnej, demokratycznej - tej, w
(kibole, gorzała, lenistwo, honor i donosi-   której teraz żyjemy. Jak można tak profa-
cielstwo). Spece straszący piekłem pchają     nować zamkniętą w metal symbolikę wie-
kolejne pokolenia ku pożytkowi wszelkim       szając na pomniku zdjęcie ofiary wypadku
macherom żyjącym z naiwności i wiary.         lotniczego? Myślę sobie dalej, że niewia-
Podobno: „ Pan dał ci rozum i wolną wolę      dome są formy objawień oszołomstwa
abyś te najwyższe dary obrócił ku pożyt-      naszego, rodzimego i odpuszczam myśl o
kowi Ziemi, którą ci zostawił”?               jakiejś oficjalnej interwencji w sprawie
                                              profanacji. Chodzą z krzyżami, budują 30
                                              metrowego Chrystusa, fundują koszulki,
                                              ornaty, altarie, wypominki i miliony mszy,
***                                           więc i z symbolu martyrologii narodowej
Pogoda nadal super a ciepłe i niskie słońce   zrobią, co chcą. Ich prawo. Jak dzieci, co
daje oświetlenie jak w amerykańskich we-      bawią się w parku na ruinach dawnych
sternach. Szedłem kiedyś przez planty a tu

                    17                                             18

Strona 10

symboli. I jak dzieci robią dużo szumu i      jennych dwudziestoleci. Wtedy był PRL,
krzyku.                                       teraz mamy RP, wtedy było zniewolenie
                                              teraz mamy wolność. Mimo różnych uwa-
                                              runkowań, to zawsze od władz miasta
                                              zależał jego rozwój, to starania władz de-
***                                           cydowały o jego obliczu. W biednych la-
Pada deszcz, normalny, jesienny. Ciepło.      tach powojennych powstały główne osie-
Na ulicach ruch. Ludzie nie mają jakoś        dla mieszkaniowe, miejsca pracy dla
powodu do uśmiechu, chodzą wszyscy jak        wszystkich, szkoły i przedszkola, przy-
zadżumieni niewiarą w jakiekolwiek zmia-      chodnia i szpital. Przez ostatnie 20 lat,
ny. Rozmawiam, tłumaczę proste zależno-       bogate budżetem i samorządnością, stali-
ści ich poziomu życia od magistrackich        śmy się jedynie pielgrzymkowym ośrod-
działań. Pytam czy samorząd robił coś,        kiem, skansenem z kremówką jako zna-
gdy padał ich zakład pracy? Czy były pró-     kiem rozpoznawczym. Gdzie w tym
by ratowania zatrudnienia? Gdzie tam. To      wszystkim są mieszkańcy i ich doczesne
wolny rynek – tłumaczyli magistraccy. W       potrzeby? Pod kuchnią Brata Alberta?
swojej ulotce wyborczej komitet lokalny
PiS krytykuje Spółdzielnie Mieszkaniową za
jakieś rozliczenia ciepła, za świadome pró-
by szkodzenia zdrowiu mieszkańcom itp.
                                              ***
Cel jest jasny. Podważyć zaufanie do spół-
                                              Święto Niepodległości obchodzi cała Euro-
dzielni, bo to jedyna w tym mieście insty-
                                              pa. W tym dniu w 1918 roku zakończyła
tucja, która nie została jeszcze spacyfiko-
                                              się I wojna światowa. Przy okazji - bośmy
wana przez samorząd, ten kolektyw PO,
                                              jej nie wywalczyli – odzyskała Polska nie-
PiS-u i Wspólnego Domu. Układ partyjny
                                              podległość. No i dzień wcześniej przyje-
dający od lat gwarancje tej samej bur-
                                              chał pociągiem z Magdeburga J. Piłsudski,
mistrz. Zrobiłem zestawienie dwóch powo-

                    19                                           20

Strona 11

któremu Rada Regencyjna przekazała               Przeszliśmy w happeningowym spacerze z
władzę. Wspominał potem Komendant, że            Rynku na osiedle. Bardzo kontaktowa,
był całkowicie zaskoczony tymi tłumami i         bezpośrednia osoba, postać niekonwen-
swoją pozycją.                                   cjonalna z dużym poczuciem humoru.
W 1989 roku wróciła do Polski ta właśnie         Przypomniała nam słowa Jana Pawła II,
niepodległość i demokracja. Od dwudzie-          bodaj z drugiej pielgrzymki do Ojczyzny:
stu lat układamy te klocki. Bawią się nimi       NIE LĘKAJCIE SIĘ. Odnosił je do ówcze-
politycy centralnego i lokalnego szczebla        snej rzeczywistości politycznej w Polsce.
pewni aprobaty spacyfikowanego niewie-           Do głowy nam nie przyszło, że ten cytat
dzą społeczeństwa. Piłsudski wytrzymał           kiedyś będzie apelem do mieszkańców
tylko sześć lat, zrobił przewrót i wziął poli-   jego rodzinnego miasta. Wszak nasze ży-
tyków za mordę. Doskonale sobie zdawał           cie codzienne zależy od pracy. Tej pracy w
sprawę, że z taką klasą polityczną niczego       Wadowicach przez ostatnie dwadzieścia lat
nie zbuduje. Teraz mamy demokrację,              sukcesywnie ubywa. Uświadomiłem sobie,
chociaż niektórzy marzą o Piłsudskim i           że teraz największym pracodawcą w mie-
jego dyktaturze. Demokratycznym mecha-           ście jest szeroko rozumiany samorząd. Nie
nizmem kontroli władzy są dzisiaj wybory.        chcę dopuszczać takiej myśli, że mógł
Nic lepszego nie wymyślono dla rozum-            świadomie zaniedbywać rynek pracy, aby
nych społeczeństw.                               samemu stać się monopolistą. Życie
                                                 mieszkańców zależy od samorządu, bo po
                                                 to go powołują. Demokracja gminna, pro-
                                                 wincjonalna, jawi się niestety coraz czę-
***                                              ściej jako forma dyktatu i zależności od
Dwa dni małego maratonu. W sobotę go-            organów wykonawczych samorządów.
ściliśmy profesor Joannę Senyszyn, euro-         Stąd strach, obawa o przyszłość i dzień
deputowaną z naszego okręgu. Znalazła            normalny mieszkańców. Stąd podziały
chwilę czasu, aby odwiedzić Wadowice.            społeczne, kolaboracja, donosicielstwo i

                     21                                             22

Strona 12

pacyfikacje. W takich sytuacjach ludzie       tak Polska wypuszczona przez aliantów, w
zawsze szukali wsparcia w Kościele. Czy       ciągu paru miesięcy stała się wrogiem III
będzie ktoś odważny podpowiedzieć:            Rzeszy. A Stalin tylko patrzył jak ten anty-
Nie lękajcie się?                             bolszewicki blok się rozsypuje. Alianci wy-
                                              pchali nas do konfrontacji z Niemcami, dali
                                              nic nie warte gwarancje i wpędzili na So-
                                              wietów. I to jest prawda, której nie chce-
***                                           my przyjąć. Stalin dostał w ręce całą kadrę
Od paru dni media fascynują się uchwałą       oficerską, która go pokonała 20 lat wcze-
rosyjskiej Dumy w sprawie Katynia, trage-     śniej. Dla Rosjan, te kilkadziesiąt tysięcy
dii kształtującej świadomość współcze-        wymordowanych Polaków zawsze niewiele
snych a ciążącej na nas od wojny polsko-      znaczyło przy milionach ich rodaków, które
bolszewickiej. Bo de facto wtedy się zaczął   pochłonął stalinizm. Wojna jest zawsze
Katyń. Mord w 1940 roku był zemstą Sta-       wojną. Jest antyludzka, jest śmiertelną
lina za klęskę nad Wisłą w jego pochodzie     chorobą i zboczeniem człowieczeństwa.
na zachód Europy. Polska Piłsudskiego         Wymaga okrucieństwa, wyzucia wszelkich
stanowiła osłonę cywilizacji przed zagraża-   uczuć, bandyckiej odwagi od wszelkiego
jącym jej bolszewizmem. Pakt z Hitlerem       mięsa armatniego. Bo to ono ponosi straty
w 1934 roku, stawiał nas w rzędzie pań-       odkładające się w rodzinach i narodach na
stw proniemieckich. Europa przymykała         lata. I tak było z wszystkimi wojnami, na
oko, bo Hitler zabezpieczał ją przed bol-     które prowadzili nas macherzy od ideologii
szewizmem. Ale Hitler cały czas chciał        i kapitału.
rewanżu za pokój wersalski, chciał Francji    Przykro znowu patrzeć jak ostatnie lata
i Anglii. Od stycznia 1939 roku dyplomacja    krzywią nam historię, jak po 2000 roku ta
zachodnia odwraca uwagę Adolfa od sie-        narodowo-patriotyczna szkoła pod patro-
bie i skupia ją na Polsce. Uczyni nasz opór   natem IPN pruje mózgi młodemu pokole-
tak zdecydowany, że Hitler zmieni plany. I    niu. Zależni egzystencjalnie żurnaliści edu-

                    23                                            24

Strona 13

kowani byli chyba przez niezrealizowanych     postulatem był powrót do Krakowa i likwi-
opozycjonistów, frustratów własnego stra-     dacja województwa bielskiego. Należeli-
chu i babcinych opowieści. Tworzą mity        śmy jako związkowcy do Małopolski.
wpędzające nas znowu w nienawiść i wro-       Pierwsze Komisje w mieście zakładało
gość wobec innych nacji. Katyń, symbol        szkolnictwo i służba zdrowia. Fabryki się
narodowej tragedii, służy dzisiaj politycz-   dopiero organizowały. Po strajkach w Biel-
nym interesom i wielkim ambicjom małych       sku powstały struktury na Podbeskidziu i
kurdupli.                                     wywalczyły swój region. Administracyjnie
                                              zaczęto zmuszać zakłady do przejścia z
                                              Małopolski do Podbeskidzia. Z przynależ-
                                              ności do Małopolski nie zrezygnowały Ko-
***                                           misje Zakładowe nauczycieli (przewodni-
Będąc w czytelni biblioteki, dostałem kata-   czący J. Zeman), służby zdrowia (A. Kier-
log wystawy, która miała miejsce parę         nicka) i spółdzielni mieszkaniowej (Z. Jur-
miesięcy temu. Wystawy z okazji jubile-       czak). W miejsce wadowickiej Komisji Ko-
uszu 30-lecia NSZZ Solidarność. Współau-      ordynacyjnej, powstała w czerwcu 1981 r.
torem i to dominującym tego przedsię-         Delegatura Podbeskidzia. Organizowałem i
wzięcia był etatowy pracownik związku,        urządzałem biuro (Rynek 12) dla związku.
zasłużony działacz, przewodniczący Rady       Działaliśmy społecznie. Jak powstała Dele-
Miejskiej. W opracowaniu przemilczano         gatura, zaczęły się etaty dla funkcyjnych i
wiele faktów m.in. to, że pierwsze Komisje    administrowanie. Nasze trzy komisje Ma-
Zakładowe rejestrowały się w Regionie         łopolskie były spychane poza Delegaturę,
Małopolska. Na samym początku związek         ale to myśmy gościli Lecha Wałęsą. Także
miał samodzielne struktury w starych wo-      przywrócenie pomnika było realizowane
jewództwach. Powstająca Krajówka chcia-       przez Małopolskie struktury związku. W
ła powrotu do dawnych 17 województw.          prezentowanych dziejach wadowickiej
W listopadzie 1980 roku naszym głównym        Solidarności (jak i zapewne na wystawie)

                    25                                            26

Strona 14

nie znajdziecie zdania o tym jak ratowano     to. Niech świadome społeczeństwo wie, że
przed upadkiem zakłady pracy, jak poma-       świeckie państwo ma wojsko miłujące
gano związkowcom, jak rozwiązywano            pokój pod opieką kapelanów pilnujących
problemy bezrobocia. Z lektury wynika, że     miłości bliźniego i błogosławiących celow-
związek zajmuje się czym innym. Jeno          niki pistoletów AK wzór 47.
msze i igrzyska: biegi, wizyty, pomniki,
medale, wystawy. PZPR robiła jeszcze
defilady. Od 1990 roku jesteśmy w Mało-
polsce, ale dopiero 10 lat później, z powo-   ***
du powstania powiatów, wróciła etatowa        Pożegnaliśmy Józefa Zemana, nauczyciela,
filia związku z Podbeskidzia do Małopolski.   sportowca, działacza politycznego. W
A tak w 1981 roku krzyczeli za powrotem       ostatniej drodze odprowadzali go tłumnie
do Macierzy. I jak nazwać takie zachowa-      dawni sportowcy, działacze „Solidarności”,
nie panowie kombatanci?                       nauczyciele, znajomi. Był ostatnim z sze-
                                              ściorga dzieci zawodowego sierżanta 12
                                              pp, legionisty Józefa Zemana. Przez sto lat
                                              nazwisko Zeman, przybyłe do nas z Mo-
***                                           raw, było obecne w świadomości miesz-
Dobrze, że Polska to nie Białoruś, chociaż    kańców. Jak wielu w historii miasta obec-
kadencje rządzących jak u Łukaszenki. Nie     nych teraz jedynie na cmentarnych epita-
trzeba policji, aresztowań, przemocy. Peł-    fiach. Towarzyszyły Józkowi sztandary. Był
na świadomość obywatelska i Europa. O         poczet z klubu Beskid w Andrychowie, ze
tym, że jesteśmy państwem świeckim, co        Szkoły n1, z klubu Skawa i z Solidarności.
gwarantuje nam Konstytucja, przekonał         Zamówiono kilkadziesiąt mszy, taka forma
mnie ingres biskupa polowego w katedrze       płatnej licytacji pamięci i uszanowania
polowej tak istotny, że transmisja ze sko-    zmarłego. Mszę zamówili nawet ci, co Józ-
ków narciarskich została opóźniona. Nic       ka nie tolerowali, bo był ich wyrzutem

                    27                                            28

Strona 15

sumienia. Ksiądz zapewnił też, że jak nikt    kę rozkładaną z pocztówki przysłanej z
po drodze nie umrze to Józkowi w Sylwe-       Ameryki. Kolędowaliśmy z kolegą po ka-
stra zapalą świeczkę w kościele i wymienią    wiarniach i knajpach. Tak dyskretnie, od
Go z nazwiska. Przy okazji zwrócił się        stolika do stolika. Nuciliśmy jakieś pasto-
ksiądz do obecnych przedstawicieli władzy     rałki i za tą rozrywkę byliśmy częstowani
i osób publicznych z apelem, aby raczej       koniaczkiem. To kolędowanie było zawsze
poświęcali się Bogu a nie ludziom, bo         formą odwiedzin. Zachęcam wszystkich;
ludzkie sprawy nic nie warte naprzeciw        odwiedzajcie się bez skrępowania i skru-
boskiego zbawienia.                           pułów. Święta temu sprzyjają. Zakolęduj-
                                              cie u sąsiadów, znajomych, w rodzinie, na
                                              ulicy a nie tylko w kościele. Weźcie ze so-
                                              bą jakieś naczynie liturgiczne, trochę du-
***                                           cha, czyli spirytusu w nalewce i z takim
Wigilia, dzień oczekiwany z adwentowym        znakiem pokoju idźmy najpierw do ludzi
namaszczeniem. W dzieciństwie szczegól-       nim pójdziemy do Boga.
nie. Dla mnie był to także czas przygoto-
wywania szopki, bo od dnia św. Szczepana
chodziło się po kolędzie. Jako małolat to-
warzyszyłem dorosłym kolędnikom z             ***
przedstawieniem lalkowym, bo akompa-          Państwo to taki twór albo stwór, który
niowałem na akordeonie. Po takim spek-        żywiąc się podatkami ma dbać o stado
taklu dorośli się bawili, ja chałturzyłem i   zwane społeczeństwem. Do tego dbania
był jakiś grosz. W późnej podstawówce         stado wybiera sobie zaufanych, którzy
odwiedzaliśmy okoliczne domy i tłumaczy-      mozolnie, za ciężkie pieniądze przez ka-
li, że nie palimy papierosów a ten dym to z   dencje albo całe życie okupują system
szopkowych świeczek. W liceum, gdzieś w       instytucji i urzędów państwowych, aby
ostatniej klasie, mieliśmy taką małą szop-    tylko sprostać potrzebom stada. Oczywi-

                    29                                            30

Strona 16

ście jak w każdym stadzie, zdecydowana        fizyczne, odpukać jest w porządku, po-
większość je, trawi, goni za dobrym szała-    mówmy o psychicznym. Z nim nie jest u
sem i wierzy bezkrytycznie pasterzowi.        mnie najlepiej. Coraz mniej rozumiem ota-
Inteligentne sztuki już dawno dały się wy-    czającą mnie rzeczywistość. Nie podoba mi
brać stadu na swoich dobrodziejów, wyko-      się pisk i wrzask w programie TVP Kocham
rzystując do tego posłuch u pasterzy, któ-    cię Polsko (chyba to nie moja Polska), te
rzy tak czy siak gnają ich w niebyt.          jedno kamerowe, statyczne słuchowiska z
                                              obrazkami zwane serialami, ten idiotyczny
                                              poziom tzw. dziennikarstwa. Dawniej czas
                                              antenowy się ceniło. Służył temu komuni-
***                                           katywny język. Dzisiaj tzw. redaktor ma
Mija rok, dobry rok, z żalem dziś żegnam      zapełnić czas bezsensownym gadaniem na
go, miejsce da nowym dniom, stary rok,        temat śniegu albo dziury w jezdni. Media
dobry rok. Ta kultowa, kolędowa piosenka      kreują rzeczywistość, która coraz bardziej
Czerwonych Gitar, syntetycznie oddaje         odbiega od faktów społecznego życia. Li-
nastrój ostatniego dnia roku. W tym ka-       czy się celebrowanie celebrytów. W studio,
lendarzowo ustawionym terminie sumuje-        na scenie, w kościele i sejmie. Dostaliśmy
my dni przeszłe, myślimy o przyszłości. W     banany – to teraz z powrotem na drzewo.
tej drugiej kwestii skupiam się jedynie na    Tegoroczne powodzie pokazały indolencję
zdrowiu, bo to dla mnie najcenniejsze.        państwa jako instytucji. Jednocześnie
Zdrowie fizyczne i umysłowe. Jedno i dru-     przerażający fanatyzm związany z tragedią
gie w naszej, polskiej rzeczywistości jest    smoleńską i pochówek na Wawelu przeko-
narażone na szwank. Media podsumowują         nał mnie, że jesteśmy bardziej wspólnotą
miniony rok licytując się ważnością spraw i   wyznania niż Rzeczpospolitą. Bóg coraz
tworzą jakieś rankingi. No, ale czymś mu-     bardziej przegrywa z Kościołem, serwują-
szą klienta zwabić, aby zarobić na rekla-     cym bezkrytyczną wiarę w siebie. Wiem,
mie proszku czy piwa. Ponieważ zdrowie        powinienem się leczyć, najlepiej w pań-

                    31                                           32

Strona 17

stwowym ośrodku prowadzonym przez            Miasto sprzedaje narożny, parterowy bu-
zakonnice.                                   dynek przy ulicy Barskiej 1. Przed wojną
                                             był tu sklep Litnera. Drzwi wejściowe
                                             ozdobione są do tej pory gwiazdami Dawi-
                                             da, znaczącymi byłych właścicieli. Ostatnio
***                                          mieszkali tu Romowie, czyli popularni Cy-
W przeddzień Sylwestra obradowała Rada       ganie. Nie wiem, kto to teraz kupi i za
Miejska, która uchwalała budżet, dla funk-   jakie pieniądze, ale mam taką nadzieję, że
cjonowania miasta dokument najważniej-       o zabytkowych drzwiach będzie pamiętało
szy, ale i najtrudniejszy. Dla laików - to   Muzeum Miejskie. Za sprawą profesora
taki skomplikowany, oparty o przepisy        Jana Tomasza Grossa, znowu odżyły
rachunkowości i ustawy finansowe plan        sprawy rozliczeń polsko-żydowskich. Za-
dochodów i wydatków gminy. Aby taki          pewne nie wiecie, że wielu wadowickich
dokument umieć czytać ze zrozumieniem,       Żydów w 1945 roku nie mogło wrócić do
trzeba mieć odrobinę wiedzy buchalteryj-     własnych domów, bo były zajęte przez
nej. Żeby taki dokument opracować i go       Polaków mocno zdziwionych, że Żydzi się
zamknąć – trzeba mieć praktyczną wiedzę      uratowali? Wielu z nich musiało w latach
ekonomiczną. Takiej wiedzy przeważnie        1945 -1948 emigrować z rodzinnego mia-
nie posiadają radni, więc uchwała budże-     sta w obawie o własne bezpieczeństwo.
towa przechodzi bez pytań. Tym razem
jednak swoje merytoryczne wątpliwości
wnosiło pięciu nowych radnych ku umy-
słowemu utrapieniu pozostałych rajców,       ***
którzy niewiele z tego pojmowali. Wszak      Film TVP „Ksiądz Mateusz” promuje San-
nawykli do bezproblemowego głosowania.       domierz, bo tam się akcja rozgrywa. Pro-
***                                          dukcję filmu wspomaga samorząd miasta -
                                             to oczywiste. Średnio, co odcinek kogoś w

                   33                                            34

Strona 18

tym Sandomierzu mordują. I to ma być          gestapo, bo przecież to grozi spaleniem
zachęta do odwiedzania miasta? W Wa-          całej wsi, wymordowaniem itd. Sołtys wsi
dowicach magistrat na promocje wydaje         był dla mnie przychylnie usposobiony, i to
średnio kilkaset tysięcy rocznie. Widocznie   mnie często uspakajało. Bardziej natar-
„papieskie miasto” i jego kremówki są         czywych i agresywnych uspakajałam ja-
jeszcze mało znane w Polsce. Gdyby z          kimś upominkiem, względnie przekupywa-
tego corocznego, promocyjnego wydawa-         łam. Ale to długo nie trwało. SS-mani cią-
nia forsy przybyło w mieście inwestorów,      gle węszyli i znowu zaczęły się awantury,
miejsc pracy czy zysków do budżetu – to       aż pewnego dnia inni mieszkańcy oświad-
rozumiem. Jak na razie zakłady padają,        czyli, że musimy dzieci usunąć ze świata i
inwestorzy szerokim łukiem omijają miasto     ułożyli plan, aby dzieci zaprowadzić do
a kasa na promocje idzie w gwizdek. Robi      stodoły i tam we śnie główki siekierą od-
się igrzyska promujące lokalny samorząd       rąbać. Chodziłam jak opętana./…/Biedne,
przed mieszkańcami. Podobnie jak w Zato-      nieszczęśliwe dzieci wiedziały o wszystkim
rze Święto Karpia skupia głównie miesz-       i przed udaniem się do snu mówiły do nas:
kańców żyjących z hodowli karpia. Idąc        „Karolciu, jeszcze nas dzisiaj nie zabijajcie.
dalej należy promować w Kalwarii Zebrzy-      Jeszcze nie dziś”. Czułam, że drętwieję, i
dowskiej meble a na Śląsku węgiel.            postanowiłam, że dzieci nie wydam za
                                              żadną cenę. Wpadła mi zbawienna myśl.
                                              Wsadziłam dzieci na wóz i powiedziałam
                                              wszystkim, że wywiozę je poza wieś, by je
***                                           utopić. Przejechałam całą wieś i wszyscy
/…/Ciężkie było to życie, trzeba wierzyć,     widzieli i uwierzyli, i gdy nadeszła noc,
że tylko cud te dzieci uratował./…/ Lud-      przyjechałam z dziećmi z powrotem/…/.Z
ność nasza wiedziała, że ukrywam dzieci       wadowickiego getta uratowało się zaled-
żydowskie i rozpoczęły się szykany i groź-    wie kilkanaście osób, w tym większość
by ze wszystkich stron, żeby dzieci wydać

                    35                                             36

Strona 19

dzieci. Dwoje z nich uratowała Karolina S.   nach. I nie pomoże tu prymitywna, bezro-
z Witanowic. To są jej wspomnienia.          zumna duma z papieża, Solidarności, Ma-
                                             łysza czy piłkarzy ręcznych. Polacy swój
                                             kapitał roznoszą i sprzedają po świecie, bo
                                             własny kraj, w którym rządzi sutanna - ich
***                                          nie potrzebuje.
Od czasu reformacji kościół powoli elimi-
nował Boga z religii. Tworząc bezkrytyczną
wiarę we własne dogmaty, wyrzucił ro-
zumnego i wolnego Stwórcę na margines        ***
społecznych potrzeb. Tak powstawała na-      Ciepło w Burgundii. Zakwitły stokrotki w
sza odmiana katolicyzmu. Efektem tej         ogródku a ja z wnukami gram w nogę na
specyficznej odmiany jest Polska i Polacy.   podwórku. W niedzielę była lekka degu-
Dowodem na to cały ciąg naszych dziejów,     stacja w Chablis z okazji świętego Wincen-
aż po klepaną w mediach aferę związaną z     tego, patrona winiarzy. Za 5 euro cały
katastrofą pod Smoleńskiem. Polski katoli-   dzień od piwniczki do piwniczki. U piekarza
cyzm materializując Boga w Kościele,         gdzie chodzę po bagietki kartka, że ma
stworzył wiarę prostacką, sarmacką, bez-     urlop i wyjechał, ale zaprasza wszystkich
krytyczną, opartą na strachu przed śmier-    po chleb do konkurencji naprzeciwko. Nie
cią i wykluczającą rozum. Fakt, miał przez   do pomyślenia u nas. Młodszy wnuk prze-
to i ma w tym kraju rząd bezmyślnych         rabia temat z produkcji wina. W szkole
dusz. Tuż za granicą mamy Europę, gdzie      uczyli się destylacji alkoholu. Starszy(10
narody nie pozwoliły sobie na takie spu-     lat) z przejęciem opowiadał, na jakiej za-
stoszenie i wypranie mózgów. Małe, ubo-      sadzie działa elektryczność i gaz. Pokazał,
gie w zasoby państwa, udowadniają nam        jaki obwód co w domu zasila. Takie miał
poziomem życia swoich obywateli gdzie        zadanie szkolne. Wie, co giełda, podatki,
my jesteśmy. I to we wszystkich dziedzi-     co wolno policji a co nie. Efekt edukacyj-

                   37                                            38

Strona 20

nej prakseologii. Dzięki Bogu nie uczą ich    na się o swoje jako reprezentant narodu
ewangelii, bo zamiast przytłaczającej futu-   wybranego według doktryny chrześcijań-
ryzmem La Defense mieliby znowu papie-        skiej
stwo w Avinionie a wytrawne Chablis mia-      Publikacji podkreślających udział Polaków
łoby smak jabcoka.                            w pomocy Żydom w czasie okupacji jest
                                              bardzo dużo. Przypomnę choćby 500 stro-
                                              nicową, ilustrowaną książkę S. Wrońskiego
                                              pt.Polacy-Żydzi.1939-1945     wydaną w
***                                           1971 roku. Co do wadowickich przypad-
Szanowny Panie Krzysztofie. Dziękuję za       ków przypomnę tylko wydanie Niemcom
ciekawy list. Otóż, każdy ma prawo wyra-      aptekarza Spigla z rodziną, powojenne
żania swoich opinii. Taki urok demokracji.    perypetie Adolfa Ebla, Marcusa Golbergera
Rozumiem, że Pan nie zgadza się z moim        i innych czy sprawę dzieci w Witanowi-
oglądem świata. Pan ma swój a ja swój i       cach. Tak się składa, że mieszkam na te-
nie mam zamiaru przekonywać Pana do           renie byłego wadowickiego getta, znam
mojego. Kiedyś Rzeczpospolita Obojga          dzieje otoczenia i zmian własnościowych
Narodów urzędowo uczyła tolerancji wo-        nieruchomości po wojnie. Daje to dużo do
bec innych narodowości, innych wyznań i       myślenia. Pozdrawiam Pana serdecznie,
innych poglądów. Sądzę, że jako człowiek      życząc przede wszystkim zdrowia. Usza-
wysokiej wiedzy jest Pan tolerancyjny wo-     nowania dla najbliższych.
bec wszelkich inności. Wszak różność jest
warunkiem postępu. Co do oceny J.T.
Grossa to podziwiam jego odwagę za te-
mat kontrowersyjny i niewygodny dla Po-       ***
laków. Ma Pan zapewne rację twierdząc,        Od tygodnia francuskie media, oprócz re-
że Gross jest finansowany przez środowi-      lacji z krajów Maghrebu, zajmują odbior-
ska żydowskie. Wszak jest Żydem. Upomi-       ców corocznym salonem rolniczym w Pa-

                    39                                           40

Strona 21

ryżu. Na terenach wystawowych w Portes       ***
de Versailles odbywa się zawsze o tej po-    Był kiedyś taki premier Marcinkiewicz, na-
rze roku krajowa prezentacja rolnictwa.      uczyciel zawodówki z Gorzowa. Nie doko-
Wystawa jest okazją do przypomnienia         nał niczego a jego krótka kadencja ograni-
wszystkim, że rolnictwo francuskie wiedzie   czała się do obecności w mediach. To wy-
prym w Europie i jest dochodowe. Pośród      starczyło żeby miał wysokie notowania i
tłumów zwiedzających, zwłaszcza dzie-        popularność w odmóżdżonym społeczeń-
ciarni zafascynowanej mnogością zwierząt     stwie. Wspólny rodowód polityczny mają
hodowlanych, można spotkać znane po-         dwaj prawicowi politycy J. Kaczyński i D.
stacie polityków czy artystów, bo to zwy-    Tusk, których prywatna wojna o władzę
czajowy obowiązek. Po co o tym piszę?        zajmuje od paru lat miliony Polaków. Pra-
Ano podobne, dumne prezentacje powia-        wie rok karmimy się Smoleńskiem. Walimy
towego rolnictwa pamiętam z czasów póź-      tą naszą narodową parę w gwizdek. Czy
nego Gomułki. Na Targowicy były wysta-       jesteśmy już takim społeczeństwem, w
wy produkcji rolnej, ale także kulturalnej   którym każda irracjonalna hucpa zyskuje
naszego powiatu. Oczywiście współcześni      poklask i poparcie? Czy nasz codzienny
nazwą to propagandą sukcesu. Fakt. Rol-      proces poznawczy ogranicza się tylko do
nictwo było wtedy sukcesem wsi. Dzisiaj      bezkrytycznej wiary we wszystko? Od re-
specjalnością pożądaną przez unijne dofi-    klamy podpasek po zbawienie? Czy rozum
nansowanie jest: agroturystyka, ekolo-       ludzki służy jedynie do robienia z nas sta-
giczny burak i oscypek, kiszony ogórek i     da zniewolonych i zastraszonych odbior-
karp. Wiadomo, że taka specjalizacja nie     ców nierealnych obietnic i konsumentów
zagrozi rolnictwu niemieckiemu a tym bar-    wszelkiego barachła? A może to normalny
dziej francuskiemu.                          proces budzenia społecznego zaintereso-
                                             wania życiem? Czy jesteśmy przed Wolte-
                                             rem czy Loyolą? Polska jako kraj pojawia
                                             się w telewizji francuskiej, niemieckiej,

                   41                                            42

Strona 22

belgijskiej - jedynie w prognozie pogody.     mieszcza się podziemiami, druga połowa
Na mapie. Nie istniejemy w informacji jako    zasuwa po ulicach. Paryż szary od pogody,
pozytywna, potrzebna Europie społecz-         ciemnych karnacji i azjatyckich turystów.
ność. Przez kilkanaście dni znalazłem je-     Bieleją świeżo odnowione nagrobki pol-
dynie wzmiankę w prasie o najgorszym          skich emigrantów na cmentarzu Per La-
stanie bezpieczeństwa dróg w Europie a        choise i pałace wokół placu Vandome,
na regionalnej TV reportaż o agroturystyce    gdzie zmarł F. Chopin. Jego skromny grób,
w Polsce, Słowacji i Czechach. Czułem się     spowity zawsze w kwiaty i wieńce, sąsia-
zażenowany, kiedy góral męczył w rękach       duje z grobem znanego jazzmanom piani-
oscypka dając go do degustacji ekipie kra-    sty, N. Petrucinniego. Paryżanie wyemi-
ju zawalonego produkcją kilkuset gatun-       growali na prowincję. Stojąc na wieży Eif-
ków serów. Na kilkunastu ogólnie dostęp-      fla, za każdym razem zastanawiam się jak
nych kanałach, w prasie i internecie - jest   można było w tamtym okresie wznieść w
Francja i świat, polityka, gospodarka, kul-   dwa lata taką konstrukcję. Największy,
tura i społeczności. Jest także światowa      nitowany cud techniki wyposażony w win-
egzotyka. Z Polski - relikwie dla Kubicy i    dy pneumatyczne napędzane wodą z Se-
Chrystus ze Świebodzina.                      kwany. I to cudo postawiono jedynie dla
                                              dekoracji. Przełom wieku XIX/XX był cza-
                                              sem rewolucji technicznej i estetycznej. W
                                              1900 roku powstało paryskie metro a parę
***                                           lat wcześniej zaczęła się epoka impresjoni-
Dawniej bywałem za granicą. I jak to na       zmu, której ekspozycja znajduje się na
cywilizowanej obczyźnie bywa, wiele re-       dawnym dworcu Orsay, budowli z tamtego
fleksji zawsze człowieka nachodzi. Na każ-    okresu. Zapewne nie byłoby tej Francji,
dym kroku punktem odniesienia jest wła-       którą się zachwycamy, gdyby nie rewolu-
sna ojczyzna. Paryż zimową porą coraz         cja 1789 roku. Było to swoiste katharsis,
bardziej szary. Połowa zagonionych prze-      które przeszła ta pierwsza córa Kościoła,

                    43                                            44

Strona 23

by się wyrwać z jego okowów, dać światu        ty i wykaz uczniów, którzy zostali bisku-
republikański system rządów i przywrócić       pami. Postacie wybitnych absolwentów są
rozumowi człowieka należne w cywilizacji       idealnym środkiem wychowawczym dla
miejsce. Liberte, egalite, fraternite. Mimo,   każdej uczelni. To oczywiste. Do obecnych
że Francja jest ojczyzną kilkuset świętych,    czasów, wzorem osobowym dla młodzieży
kilkunastu papieży i współczesnej teologii,    byli absolwenci: Karol Wojtyła, który zo-
nikt tu nie dostaje z tego powodu obstruk-     stał papieżem, Zbigniew Krygowski - póź-
cji wyznaniowej i nie uzurpuje sobie wła-      niej wybitny matematyk, Józef Putek -
dzy nad drugim człowiekiem.                    działacz i historyk, Roman Łazarski - przy-
                                               szły dyplomata i wielu innych. To ich po-
                                               maturalne kariery i osiągnięcia, dawały
                                               świadectwo jakości szkoły i jej nauczycieli.
***                                            Tego niestety nie rozumiał ani dyrektor ani
Wróćmy na chwilę do młodzieży chowania.        jego mocodawcy. Czy Jan Paweł II byłby
Szkolnictwo średnie w powiecie podlega         kontent, że dla obecnych uczennic szkoły (
Starostwu. Parę lat temu na stanowisko         a dziewcząt przewaga) papież, święty czy
dyrektora wadowickiego Liceum, powoła-         biskup są osobowymi wzorcami a nie
no faceta, którego atutem było partyjne        szkolne osiągnięcia tych osobowości?
poddaństwo i żona u władzy. Po paru            Przecież to się żadnej kupy nie trzyma.
wpadkach odwołano tą, godząca w dobre          Żadna z nich księdzem nie zostanie. W
imię szkoły pomyłkę. On ci to zamazał w        imieniu wielu absolwentów proszę Sza-
szkolnych murach pamięć o Karolu Wojty-        nowną Dyrekcję – przywróćcie pamięć
le, najwybitniejszym absolwencie Szkoły a      szkolną o uczniach: Wojtyle, Masnym,
wprowadził kult Jana Pawła II, absolwen-       Księskim, Malczyku, Kotlarczyku, Niklibor-
ta, który został papieżem. Oczywiście dla      cach, Olbrychtach i innych. O ich nauczy-
niegramotnych nie ma w tym różnicy. Jest       cielach i wybitnych dyrektorach. Dla dobra
więc aula Jana Pawła II Wielkiego, portre-     kolejnych pokoleń. Papież by tego oczeki-

                    45                                             46

Strona 24

wał jako absolwent „Pierwszej wśród rów-     muje odpowiedzialne nieraz stanowisko
nych”. Szkoły kształcącej kiedyś rozum i     czy nowy sprzęt po to, bo jest na bieżąco
charakter.                                   z danym zawodem i może nadal się rozwi-
                                             jać. Oczywiście dla dobra firmy i jego wła-
                                             ściciela. Nie musi czekać kilkanaście lat na
                                             awans, kiedy ani nie to zdrowie ani umie-
***                                          jętności. Pomijam całkowicie kwestie fi-
Francuskie średnie szkoły zawodowe (na-      nansowe, bo to inny temat, ale zwracam
zwijmy je tak umownie) swoją dydaktykę       uwagę na pewną zasadę zaufania do prak-
ściśle wiążą z prakseologią. Mają za zada-   tycznie kształconych absolwentów. U nas
nie wykształcić fachowców poszczególnych     po liceum ekonomicznym nawet książki
zawodów i to rzeczywistych znawców da-       przychodów i rozchodów nie poprowadzą
nego rzemiosła a nie partaczy z dyplo-       nie mówiąc o pełnej rachunkowości. Po
mem. Oczywiście profilowanie kierunku        rolniczym, ustawicznym kształceniu tylko
kształcenia następuje już na poziomie 4-     niektórzy jeżdżą ciągnikiem a nawet kom-
letniego college (takie nasze gimnazjum,     bajnem, ale nie poprowadzą przedsiębior-
ale od 10 lat). Gospodarka tego kraju        stwa rolniczego czy hodowlanego. Technik
opiera się de facto na kadrze zawodowej i    budowlany nie poprowadzi sam inwestycji
kadrze techników. Technik ekonomista ma      ani nie podejmie się budowy domu, bo
wiedzę i uprawnienia pełnej księgowości      jego dyplomem nie było wytyczenie fun-
lub bankowości, pielęgniarka ma upraw-       damentów, budowa i tynkowanie ściany
nienia no i umiejętności bycia od razu od-   czy projekt finansowy małej inwestycji. Te
działową, po technikum samochodowym          moje gnuśne dywagacje i tak nie mają
ma się prawo jazdy kategorii A,B,C,D a       znaczenia dla kraju gdzie wymiernym
poborowe chłopy jeszcze uprawnienia mili-    efektem gospodarczym jest produkcja
tarne (np. lekkie czołgi). Zasadą jest, że   bezrobotnych przez archaiczne szkolnic-
młody człowiek po szkole od razu otrzy-      two.

                   47                                            48

Strona 25

***                                           i rozum za dwa, równoważne rodzaje po-
Pospolitość II Rzeczpospolitej odwoływała     znania. I w zależności od potrzeby, wa-
się do równości demokratycznej obywateli.     runków i środowiska, Kościół w praktyce
Dzisiaj ta pospolitość dotyczy raczej prze-   wychowawczej wobec wiernych raz jest
ciętności i byle jakości wszystkiego, co      augustiański a raz tomistyczny. Przeciętny
Polska sobą kojarzy. Pospolitość sterowa-     proboszcz edukuje swoich wiernych za św.
nego pospólstwa. Demokracja jest z zasa-      Augustynem, przez co Kościół staje się
dy systemem równania do dołu, bo do           bogiem. Hetman Jan Zamojski w akcie
większości. Od poziomu świadomości tej        fundacyjnym swojej Akademii w Zamościu
większości zależy jakość demokracji. W        napisał: Takie będą Rzeczypospolite, jakie
założeniu starożytnych, rządy ludu spra-      ich młodzieży chowanie. W duchu oświe-
wowali jego mądrzy reprezentanci. A że        cenia wybitny naukowiec i chwilowy ksiądz
filozofia jest królową nauk, więc ta nauka    Stanisław Staszic, upowszechnił ten cytat.
wytyczała kierunki intelektualnego rozwoju    Jaka więc może być ta nasza III Rzeczpo-
ówczesnych. System wychowawczy za-            spolita skoro w szkołach więcej św. Augu-
pewniający postęp cywilizacyjny starożyt-     styna niż Kanta, Russela, Deweya czy Ko-
nych był konsekwencją aktualnej filozofii.    tarbińskiego? Więcej w Polsce absolwen-
Można było wdrażać takie systemy wy-          tów teologii niż geologii. Dla księdza praca
chowawcze, które kształciły postępowego i     zawsze będzie i to dobra. Geolog niech
świadomego zasad demokracji człowieka.        emigruje na Zachód. Tam będzie potrzeb-
Niestety, rzymska demokracja skończyła        ny.
się z chwilą politycznego zalegalizowania
chrześcijaństwa. W V wieku św. Augustyn
nakreślił oficjalną doktrynę, która dotąd w
Kościele obowiązuje, ale podwaliny pod        ***
współczesną filozofię katolicką położył św.   Wychowywano mnie w realnym socjali-
Tomasz z Akwinu (XIII w.), uznając wiarę      zmie, w duchu pogardy dla II Rzeczpospo-

                    49                                            50

Strona 26

litej, wolnego rynku, dla Piłsudskiego i       mody rodem z dyskoteki w remizie. Po
sanacji. W domu uczono, czym był wolny         Europie włóczą się kolejne pokolenia Fran-
handel, własność prywatna, demokracja.         ków Dolasów, fajnych cwaniaków, którym
Dzisiaj wychowujemy w potępieniu dla lat       słowiański charakter przynosi ciągłe pro-
PRL-u, bo to według nawiedzonych bol-          blemy w pogoni za tożsamością. Jak w
szewizm i sowiecka okupacja. Można i tak.      kultowym filmie Chmielewskiego. Czy to
Fakt - nie było swobody poglądów, wolne-       jednak komedia?
go rynku, demokratycznych wyborów i
wszystkiego w sklepach. Ale przypominaj-
my młodym, że nie było także bezrobocia i
żebraków na ulicach, fundacji charytatyw-      ***
nych, bo reżimowe państwo w zakresie           Media są w Europie czwartą władzą. Od-
socjalnym było wydolne. Absolwenci mieli       nosi się wrażenie, że u nas, zwłaszcza w
bez problemów staż i pracę, dzieci miejsca     środowiskach niegramotnych, czyli więk-
w żłobkach, przedszkolach i szkołach a         szości, media to pierwsza władza. Czego
młodzi realną szansę na szybkie mieszka-       nie ma w gazecie, telewizji czy internecie
nie. Droga, którą wybraliśmy bezkrytycznie     – nie istnieje. Prowincja ma też swoje me-
po 1989 roku, zawiodła nas do szczęśliwo-      dia. To one robią za autorytety. Oczywi-
ści, którą utożsamia państwowa telewizja.      ście patronem jest jedyna, słuszna siła
Ileż w niej radości, pompy i wiecznej ucie-    narodu. W TVP ksiądz dziekan teologii
chy. Od jarmarcznych już kabaretów po          Uniwersytetu w Olsztynie zapodał, że
nieustające tańce i śpiewy. Karnawał prze-     otwierają nowy kierunek: wychowywanie
tykany handlem i apelami o pomoc dla           domowe dzieci. Dawniej taką osobę nazy-
nieszczęścia bliźnich. Autorytetami dla        wano niańką, opiekunką czy guwernantką;
odbiorców stają się kucharze serwujący         to one wychowywały i kształciły. Widzicie
codziennie jakieś pretensjonalne żarcie,       interes? Takie będą Rzeczpospolite… Przy-
spece od fryzjerstwa, depilacji, tipsów no i   pomnę jeszcze raz, że strachliwe senaty

                    51                                            52

Strona 27

wprowadziły po 1990 roku kierunek teolo-       adeptów ewangelickiego a nie katolickiego
giczny prawie na wszystkich uczelniach         wychowania.
humanistycznych. Dodać do tego diece-
zjalne i zakonne seminaria to mamy zma-
sowany front kształcenia i wychowania.         ***
Takie będą Rzeczpospolite….Coraz więcej        Kiedy w 1996 roku, siostrzeniec mojej
małych, wiejskich szkół przejmują stowa-       żony, wysokiej klasy ekonomista, tłuma-
rzyszenia kościelne. Ciekawe czy obowią-       czył mi czym jest Bank Światowy i jakich
zujący program nauczania nie koliduje z        metod używa – za bardzo nie wierzyłem.
wyznawanym przez stowarzyszenia świa-          Dzisiaj przypomniała mi się tamta rozmo-
topoglądem? Szkoły wyznaniowe otrzymu-         wa z Londynu, kiedy przeczytałem artykuł
ją subwencję oświatową i mają realizować       A. Dryszela Kto stoi za OFE? („Przegląd” z
programy państwowe, w których decyzją          13.03). Kawał wiedzy o stanie Polski, o
jednego ministra znalazło się od 1990 na-      cynizmie reformatorów, naiwności pań-
uczanie religii. Czy to jeszcze za mało? Czy   stwa i społeczeństwa. „Przekonanie o ko-
nasze narodowe doświadczenia, historia, z      nieczności istnienia otwartych funduszy
której nie czerpiemy nauki, nie wskazują       emerytalnych w obecnym kształcie nie jest
winowajcy stanu polskiego społeczeństwa?       w Polsce kwestią rozsądku, rynku czy eko-
To świadome chowanie rodzi kolejne po-         nomii, lecz kwestią wiary „ – to cytowana
kolenia narodowej głupoty. Konsekwencją        w artykule minister pracy, J. Fedak.
jest wszystko, cały stan Polski i Polaków,     Stan polskiej gospodarki i wszystkiego, co
którzy nie tak dawno obnosili swoją sar-       warunkuje byt kraju i społeczeństwa nie
macką dumę z powodu sukcesów Adama             zależy od Unii, NATO czy USA, ale od sta-
Małysza czy Jerzego Buzka. Dwóch Pola-         nu naszego, polskiego umysłu. Od rozu-
ków z powiatu cieszyńskiego, z marginesu       mu, a tego niestety u nas nie ma. Został
wyznaniowego Rzeczpospolitej. Dwóch            wyparty przez irracjonalne emocje. Nie
                                               wiem, kiedy to historycznie nastąpiło?

                    53                                            54

Strona 28

Schyłek I Rzeczpospolitej to jednak rozwi-     ***
nięte i odważne oświecenie, to Komisja         Nareszcie wiosna. To widać, słychać i
Edukacji Narodowej, to Konstytucja 3 Ma-       czuć. Dla mojego pokolenia, które nawie-
ja, to światłe umysły i czasy. Dzisiaj w       dza czasami koniunkturalna skleroza i co-
odczuciu parafian, wzorem z tamtych lat        dziennie artretyzm, wiosna jest rzeczywi-
nie jest oświecenie a Konfederacja Barska,     stym czasem budzenia się do życia po
oparta o wiarę w wyższość ducha nad            zimowym śnie.
materią, jakim było rosyjskie mocarstwo.       Wiosnę widać po skażonym przez cham-
Może ten upadek oświeconego rozumu to          stwo krajobrazie. Śnieg stopniał i odsłonił
„zasługa” Sienkiewicza? Krzepiła ta literac-   sterty wyrzucanych na pobocze śmieci.
ka fikcja wiarę i katolickiego ducha, nie      Jedzie taki prostak eleganckim samocho-
kształciła umysłów. To wychowywanie            dem tylko po to, aby udowodnić, że lepiej
przez bohaterszczyznę skutkowało naszą         mu do twarzy z bananem. Na drzewie.
historią, ubraną w martyrologię na życze-      Elektrowni atomowej się obawia a nie ska-
nie i z głupoty. Takimi były narodowe po-      żenia środowiska przez siebie. Samorząd
wstania, wrzesień 1939, Katyń i powstanie      zachowuje się jak godny reprezentant
warszawskie. To emocjami a nie rozumem         większości. Łoi skórę ludziom za wysypisko
„Solidarność’ wywalczyła: wolny rynek,         śmieci i odbiór nieczystości wszelakich.
bezrobocie, emigracje, dominację Kościo-       Nawyk czystości widać po mojej ulicy. Na
ła, kosmiczne dysproporcje w statusie          stylową renowację miasto stać było, na
społecznym Polaków, demokrację zawiści,        mycie zabrakło. A może władza preferuje
prostactwa i cynicznych rządów cwania-         tylko czystość intencji?
ków.                                           Wiosnę słychać, bo ptaki się nareszcie
                                               odezwały a i człowiek, ku Bożej chwale i
                                               swojemu pożytkowi prace wiosenne czyni
                                               jako ten oracz niwy ludzkiej. Jego zaś po-
                                               tomstwo, dziatwa wszelaka udaje się do

                    55                                             56

Strona 29

miasta, by tam nauki pobierać, zadawać        ***
szyku i kariery robić. Chodzi ta dziatwa w    Zapowiadany przez niepoprawnych marzy-
strojach jacykowatych, prowadząc głośne       cieli i zarabiaczy sportowych powrót nowej
ze sobą lub telefonem rozmowy, będące         ekipy trenera Smudy, mamy za sobą.
ilustracją tradycyjnego, bogobojnego wy-      Kompromitacja - to jedyne pojęcie komen-
chowania. Stąd, jak w alma mater, same        tujące występ reprezentacji narodowej w
zwroty teologiczne. Curvamine flexit curri-   towarzyskim meczu z Litwą. Łudziliśmy się
cullum vite…                                  jakąś nadzieją, ale nie mogło być inaczej.
Wiosnę czuć w zapachu wreszcie rozmro-        Litwa ma coś ponad 3 mln mieszkańców,
żonych ścieków. Wystarczy spacer przez        my około 40 mln. Tam potrafią zebrać i
okoliczne wioski, gdzie domy ukwiecone        wytrenować ekipę, która nam w kilkana-
na wzór tyrolski, gospodynie w paradnych      ście minut dowiodła, że grać nie potrafi-
ciuchach, bo dziecka za granicą, przed        my. W tych naszych strojach z godłem na
wypacykowanym domem ze dwie fury a            koszulkach, przy akompaniamencie hym-
smród się oparami unosi. Fosą czy jak         nu, który wyli na trybunach chuligani z
chcesz rowem, płynie zawiesista, ciemna       Polski, kompromitowaliśmy nasze barwy i
strużka ścieków z szamba, pachnąca feka-      symbole narodowe. Do tej kompromitacji
liami wizytówka mieszkańców.                  dołączają komentatorzy sportowi, mega-
Taką mamy wiosnę każdego roku. Żywię          lomani bez odrobiny obiektywizmu. Stan
jednak nadzieję, że zgodnie z teorią nie-     piłki nożnej jest odbiciem stanu polskiej
mieckiego filozofa K. Marksa, po wypasio-     demokracji, sprawiedliwości, gospodarki i
nych domach, kilku samochodach, wy-           wszystkiego, co nas otacza. Wynika on z
stawnych weselach, stówkach na tacę i         narodowego charakteru, mówiąc oględnie.
levistraussach – przyjdzie czas na nową
jakość etyczną i Polska odchamieje?




                    57                                           58

Strona 30

***                                           kę wyraźnie dowodzi, kto w kraju stanowi
Pytał mnie mieszkający w Polsce Francuz       prawo.
polonofil, dlaczego w naszym hymnie           W swoim archiwum mam pracę podyplo-
śpiewamy, że dał nam przykład Bonaparte       mową z 1977 roku na temat turystycznego
jak zwyciężać mamy, skoro dostał baty od      zagospodarowania zbiornika w Świnnej
Rosjan i Kutuzowa? A dlaczego nasza na-       Porębie. Praca powstała na Akademii Eko-
rodowa epopeja, zaczyna się od słów Li-       nomicznej i miała dobre recenzje i ocenę.
two, ojczyzno moja? Czy nie lepszy byłby      Moja żona, w oparciu o dokumentację
Sienkiewicz, bo Mickiewicz był Litwinem?      inwestycji, przedstawiła wtedy spójną,
Tłumaczyłem długo, ale chłopa nie prze-       realną koncepcję zapewniającą ogólną
konałem.                                      dostępność zbiornika. Było przewidzianych
                                              kilka publicznych przystani i ośrodków
                                              wodnych, miejsc kąpielowych i basenów,
                                              kilka ośrodków wypoczynkowych itp. Po
***                                           tych kilkudziesięciu latach męczenia inwe-
Polski episkopat, na spotkaniu w Zakopa-      stycji, jedyną instytucją, która praktycznie
nem, podjął decyzję o pomocy ofiarom          myśli o wypoczynkowym wykorzystaniu
tsunami w Azji. Zezwolił mianowicie, aby      przyszłego zbiornika jest Kościół. W Mu-
Caritas Polska zbierał pod kościołami datki   charzu, dzięki zaradności poprzedniego
dla Caritasu Japonia. Żebyśmy się dobrze      proboszcza, ma już cztery pokaźne budyn-
zrozumieli, nie dał składkę z tacy, ale po-   ki. Kilka lat temu pozyskał za symboliczną
zwolił łaskawie na zbieranie pod kościołem    złotówkę budynek szkoły. Odpowiednio
po mszy wolnych datków. Ludzki pan. O         motywowani przez księdza radni oddali
ile mi wiadomo, zgodę na publiczną zbiór-     obiekt parafii, mimo, że mieli kupca i to
kę wydają władze samorządowe. Dęcie na        poważnego. W Zembrzycach, radni boga-
całą Polskę o zgodzie Episkopatu na zbiór-    tej widać gminy, sprzedali za złotówkę
                                              dwór w centrum gdzie było wcześniej

                    59                                            60

Strona 31

przedszkole i bodaj kino. Dzięki temu Cari-   ***
tas zrobił z tego cacko i ma stylowy, wy-     Do programu TVP 1 zaproszono profesora
sokiej klasy hotel, dom wypoczynkowy czy      Jana Tomasza Grossa tylko po to, aby
coś koło tego. Obok, pod masywem Łysej        odreagować za jego publikacje dotyczące
Góry było od 1936 roku znane sanatorium       udziału Polaków w eksterminacji Żydów.
kolejowe dla dzieci z całej Polski. Dzisiaj   Kilku adwersarzy profesora, z księdzem
odnowione i rozbudowane byłe sanato-          Isakiewiczem - Zalewskim na czele, usiło-
rium jest Mariackim Ośrodkiem Rekolek-        wało odwracać kota ogonem. Przy okazji
cyjnym krakowskiej kurii.                     przeprowadzono sondę wśród telewidzów.
Jak to dobrze, że firmy i wykonawcy, któ-     Inteligentni jak lisy autorzy programu py-
rzy jeszcze nie wyemigrowali z kraju znaj-    tali nie o udział Polaków w zagładzie Ży-
dują pracę u takiego dobrego inwestora        dów tylko czy Polsce potrzebne są książki
jakim jest Kościół. Dzięki temu wiele ro-     profesora Grossa. NIE – powiedziało po-
dzin ma zapewniony byt i powstają obiek-      nad 80% ankietowanych. To gremialne
ty wypoczynkowe nie tylko dla strudzo-        NIE dowodzi, że
nych pracą księży, ale zatrudnienia kilku     a/ nie lubimy książek,
tubylców do obsługi hotelowej. Przed          b/ niepotrzebna nam wiedza, która pod-
szansą rozwoju stoją jeszcze kolejne gmi-     waża naszą narodową megalomanię , nie-
ny i inne wioski w okolicy. Są tam zapew-     potrzebna prawda, bo gorzka i niewygod-
ne jeszcze jakieś obiekty do adaptacji na     na,
ośrodki rekolekcyjno-wypoczynkowe.            c/ mimo upływu lat, europejskiego blich-
                                              tru, kształcony latami antysemityzm ma
                                              się bardzo dobrze.
                                               Książki J.T. Grossa, mimo naukowego
                                              charakteru (materiał badawczy, przypisy,
                                              bibliografia) czyta się jak powieść sensa-
                                              cyjną. Ktoś wreszcie miał odwagę napisać

                    61                                           62

Strona 32

o tym, co wiedzieliśmy dawno z przekazów       ***
pokoleniowych czy zmian własnościowych         Kilka wiosennych tematów. Święta Wielkiej
tuż po wojnie. W Wadowicach, jak w całej       Nocy poprzedza niedziela radości i hosan-
Polsce, zdarzyły się takie przypadki, o któ-   ny, czyli tzw. niedziela palmowa. To we-
rych pisze Gross. Było ich niewiele w po-      dług ewangelii był dzień triumfalnego
równaniu do udziału w zagładzie Żydów          wjazdu Mesjasza do Jerozolimy. Ta nie-
Polski centralnej i wschodniej. Kościół jako   dziela z palmami zawsze mnie zastanawia-
najwyższy autorytet moralny, milczał w         ła. Jak ewangeliczni mieszkańcy Jerozoli-
tym czasie. Proboszczowie nie reagowali        my, Żydzi, musieli nisko upaść by z nie-
na zbrodnie, które popełniali parafianie na    dzielnych wielbicieli i fanatycznych wy-
ich żydowskich sąsiadach.                      znawców Jezusa w ciągu zaledwie czte-
(…) za osobliwe zrządzenie Opatrzności         rech dni stać się jego prześladowcami?
Bożej, że Niemcy, obok mnóstwa krzywd          Gdzie się w parę dni podziała percepcja
jakie wyrządzili i wyrządzają naszemu kra-     nauk Mistrza? Dlaczego dali się tak po
jowi, pod tym jednym względem dali do-         prostu zeszmacić? Przecież głód im nie
bry początek, że pokazali możliwość wy-        zagrażał.
zwolenia polskiego społeczeństwa spod          Dowiedziałem się niedawno, że pamiątko-
żydowskiej plagi i wytknęli nam drogę,         wa tablica ze stacji PKP w Skawcach jest
którą mniej okrutnie oczywiście i mniej        przeniesiona do Mucharza. Jest to tylko
brutalnie, ale konsekwentnie iść należy.       duplikat, bo ta oryginalna została dawno
Jest to wyraźne zrządzenie Boże, że sami       skradziona. Byłem wśród organizatorów
okupanci przyłożyli rękę do rozwiązania tej    wmurowania mosiężnej tablicy, poświęco-
palącej kwestii (…).Fragment „Sprawozda-       nej pamięci młodych ludzi, którzy w syl-
nia kościelnego z Polski z 1941 roku” dla      westra 1944 roku mieli odwagę wysadzić
Rządu RP w Londynie.                           most kolejowy. Na uroczystości w 1984
                                               roku przyjechało wtedy wielu byłych żoł-
                                               nierzy Armii Krajowej batalionu „Chełm”.

                    63                                            64

Strona 33

Przez kilka godzin słuchałem wspomnień z      to bogate państwo? Ten znienawidzony
czasów ich młodości, którą poświęcili nam,    przez młodych PRL z epoki Gierka, zapew-
współczesnym, czyli także złodziejom kilku    niający każdemu socjalne minimum na
kilogramów mosiądzu z tablicy. Co się sta-    miarę współczesnego dobrobytu? Państwo
ło przez te trzy dekady, że z ludzi myślą-    słabnie – rosną w siłę obywatele. Oczywi-
cych, stadnych społecznie, odważnych i        ście nie wszyscy.
wrażliwych - większość zeszła do poziomu
tresowanych metodą Pawłowa?


                                              ***
***                                           Wiosna na całego, bo czas wielkanocny.
Kolejna sesja Rady Powiatu trwała raptem      Ruch w handlu i na drogach. Prawo jazdy
cztery godziny, mimo że słuchaliśmy rocz-     otrzymują po zdaniu egzaminów dorośli,
nego sprawozdania: Rzecznika Konsumen-        zdrowi na umyśle. Oczywiście ta formal-
tów, dyrekcji Sanepidu i realizacji zadań     ność jest raczej zbędna, bo ruch regulują
drogowych za rok 2010. Może to silne,         tak ścisłe przepisy, że nieraz irracjonalne.
wiosenne słońce i świąteczny czas spowo-      Nie ma żadnej zasadności używania świa-
dowały, że w procedowaniu kilku uchwał        teł mijania przez cały rok. Statystyki mó-
panowała bezdyskusyjność, chociaż nie         wią, że bezpieczeństwo nijak się przez to
zawsze zgodność. "Wykończyliśmy" schro-       nie poprawiło. Co chwilę przypominają mi
nisko młodzieżowe w Lanckoronie. Źle się      kierowcy w słoneczny dzień, abym włączył
dzieje w państwie, kiedy trzeba sprzeda-      światła. Czyli mnie widzą. Większość pań-
wać obiekty służące dzieciom, aby mieć        stw w naszej szerokości geograficznej nie
środki na budowę szpitala. Przeraża mnie      używa tego zbędnego oświetlenia albo się
cena, jaką będziemy musieli jako powiat       z tego wycofuje, bo to restrykcyjny przepis
za ten szpital zapłacić. Gdzie podziało się   podważający sprawność umysłową kie-

                    65                                            66

Strona 34

rowcy. W przedświątecznym czasie przy-         tyle w niej życiowego optymizmu, chociaż
pominają mi wszyscy o poście, umartwia-        wokół jeno jęk i pohukiwanie wiecznie
niu i zaraz o szynkach, jajkach, święceniu,    cierpiącego, kaczego narodu. Rynek w
spowiedziach i mszach. Obyczaj admini-         Wadowicach sposobi się do przyjęcia fa-
stracyjnie jeszcze niewymagalny. Co            nów Kościoła i artystów okolicznościowo
prawda młodzież ma obligatoryjnie reko-        występujących. Później się znowu rynek
lekcje, ale jeszcze nie ma kodeksu świą-       rozkopie i wróci do remontu. Beatyfikacja
tecznego tak jak jest drogowy. Idziemy         papieża miała istotne znaczenie dla prak-
tymi pokracznymi drogami życia, coraz          tyki wiary polskich katolików. Zapewne
bardziej ograniczani administracyjnym          wpłynęła pozytywnie na obyczajowość
totalitaryzmem. Gdzie tam PRL-owi do           rodaków, czego nie mogę jakoś zauważyć.
takiego interwencjonizmu?



                                               ***
***                                            Od 1 maja 2011 roku, możemy legalnie
1 maja to od strajku w 1905 r. święto ro-      jeździć na saxy, czyli do pracy w Niem-
botnicze, od 50 lat święto Józefa rzemieśl-    czech. W XIX w. nasi pradziadowie do
nika no i święto wyniesienia na ołtarze        Saksonii na letni sezon murarsko-rolniczy
Karola Wojtyły. Tuż obok Konstytucja 3         wyjeżdżali; w czasie wojny dziadków i
maja. Zrobił się nam długi, powiem wielki,     rodziców wywozili na roboty do Reichu
tydzień świąteczny. Naród uduchowiony a        czyli za Gliwice a teraz może nasza mło-
w telewizji tylko księża, biskupi, kapelani,   dzież sobie legalnie, dobrowolnie jechać
braciszkowie, siostrzyczki i sacrum w wy-      tam do roboty. Jak się postara (znajomość
daniu profanów. Od tygodnia siedzę na          języka, kultura, fachowość no i pracowi-
Wiśle podziwiając jak co roku wiosnę, że       tość) szybko zapewni sobie godziwe wa-

                    67                                            68

Strona 35

runki życia, które u nas są dla nich nie-      tradycje państwowości. Leży na tej samej
osiągalne. W XIX wieku nie było państwa        płycie geologicznej, co Niemcy, Czechy,
polskiego, więc i polskiej gospodarki, poli-   Francja. Ma bogate zasoby naturalne i
tyki, szkolnictwa itd. Nie dziwota, że pra-    tysiące hektarów żyznej ziemi. Ma dostęp
ojcowie szukali pracy w świecie. Mój dzia-     do morza i super położenie handlowe,
dek Franek, na wiosnę wyruszał na połu-        dlaczego więc z tego kraju trzeba uciekać,
dnie w stronę Brna i Wiednia do roboty.        żeby żyć normalnie?
Wracał jesienią. Przywoził z tamtych wy-
praw kasę, wiedzę o świecie, obyczajach i
nowych technologiach w jego zawodzie.
Wujek Janek robił u bauera koło Racibo-        ***
rza. Po wojnie miał wzorowe gospodar-          Kolejna rocznica zwycięstwa nad faszy-
stwo rolne na wsi, wyposażone nawet w          zmem. Z tego naszego zwycięstwa nic nie
lokomobilę. Brata Adama wyrzucono z            wynikło. Z potężniejszego zwycięstwa,
Polski w 1984 roku. Musiał na zachodzie        jakie odnieśliśmy w 1989 roku – też nic.
układać sobie życie. Córkę Agnieszkę wy-       Jesteśmy nacją na użytek rządzących.
słałem w 1988 roku za granicę z zakazem        Zajdzie potrzeba to się zagra na emocjach
powrotu do PRL-u. W rok później nastąpiła      i się Polaków wykorzysta. Kryzys kubański
transformacja ustrojowa. Nadzieja nor-         w 1962 roku przekonał Zachód, iż wyścig
malności gospodarczej i społecznej zaczy-      zbrojeń nie rozłoży bloku sowieckiego a
nała się urealniać. Niestety wolność po-       wręcz spowoduje światowe zagrożenie.
głębiła tylko naszą nienormalność a emi-       Dlatego zaczęto szukać innej metody roz-
gracja wzrosła do niespotykanych w histo-      montowania Układu Warszawskiego. Kraje
rii rozmiarów. Mój sceptycyzm, co do ja-       sowieckie to było kilkaset milionów poten-
kichkolwiek zmian powrócił. Polska jest        cjalnych klientów Zachodu. Powstania nie-
pod względem obszaru chyba czwartym            podległościowe na Węgrzech, w Polsce czy
państwem w Europie. Posiada wiekowe            Czechosłowacji – były krwawo tłumione.

                    69                                            70

Strona 36

Zapewne to światowe organizacje finan-       wowany Naród ( Niech stąpi duch Twój i
sowe postanowiły, aby rozmontować blok       odmieni oblicze ziemi, TEJ ziemi ) fermen-
sowiecki za pomocą Polski. Bo tylko u nas    tuje. Nobel dla Miłosza w 1980 roku a
występowała prywatna własność i silna        strajki i powstanie „Solidarności” to siła,
pozycja jednego Kościoła. I nasza tradycja   którą trudno zatrzymać. Rok 1981 jest na
naiwnych zrywów wolnościowych podpar-        miarę kubańskiego kryzysu, bo do coraz
tych emocją a nie rozumem. Tak zaczęto       bardziej wolnej i jednoczącej się Polski
inwestować w Polskę. Po Gomułce Bank         chcą wejść siły interwencyjne Układu War-
Światowy uzależnił swoją pomoc od obsa-      szawskiego (NRD, Czechosłowacja no i
dzenia na stanowisku sekretarza Edwarda      Legnica). Nasz własny stan wojenny uspa-
Gierka, polityka bez moskiewskiej prowe-     kaja Moskwę, dając jej gwarancję spacyfi-
niencji; wręcz przeciwnie, wychowanego       kowania problemu. Może kiedyś fanatycz-
na wolnym rynku ekonomicznym Belgii.         ny ciemnogród zrozumie posunięcie Jaru-
Kilka miesięcy trwały walki o sukcesję po    zelskiego? Konflikt zbrojny z ZSRR to by-
Gomułce (Moczar, Ochab) by wreszcie          łaby rzeź Polski, bo Zachód by nam i tak
Moskwa zgodziła się na Gierka. Ten, dzięki   nie pomógł. Wojskowy rząd (jak za płk
zachodniej pomocy otwarł Polskę na świat     Sławoja)w stanie wojennym i tak ewalu-
a i Moskwa otrzymywała swoje. Pierwsza       ował w stronę demokracji, bo to było je-
przyszła do nas Coca Cola i Marlboro. Pod    dyne wyjście. Ten okres spowodował też
koniec dekady zaczęły się problemy ze        zmiany w mentalności politycznej władzy
spłatą zaciągniętych kredytów a za tym i     moskiewskiej po odejściu Breżniewa. Dobił
problemy społeczne (1976 rok). W 1978        ich także Czarnobyl. Gorbaczow tylko po-
roku wybrano papieża Jana Pawła I. Co        szedł za nami, by Rosja mogła wyjść ho-
było przyczyną tak krótkiego, miesięczne-    norowo i z twarzą ze swojego bolszewi-
go pontyfikatu? Po nim prawidłowo, wy-       zmu. Kolos na glinianych nogach runął i
brano Polaka na papieża. Od tej pory hi-     niczym domino upadały po kolei sowieckie
storia przyspiesza. Podbudowany i moty-      prowincje. Otwarł się kilkusetmilionowy

                   71                                            72

Strona 37

rynek zbytu dla oferty gospodarczej, han-     elektrowniach wiatrowych powstających tu
dlowej, militarnej i obyczajowej Zachodu.     i ówdzie. A prywatni przedsiębiorcy narze-
A że ta nasza małpia fascynacja nie dała      kają, że administracja państwowa mnoży
pożytku społeczeństwu, nie szkodzi. W         problemy i jest główną zaporą rozwoju
nagrodę dostaliśmy kilkunastu świętych,       przedsiębiorczości. Kłam temu zadają in-
kilkaset kościołów, emigrację jak nigdy i     westycje osób kościelnych. Potrafią szybko
perspektywy na przyszłość. Wedle potrzeb      załatwić koncesję, zezwolenia, finanse i to
zawiadujących tym światem: Irak, Afgani-      wszystko za Bóg zapłać. Jednym z dowo-
stan…Tam się realizujemy.                     dów efektywności pracy administracji pań-
                                              stwowej i samorządowej winna być inwen-
                                              taryzacja kościelnych inwestycji powsta-
                                              łych po 1990 roku. Mamy w tej chwili spis
***                                           powszechny, więc może znajdzie się jakaś
Jaz na Skawie pod Zatorem był od czasów       instytucja albo organizacja, która zainicju-
przedwojennych kąpieliskiem i terenem         je spis dóbr kościelnych. Może internauci
niedzielnego wypoczynku. To się już koń-      stworzą jakieś forum gdzie będzie można
czy, bo powstała tam mała elektrownia,        zgłaszać obiekty należące do kościelnych
która cały zapas wody wykorzysta dla          osób prawnych poczynając od każdej pa-
swoich potrzeb. Na Wiśle, od Oświęcimia       rafii? Taki spis uzupełniłby spis powszech-
do Krakowa, istnieją 4 elektrownie wodne.     ny majątku narodowego a jednocześnie
Dwie należą do spółki państwowej a dwie       byłby formą pomocy Kościołowi w jego
do osób kościelnych a konkretnie zako-        trudnej misji ewangelizacyjnej.
nów. Prąd wytwarzany przez te elektrow-
nie sprzedawany jest państwu a ono
sprzedaje nam, odbiorcom. W większości
tym, którzy dają na niedzielną tacę. I koło
się zamyka. Nie wspominam o licznych

                    73                                            74

Strona 38

***                                           mieślniczych, tradycyjnych, gdzie wycho-
Ktoś kiedyś zauważył, że życie pokoleń        waniu towarzyszyło poszanowanie pracy.
jest niczym sinusoida. Raz hossa raz bes-     Trochę inaczej jest z dorobkiem twórczym.
sa. Co jedno pokolenie zbuduje, drugie        Trudno tu o kontynuację, bo potrzebny do
rujnuje, trzecie buduje itd. Wokół nas po-    tego talent. To nie handel ni rzemiosło.
wstają nowe fortuny a jednocześnie jeste-     Jednym z nielicznych wyjątków, jest rodzi-
śmy świadkami jak spadkobiercy dotych-        na Kossaków a i tak trzecie pokolenie po
czasowych niszczą je bezpowrotnie. Oczy-      ostatnich: Jerzym Kossaku, Magdalenie
wiście są wyjątki, tradycje i kontynuacje     Samozwaniec i Kossak-Szczuckiej nie mo-
gdzie z pokolenia na pokolenie, od dziadka    że się dogadać w sprawach majątkowych.
po wnuka poprawia się sytuacja i poziom       Willa seniora rodu nadal czeka w powodzi
życia. Wszystko zależy od szacunku do         procesów spadkowych na urządzenie w
swoich poprzedników, do tego co zbudo-        niej muzeum tej artystycznej rodziny, za-
wali. Ta specyficzna sinusoida da się czę-    służonej dla kultury narodowej.
ściowo wytłumaczyć. Rodzice, którzy na        Najwybitniejszym twórcą z naszego regio-
fali koniunktury dorobią się majątku, chcąc   nu był niewątpliwie Emil Zegadłowicz:
ulżyć własnym dzieciom nic od nich nie        poeta, pisarz, krytyk literacki i wybitny
wymagają, nie sposobią do dalszej pracy a     kolekcjoner. W latach PRL-u państwo jak
jedynie pozwalają konsumować dobra.           mogło tak dbało o jego twórczość. Publi-
Otwierają więc szewcy, stolarze i inni z      kowało, remontowało, utrzymywało, płaci-
okolicy dla swoich dzieci życie miejskie,     ło rodzinie a potem wykupiło majątek
wygodne czyli handlowe, które wcale tak       ziemski. Niestety spadkobiercy jego zbio-
łatwe nie jest. Dzieci nuworyszy obwożą       rów ubrani w fundację działają zgodnie z
majątek rodziców furami coraz to nowych       teorią sinusoidy.
marek, jeżdżą po świecie i konsumują póki
starczy. Familijna kontynuacja rozwoju
zdarzała się w rodzinach chłopskich, rze-

                    75                                           76

Strona 39

***                                           chary, które nawet nie nadają się jako
W czasach mojej młodości, ówczesny so-        naczynia liturgiczne do piwa. Jak już do-
creal, który nas wychowywał lub hodował,      staną książkę to najczęściej o papieżu. Te
fundował nam maj godny konwalii, tego         kilka majowych dni przypominało, czym
symbolu renesansu. Był jak dzisiaj czas       jest książka i czasopismo, co to takiego lud
matur, kwitnące kasztany, wiosna pełną        oświecony. Za moich lat szkolnych było
gębą, zamiast piwa jabcoki, ale najważ-       kilkanaście ogólnopolskich tygodników
niejsze dla dotleniania umysłu były dwuty-    polityczno-kulturalnych, wiele regionalnych
godniowe Dni Oświaty Książki i Prasy. Kto     periodyków i pośród tej masy cenzurowa-
to jeszcze pamięta? Fakt, miały charakter     nego materiału, zawsze można było coś
skrywanej propagandy, ale była to okazja      wybrać. Dzisiaj nie ma cenzury, jest wol-
do pomnożenia wiedzy. Finansowane             ność publikacji, ale działa silniejsza niż
przez państwo dawały możliwość szero-         dawniej autocenzura. 90% dziennikarzy
kiego, społecznego kontaktu z kulturą. W      pracuje pod presją zysku wydawców a
parku, domu kultury, na plantach – odby-      każdy chce żyć i ma rodzinę. Pracują jak
wały się kiermasze wydawnictw, spotkania      najemnicy. Piszą pod potrzeby finansowe i
autorskie, kameralne koncerty, wystawy.       dyktando umaczanych politycznie właści-
Przynajmniej raz w roku było widać dba-       cieli. A jak ktoś podskoczy to się go zwolni
łość tych, co z podatków żyją, czyli apara-   albo załatwi pozwem, prokuratorem czy
tu państwowego i samorządowego o umy-         wizytą sił specjalnych. Miernych, ale wier-
słowy rozwój Polaków. Tych co z tego          nych kandydatów na żurnalistów jest peł-
korzystali i tych przypadkowych także.        no. To są także Dni Oświaty Ludu Polskie-
Nawet funkcyjni aparatczycy, którym dale-     go.
ko było do wiedzy, w te dni fundowali pre-
zenty w postaci książek niekoniecznie o
Leninie. Dzisiaj wyróżnionym za ich spo-
łeczną i zawodową pracę funduje się pu-

                    77                                            78

Strona 40

***                                            tytułowego Bigdę z jego prostackim zaple-
W poniedziałkowym teatrze telewizji,           czem, ale skutecznymi metodami a na-
przypomniano spektakl z 1999 roku, pt.         przeciwko rządzący obóz intelektualnej
Bigda idzie! Znakomita rola – jak zwykle –     arystokracji i biznesu niczym Platforma.
Janusza Gajosa, aktora należącego do           Zachowawczy, koniunkturalni socjaliści –
mistrzów tego zawodu. Gdzie tam serialo-       w momentach decyzyjnych wychodzą z
wym, kryminalno-sutannowym fanom po-           obrad. Po co o tym piszę? Ano w kontek-
spólstwa do pojęcia aktor. Dzielnie sekun-     ście wspominanych tu Dni Oświaty, bo
dował mu Krzysztof Globisz jako docent z       spektakl Wajdy pt. Bigda idzie! winien
chłopskim pochodzeniem (to z Daukszewi-        wejść do kanonu podstawowej wiedzy
cza). Świetny spektakl Andrzeja Wajdy          młodzieży szkół średnich obok takich do-
utrzymany w konwencji jego najlepszych         konań reżysera jak Człowiek z żelaza.
dokonań filmowych. Rzecz o polityce, o
genezie władzy. Scenariusz nawiązuje do
niepewnych czasów II Rzeczpospolitej
przed przewrotem majowym Piłsudskiego.
Odruchowo się odnosi do chłopskiego ga-        ***
binetu Wincentego Witosa, do paktu lanc-       Łupnęło po mediach i świadomości wie-
korońskiego ChJeno-Piasta, ale przede          rzącego narodu, że mamy zasoby łupko-
wszystkim do metod budowania koalicji          wego gazu. Nie wiemy za bardzo co to
rządzących, praktykowanych i obecnie. I        takiego, ale amerykanie wiedzą i się znają.
jak dzisiaj, tematem jest wojna o krzyż,       Z tego powodu nawet przywódca bratnie-
który jak trzeba jest narzędziem niszczą-      go narodu, prezydent Obama rozmawiał z
cym opozycję lub narkotykiem wyprowa-          naszymi. No i uniezależnimy się od ruskich
dzającym ludzi na ulice. Wajda w 1999          i tego gazpromu. Będzie o czym pisać,
roku zrobił spektakl, który realizuje współ-   czytać i marzyć.
cześnie nasza scena polityczna. Mamy

                    79                                             80

Strona 41

Gaz na pewno nie posłuży do rozjaśnienia     opartą o więzi rodzinne czy partyjne. Tam
ciemności zalegających od wieków nad         koryta pilnują z pokolenia na pokolenie
świadomością większości Polaków. Za          wybrańcy plemienni. Dbają o igrzyska i
PRL-u też były gospodarskie wizyty przy-     pomoc z Zachodu, mają swoje Agencje
wódców bratniego narodu, po których          Restrukturyzacji Wszystkiego i też ciągną
było tylko gorzej. Z końcem lat siedem-      pod siebie. Dzielą kraj na koncesje i pry-
dziesiątych rynek paliw miał nam uratować    watyzacje, wpływy partyjne i terytorialne,
rzepak czyli biopaliwo. Nic z tego nie wy-   zawłaszczają gminy i miasta. Ich jedynym
nikło, chociaż ludowcy są u władzy od lat.   celem jest utrzymanie i poszerzanie stanu
W Czechach nawet w zimie na polach           posiadania oraz doskonalenie zbójeckich
kwitnie rzepak a biopaliwo kupowałem         metod. I tak latami, pokoleniami. Dla
tam już w 1985 roku. U nas dalszy ciąg       utrzymania porządku mają służby specjal-
nieustającego łupienia lub łupania społe-    ne, policję a przede wszystkim szamanów,
czeństwa, zwłaszcza po okrzepnięciu na-      którzy z telewizji i ambony, za pomocą
szej, solidarnościowej demokracji.           wiary utrzymują porządek w zamian za
Nieszczęściem Polski są bogactwa natural-    łupy.
ne, położenie no a przede wszystkim ho-      W tym czasie, ci najważniejsi, światowi
dowana przez pokolenia świadomość.           zbóje, robią swoje interesy na paliwach,
Wszystko to razem stanowi, że kraj jest      diamentach, wojnach, zbrojeniach, ener-
dobrym, dochodowym i łatwym łupem dla        getyce, medycynie, terrorystach i gazach
różnej maści zbójów. Tych światowego         łupkowych w przyszłości. Oczywiście kraje
formatu w garniturach i sutannach i tych     Trzeciego Świata czasami się buntują jak
naszych, rodzimych, przez nas „demokra-      im odwagi starczy. Wtedy wprowadza się
tycznie” wyhodowanych. Popatrzcie na         im demokrację za pomocą rewolucji jak
kraje Trzeciego Świata, na te Botswany,      ostatnio w Egipcie, Tunezji, Libii. Bo każde
Nigerie i różne Konga. Mają ci tam demo-     społeczeństwo wierzące – i tak uwierzy we
kracje w większości podobną do naszej,

                   81                                            82

Strona 42

wszystko. Nawet w dobrobyt z gazu łup-        reform a cały gabinet to personalna kom-
kowego.                                       promitacja. Wierni i mierni. Demokracja w
                                              PO – wskim wydaniu to taka sama auto-
                                              kracja jak w PiS-ie, trochę z rozmytym
                                              wodzostwem. A wiadomo, każdy wódz lubi
***                                           posłuch. Konsekwencją jest dobór kadr,
Dzięki trwającej kampanii wyborczej coraz     jakimi stoi administracja i klub parlamen-
bardziej poznajemy jakość rządów. Dzisiaj     tarny PO. To odbicie metod politycznych
w Gdańsku partaig Platformy Obywatel-         rządzącej ekipy mamy jak w soczewce w
skiej. Dla równowagi PiS ma jubileusz w       Wadowicach. Chodzi o to, aby trzymać
Łodzi. Dwie zwalczające się partie, po-       ster. Z kimkolwiek i za każdą cenę. Społe-
wstałe z rozpadu Akcji Wyborczej Solidar-     czeństwo nie takich okupantów władzy
ność. W Wadowicach władza AWS-owska           wytrzymywało. Oczywiście z Bożą pomocą,
też się dzieliła 10 lat temu: Staszek wziął   bo stąd, z papieskiego miasta, wybitni
Platformę a jego przyjaciółka Ewa PiS.        wodzowie kraju mogą brać przykład, tu
Cztery lata temu po hucpie Kaczyńskiego,      przecież wszyscy pielgrzymowali, do tych
miałem nadzieję, że w Platformie do głosu     źródeł pobożnej demokracji. Niech naresz-
doszła racjonalnie myśląca inteligencja.      cie władza się pogodzi, Tusk łapa w łapę
Tak postrzegałem Tuska i Komorowskiego.       idzie z Kaczyńskim a parlament i Polska
Niestety, tam nie ma już tej klasy ludzi.     będą tylko dla nich. Jak w Wadowicach,
Prezydent, mimo skautowskiej przeszłości i    gdzie wszystko się zaczęło.
rodowodu, nie ma podstawowej kin-
dersztuby. Całe to PO okazuje się być ja-
kąś szemraną ekipą, godną raczej Mikołaja
Komorowskiego. Ustawki, kaperowanie           ***
zawodników i podstawowe działanie ku          Jak podały media, proboszcz odchodzi na
trzymaniu władzy. Żadnych poważnych           emeryturę. Na samym początku swojego

                    83                                           84

Strona 43

urzędowania dał się poznać jako budowni-      owieczkami, zawodzenia z kościelnej wieży
czy szopki bożonarodzeniowej, w której        czy procesji wzdłuż ogródkach piwnych.
żłóbka pilnowały naturalnej wielkości po-
stacie kardynała i burmistrza. Swoimi wąt-
pliwymi dokonaniami jako gospodarz para-
fii daleko odbiega od swoich poprzedni-       ***
ków. Tamci tworzyli, budowali – ten, od       Wracam na chwilę do wpływu przerostu
1998 roku, przez swoiste pojmowanie           prostaty na rozwój prostactwa u męż-
funkcji, skutecznie zniszczył autentyczne     czyzn. Zwłaszcza tych, co to pod wpływem
wnętrze kościoła z czasów Karola Wojtyły.     awansu społecznego uwierzyli w siebie i
Tym samym zamazał ślad obecności poko-        teraz mają znakomitą okazję prezentowa-
leń parafian od XVIII do końca XX wieku.      nia swojej indolencji. Transformacja ustro-
W czasie wizyty w 1979 roku papież Jan        jowa, czyli wybicie się na niepodległość
Paweł II był w swoim kościele. Takim sa-      jak to ujmują niektórzy, przyniosła nam
mym jak za jego gimnazjalnych czasów.         wolność w każdej sferze życia społecznego
Dzisiaj ten kościół nie ma już tamtego        i gospodarczego. Tą pierwszą, społeczną
wystroju, tamtego wnętrza. Ksiądz wypruł      wolność skutecznie zagospodarowało pań-
z niego nastrój, atmosferę i odczuwalną       stwo pod hasłami Boga i Honoru. Mamy
obecność wiary naszych poprzedników.          demokrację, państwo prawa, którego pil-
Zrobił jarmarczny Disneyland z odpusto-       nują coraz liczniejsze służby, biura i agen-
wo-dewocyjną atmosferą. Jak w takim           dy, podsłuchy i donosy. Za celebrytę robi
otoczeniu, w takim landszaftowatym wnę-       teraz tajniak. Rząd mamy na miarę gabi-
trzu, mogła kształtować się osobowość         netów PRL-u, dyplomację takoż. Ale ja nie
Karola Wojtyły, jego poczucie estetyki jako   o tym. Wolność ekonomiczna przywróciła
poety i filozofa? Takie pytania będą sobie    nam podstawowe kryterium podziału na
zadawać pielgrzymi, których wiara nie         dwie grupy obywateli: pracodawców i pra-
potrzebuje malowanego plafonu, górala z       cobiorców. W tej pierwszej od lat byli

                    85                                            86

Strona 44

rzemieślnicy, rolnicy i kupcy. W grupie         ***
pracobiorców zawsze będą ci, co nie mają        Święto Bożego Ciała, silnie zakorzenione w
krzty talentu czy umiejętności by zapewnić      obyczajowości, miało od początku ten sam
sobie i innym pracę. Choćby mieli nawet         demonstracyjny charakter. Oczywiście
po trzy fakultety. To człowiek samodziel-       taka peregrynacja ma dla wiernych religij-
ny, zaradny, przedsiębiorca ryzykujący          ne znaczenie. Trudno jednak doszukiwać
kasę i zdrowie popycha kraj do przodu,          się innych powodów tej formy niż silne
tworzy miejsca pracy zapewniając byt mi-        zaakcentowanie dominacji księdza i ko-
lionom. Wydawałoby się, że administracja        ścioła w zurbanizowanym otoczeniu.
państwowa i samorządowa będzie chuchać          Wszak Bóg jest wszędzie. Procesje w Boże
na takich obywateli. Zwłaszcza, że ta cała      Ciało z uwagi na porę roku mają ludyczny
polityczna rzesza, od premiera przez wo-        charakter i są dla większości przejawem
jewodę na wójcie kończąc, też jest praco-       folkloru. Oczywiście poza religijną symbo-
dawcą z woli demokracji. Wśród tych wy-         liką cała ceremonia ma oprawę spotykaną
brańców rządowych i samorządowych są            we wszystkich religiach świata. Więc sy-
talenty organizacyjne, ale i zwykłe mierno-     panie, układanie kwiatów, pompatyczne
ty przyssane do budżetówki. Bez cienia          stroje mistrzów ceremonii, baldachimy,
wątpliwości i samokrytyki, pewni wszech-        fotele, lektyki, modlitwy w symbolicznych
wiedzy opartej o wiarę i władzę, tworzą         miejscach i uświęcone fanty zabierane w
administracyjną rzeczywistość. Borykają         domy. Tak było już w czasach przedchrze-
się z nią ci, którzy na nich i za nich pracu-   ścijańskich. Procesje w czasach zniewole-
ją.                                             nia miały charakter manifestacji opozycyj-
                                                nych i narodowych. Mamy XXI wiek,
                                                oczywistość naszej wiary i świadomość
                                                dominacji Kościoła, dlaczego więc pro-
                                                boszczowie robiąc propagandę nie zasta-
                                                nowią się nad bezpieczeństwem ludzi?

                     87                                            88

Strona 45

Przy każdym zajęciu pasa drogowego dla      drogach. TVP reklamuje hasło akcji: Włącz
innych celów trzeba pokonywać barierę       myślenie! Super, podoba mi się to bardzo.
urzędowo-policyjnych zakazów. Tu nic.       Znaczy hasło mi się podoba, bo sama ak-
Rozumiem, w parafii na uboczu procesja      cja jak akcja, niczego nie poprawi. Organi-
niech chodzi po całej wsi, nikomu to nie    zatorzy straszą podnoszeniem kar dla kie-
przeszkadza. Gorzej, gdy parafia położona   rowców, zaostrzeniem przepisów i innymi
jest przy drodze obciążonej ruchem (drogi   dyrdymałami. Restrykcji mamy coraz wię-
krajowe, wojewódzkie). W takiej sytuacji    cej, tych fiskalnych, kodeksowych i admi-
lokowanie na tych drogach dwóch, trzech     nistracyjnych. Te od kodeksu drogowego
ołtarzy, mimo że trasę można prowadzić      zmieniają się dosyć często. Co chwilę wy-
bezpieczniej, wygląda na czystą złośli-     skakują jacyś reformatorzy usiłujący zna-
wość, egoizm lub bezmyślność i jest nara-   leźć receptę na poprawę bezpieczeństwa
żaniem uczestników święta na niebezpie-     drogowego. Mimo, że po raz pierwszy
czeństwo. I nie pomogą wystrojone zastę-    włączono myślenie, nie widzę szansy na
py lokalnych strażaków, które są zawsze     sukces. Bo jeżeli apelują organizatorzy
do dyspozycji proboszcza. I te ich tabuny   akcji do rozumu, do myślenia - to trzeba
nowych aut, przydzielonych za unijne pie-   by było zacząć od przedszkola, szkoły i
niądze podatników z Niemiec. W większo-     edukacji. Dwadzieścia lat temu jakiś mini-
ści protestantów.                           ster jedną decyzją wyprowadził z polskie-
                                            go szkolnictwa myślenie. Cała administra-
                                            cja szkolna bez wazeliny zaczęła włazić
                                            pod sutannę. Prostytuowano się do tego
***                                         stopnia, że lewicowi racjonalni nauczyciele
Ruszyła kolejna akcja (lubimy akcyjność     lecieli do kruchty lizać proboszczom nogi
już od czasów amerykańskiej stonki) ma-     byle utrzymać stanowisko. I żeby to byli
jąca w pobożnym założeniu tych, co na       biedni ludzie, gdzie tam. Dzisiaj są już w
akcji zarobią, poprawić bezpieczeństwo na   większości na emeryturach na tyle spokoj-

                   89                                           90

Strona 46

nych na ile im pozwala sumienie lub ludz-    Mimo, że wszystko zajęte jest urlopami,
ka pamięć. Zresztą ta prostytucja nadal      wakacjami, pasterze nie zapominają o
trwa a konsekwencje tego widać i będą się    owieczkach. Telewizja raczy nas nieustają-
ciągnąć przez lata.                          cą rozrywką, gdzie nawet kabaret robi za
Jak można włączyć myślenie, jeśli ten pro-   propagandę a politycy jak zwykle obiecują.
ces chemiczny jest obcy przeważającej        Polacy wierzą a jak wiadomo, z wiarą się
większości społeczeństwa? Widać, czym        nie dyskutuje. Ci, co nie wierzą obiecan-
karmią politycy - wyborców, telewizje –      kom do wyborów raczej nie pójdą. I zno-
widzów a prasa – czytelników. Tymi sa-       wu naiwne stado urządzi kraj na następne
mymi nadziejami odwołującymi się do          cztery lata. I nie dziwi, że za mężów stanu
emocji, czym przez lata karmi ich kościół.   robią tacy prestydigatorzy jak Tusk czy
Tam nie ma miejsca dla rozumu ponoć          Kaczyński a pozostała plejada jest ich po-
daru Boga. Dlatego nie bardzo liczę na       chodną. Na tle osiągnięć Tuska, były pre-
poprawę bezpieczeństwa na drogach. Je-       mier Marcinkiewicz to też orzeł. Jakoś do
żeli użytkownicy dróg mieliby włączyć my-    jasnej cholery nie mogę przypisać ani jed-
ślenie to i tak przegrają z emocjami. A      nemu ani drugiemu jakichkolwiek osią-
potem się pierdyknie wersalikiem na gra-     gnięć poza pustą retoryką i umiejętnym
nicie: Bóg tak chciał.                       trzymaniem poparcia stada. Ani rząd ani
                                             opozycja nie ma tego politycznego powe-
                                             ra, który dałby jakąś realną nadzieję mi-
                                             lionom myślących Polaków. Cała sfera
***                                          życia publicznego, od państwa po samo-
Okres kanikuły i to takiej gorącej, powo-    rządy, to zlepek administracyjnych folwar-
duje, że szyny się wyginają, rzeki wysy-     ków zarządzanych autokratycznie i działa-
chają a ociężałość umysłowa niczym zara-     jących przeważnie z rozpędu. Nie ma kon-
za powala kolejne sfery życia publicznego.   cepcji, celowości, korelacji. Jest wydawa-
                                             nie forsy byle zamknąć budżet albo wyko-

                   91                                            92

Strona 47

rzystać dotację, a materialne efekty robią     bierali. Grubo przed rewolucją, bo już od
bardziej za propagandę sukcesu niż przy-       1748 roku nie wolno było we Francji prze-
noszą korzyść społeczeństwu.                   kazywać majątku prywatnego kościołowi
                                               ani darowizną ani testamentem. Wyjątko-
                                               we sytuacje wymagały zgody króla, który
                                               po likwidacji jezuitów polecił zbadać dzia-
***                                            łalność wszystkich zakonów. Wynikiem
W Tyńcu cierpliwi wędkarze moczą kije,         było rozwiązanie dziewięciu zgromadzeń
ryba chodzi i bimba sobie z ich oczekiwań i    zakonnych i przejęcie majątku przez skarb
nadziei. Pod opactwo podjeżdżają kolejne       państwa. Od 1790 roku przejętym mająt-
autokary emerytowanych owieczek też            kiem ratowano gospodarkę. To w katolic-
pełnych nadziei. 14 lipca Francja obchodzi     kiej Francji, u pierwszej córy Kościoła. Od
święto narodowe. Pisałem nieraz o pokło-       naszej transformacji upłynęło ponad dwa-
siu rewolucji francuskiej, przypisywałem       dzieścia lat. Czy będziemy w niedalekiej
jej nawet więcej sprawczych osiągnięć dla      przyszłości przerabiać lekcję porewolucyj-
świata niż to było w rzeczywistości. Przej-    nej Francji? Wolne żarty. Nie pozwolimy.
ście każdego narodu ze stanu jakiejś nie-      Kościół nie może stracić!
woli do wolności, zawsze ma ten sam,
doświadczony w 1789 roku scenariusz. Te
same emocje i mechanizmy wykorzystują-
ce zafascynowane obietnicami tłumy. I tak      ***
było u nas po 1989 roku. By ratować go-        Ja rozumiem, że zdecydowana większość
spodarkę myśmy prywatyzowali i sprze-          polskich mięsożernych, przedkłada kotleta
dawali majątek narodowy, oni prywatyzo-        mielonego, czyli sznycla lub karminadla
wali i sprzedawali dobra martwej ręki, czyli   nad wieprzowinę ze śliwkami czy żurawi-
majątek kościoła. Myśmy robiąc rewolucje       ną. Ba, przekonany jestem, że ten sznycel
społeczną dawali duchowieństwu, oni za-        musi mieć w sobie, co najmniej 50% bułki

                    93                                             94

Strona 48

i innych odpadów, bo samo mięso byłoby        rozwiązań Janusz Palikot proponuje wię-
nieprzyswajalne przez przyzwyczajone do       cej. Niestety, wszystkie zagrażają groma-
populizmu żołądki. Portal Wce24 jest ta-      dzie zebranej przy bogoojczyźnianym ko-
kim ogólnodostępnym barem szybkiej ob-        rycie, gdzie sznycla z bułką nie podają.
sługi. Jak kiedyś Smok w Krakowie przy
dworcu. Nie dziwi mnie jadłospis serwo-
wany przez ten portal, kunszt kucharzy i
jakość potraw. Jestem pewny, że właści-       ***
ciele tego przybytku świadomie warzą to,      Jak wszyscy obywatele, korzystający z
czego sami nie jedzą.                         usług monopoli energetycznych, dostałem
W miniony piątek gościł w mieście Janusz      parę miesięcy temu informację, że dla
Palikot, facet inteligentny, zaangażowany     mojego dobra i innych członków stada
w możliwość zmian w Polsce a przy tym         nastąpiły zmiany organizacyjne w Grupie
samodzielny finansowo. Te zalety są real-     TAURON sprzedającej mi prąd. Te zmiany
nym zagrożeniem dla właścicieli politycz-     następują co roku albo nawet częściej, co
nych barów sznyclowych, dla populistycz-      świadczy o wytężonej pracy prezesów,
nej urawniłowki serwowanej przez domi-        członków zarządów i rad nadzorczych oraz
nujące partie polityczne. Na spotkaniu        innych speców od dojenia stada. Ruch
poruszył istotne dla świadomości i bytu       organizacyjny w spółkach Skarbu Państwa
Polaków sprawy, jak choćby finansową          nasila się w roku wyborczym, bo trzeba
wolność obywatela w postaci odpisów po-       gdzieś zagospodarować niektórych do-
datkowych. Palikot proponuje, aby wynosił     tychczasowych wybrańców, których stado
2,5% które podatnik w częściach może          przekreśli. Tak więc dotychczasowa spółka
przeznaczyć na różne organizacje, funda-      Enion Energia w Krakowie (lat temu parę
cje czy związki. I to jest wolność decyzyj-   w Bielsku), która mi sprzedawała prąd i
na, finansowa i tworzenie świadomej po-       obsługiwała, rozdzieliła się na dwie spółki:
stawy obywatelskiej. Takich, realnych         pierwsza to Tauron Sprzedaż z Krakowa,

                    95                                            96

Strona 49

która mi będzie prąd sprzedawać a druga      wybrać jak będzie potrzeba. Stolicę prezy-
Tauron Obsługa Klienta ( dotąd Energia-      dencji unijnej ulokowano w Sopocie, bo
Pro Gigawat), która mnie będzie obsługi-     kurort dzięki III Rzeszy, przepiękny. No i
wać. Jedna z Krakowa sprzeda a druga         jeszcze legalne, przedwojenne kasyna. Na
będzie prowadzić moje rozliczenia i płat-    prowincji promuje się władza przed wy-
ności. Pomysł usprawniający wart nagrody     borczą gawiedzią pod pretekstem wszel-
Orwella! W innych spółkach państwowych,      kich Dni Promocji czy Innych Okazji. I jak
kopalnianych, kolejowych, benzynowych,       prowincja długa i szeroka, trwają po mia-
małych wojewódzkich oraz w państwowej i      steczkach i gminach festiwale. Niech se
samorządowej administracji, trwa wielkie     ludzie poużywają i wiedzą, komu to za-
krzątanie „usprawniające organizację” dla    wdzięczają. Jeżeli w małych i skromnych
dobra obywateli. Byle tylko pozyskać nowe    finansowo gminach te fety mają naturalny
miejsca dla odrzuconych po wyborach.         i przyzwoity charakter sąsiedzkiego, lu-
Tak powstają inkubatory przedsiębiorczo-     dycznego święta, to już w galicyjskich
ści.                                         miasteczkach stają się kosztowną propa-
                                             gandą samorządu. Dzięki temu chałturzący
                                             artyści zarobią a sponsorzy urzędowo
                                             życzliwi - zapłacą. Na scenie atrakcja za
***                                          40 tysięcy, przed sceną 400 miejscowych
Pogoda psuje władzy robotę. Od jakiegoś      koneserów piwa. Wychodzi po 100 na łeb-
czasu okres kanikuły to na polskiej pro-     ka. Niedrogo jak za cenę urzędu. I niech
wincji czas igrzysk dla plebejuszy. A wła-   se golce pooglądają innych Golców, bo
dza tak się stara. Ta centralna z Tuskiem    burmistrz niczym cezar zapewni igrzyska -
na wysokim krześle i ta samorządowa z        chleba dadzą Koła Gospodyń Wiejskich.
wójtem czy burmistrzem na niskim czółku.     Chleba ze smalcem.
Stara się zadowolić społeczeństwo żeby
mu się lepiej żyło. Żeby wiedziało, kogo

                   97                                           98

Strona 50

śmy mniejszym złem albo lepszym dobrem
***                                           niż wyznawcy islamu. Pisałem wtedy, że
Media grzmią o historycznym znaczeniu 1       ten konglomerat religijnych emocji, życio-
lipca, bo Polska przez sześć miesięcy bę-     wego cwaniactwa, lenistwa, wiecznego
dzie zarządzać Unią. Z tej okazji TVP ogło-   oportunizmu i poczucia nieuzasadnionej
siła konkurs na eksportowy symbol naro-       wyższości jest mieszanką z opóźnionym
dowy. Zapewne wygra papież, bo do 14          działaniem, łyżką dziegdziu zmieniającą
godziny szedł łeb w łeb z polskim krajo-      smak. Nasza emigracja nie tylko przywozi
brazem (morze, Mazury, góry). Na trzeciej     forsę i wiedzę z saxów, ale coraz bardziej
pozycji była polska kuchnia. Tyż piknie….     uczy inne nacje nie tylko polskiej kuchni,
Ta wiara w znaczenie JP II dla Europy         ale naszej narodowej filozofii. Trochę wul-
wynika oczywiście z religijnych emocji i      garyzując sprowadza się ona do zasady
nieustającego prania mózgów a nie wiedzy      niekoniecznie lepszego, ale łatwiejszego
o rzeczywistości światopoglądowej na za-      życia. Europę zaczyna zżerać leniwa cha-
chód od Odry. W momencie, gdy nas Unia        rakterem południowców Grecja. Za chwilę
anektowała pisałem wtedy, że jest to po-      może to być Portugalia czy południowe
czątek jej końca. Jeżeli Zachód wykorzy-      Włochy. Może to za naszej prezydencji
stał niezbędne do rozwalenia bloku so-        trzeba będzie odizolować i odstawić od
wieckiego przymioty Polaków, to dlaczego      europejskiego cycka Grecję? My jeszcze
te nasze cechy charakterologiczne mają        ssiemy kasę niemieckich podatników wy-
oszczędzić Europę? Przecież myśmy po          dając większość na igrzyska. Nie potrafimy
1990 roku jako nacja nic a nic się nie        budować, bo pozytywizm nigdy nie znalazł
zmienili a wręcz pogłębiali naszą narodo-     w Polsce uznania. Wszak łatwiej dać parę
wą megalomanię. Jeszcze bardziej uwa-         w gwizdek i kolorowy balonik niż w pracu-
żamy się za pępek świata hołubiony przez      jącą maszynę. Cała nadzieja w skapero-
samego Boga a polska emigracja, zalewa-       waniu Ukrainy. Tam mają gorzej - więc
jąca Europę udowadnia, że jednak jeste-       relatywnie nam się polepszy.

                    99                                           100

Strona 51

***                                           pieniądze unijne) i edukują w nim dzieci.
Mija kolejna rocznica powstania warszaw-      Organizowane są nie tylko zajęcia dla ma-
skiego. Polityczna decyzja o podjęciu wal-    łych, ale i całych rodzin. Można w każdą
ki, wyrosła z antyrosyjskiej fobii Bora Ko-   niedzielę po mszy np. za ojczyznę, przyjść
morowskiego i jego zaplecza, posłała na       z dziećmi i poddać się inwencji edukacyj-
śmierć 20 tysięcy młodych ludzi. Po Tehe-     nej pracowników Muzeum. A tam frajda
ranie było wiadomo, że Stalinowi, jak         dla dzieciarni, bo sobie mogą kredkować
wcześniej Hitlerowi, nie stawia się warun-    malowanki z mundurkami, karabinami i
ków. Polacy nie posłuchali Churchila i nie    pistolecikami, układać barykady, może
poszli na ugodę. Ta kolejna ruchawka wo-      plany ataku i obrony, pobawić się uzbroje-
bec zaborców, jak zwykle irracjonalna i       niem. Poznają małych powstańców, ich
wykorzystująca emocje, zabiła 200 tysięcy     życie, zajęcia, zabawki i śmierć. Później
cywilów i zniszczyła miasto. Dodatkowo        bieganina z pistolecikami no i gry kompu-
zginęło ponad 3 tysiące wyszkolonych żoł-     terowe np. powstanie warszawskie, cud
nierzy armii Berlinga, którzy szli, wbrew     nad Wisłą albo bolszewika goń, goń, goń
Sowietom, na pomoc walczącym. Dzisiaj         uzupełnią edukację. W niedalekiej przy-
generał Berling jest uznawany przez na-       szłości jakaś ortodoksyjna partyjka, żeru-
wiedzone, prawicowe środowiska history-       jąca na fobii antyruskiej, może przejąć
ków za kolaboranta. Parę lat temu za          władzę, bo tak edukowany elektorat ją
sprawą prezydenta Lecha Kaczyńskiego,         wybierze. Wtedy tylko krok do kolejnej
powstało Muzeum Powstania Warszaw-            narodowej głupoty, jaką były wszystkie
skiego. Nie byłem w nim, nie wiem jaki ma     powstania w historii Polski. Bo głupota
program poznawczy i edukacyjny ale z          bazuje na emocjach a my je nadal prefe-
wczorajszej TVP wnoszę, że ze zdwojoną        rujemy i hodujemy od czasów Heńka ku
siłą kontynuuje hodowlę antyruskiej fobii i   pokrzepieniu serc.
tezę o wyższości szabelki nad rozumem.
Jest to muzeum interaktywne (chyba za

                   101                                           102

Strona 52

***                                           wiarą się kierują. W polskim parlamencie
Zaczęła się kampania wyborcza przed ści-      potrzebna jest racjonalna, konstruktywna
gawką do parlamentu. Formalnie zaczęła,       opozycja. Mogą ją zawiązać ci z nieliczą-
bo trwa ona nieustannie. Czymże jest to       cych się politycznie partii jak Korwina-
stałe pchanie się na szkło telewizora i       Mikke czy Janusza Palikota. Zawsze słyszę
strony gazet znanych tylko z tego polity-     – nie mają szans. Fakt, w Polsce rozum
ków? Czy zdarzyło się kiedyś, żeby w trak-    przy emocjach szans nie ma, ale nawet
cie licznych debat od Lisa po Olejnikową,     kilkuprocentowa obecność rozumu w par-
od publicznej po prywatne TV i radia, za-     lamencie daje prawdopodobność, że te
prezentowano choćby jednego polityka          Orliki i Smoleńscy manipulujący stadem,
jako autora jakiegoś gospodarczego suk-       nie zaprowadzą nas w efekcie do Iranu.
cesu? Inicjatora zmian w niestrawnym jak      Nie uratuje nas sama lewica, bo racjonal-
dżungla ustawodawstwie? I tak gadające        ne przyrodzenie traciła za swoich rządów
głowy, jak większość Polaków, silą się na     szukając rozgrzeszenia od przewodniej siły
uprawianie werbalnej polityki. Po domach,     narodu. Głosowanie na kandydatów i par-
pubach, knajpach i wakacyjnym byczeniu,       tie rozdziału Kościoła od państwa, może
trwają nie tylko nocne Polaków rozmowy.       być pierwszym odruchem wstawania z
Oczywiście na gadaniu się kończy. I u poli-   klęczek. Może nasze dzieci i wnuki kiedyś
tyków i u wyborców. Żelazny elektorat         się wreszcie wyprostują, bo pochylanie
każdej partii pójdzie głosować, to wiado-     głowy przed plebanem i jego instytucją
mo. Ponad 50 % świadomych obywateli           uwłacza Stwórcy, który nie po to rozum
zostanie w domu - bo ma to gdzieś. Po         we łbie umieścił.
prostu nie wierzą w jakiekolwiek zmiany w
kraju bez względu na wybraną opcje poli-
tyczną. No właśnie, nie wierzą, bo wiarą
się kierują. Ci, co pójdą, uwierzą poszcze-
gólnym szamanom we wszystko, bo też

                   103                                           104

Strona 53

***                                           itp. Może błogosławiono karabiny, a może
W święto oręża polskiego wojsko piel-         to święto pułkowe.
grzymowało. Na Jasnej Górze spotkali się      Wadowice od 1825 roku wojskiem stały a
mundurowi.                                    kto pracował w tej instytucji, miał się do-
Jest takie zdjęcie z sierpnia 1939 roku,      brze. Liczna kadra oficerska stanowiła elitę
często publikowane w Wadowicach. Kiedyś       finansową miasta. Rodzinom powodziło się
pamiątka, dzisiaj dokument czasów. Przed      dobrze, w domu przeważnie usługiwał
sklepem Bałamutha w Rynku stoi kadra 12       ordynans oficera a żony nie musiały się
pułku piechoty. Pięciu zawodowych sier-       martwić o byt. Pensje były wysokie takoż i
żantów, podoficerów, na których spoczy-       dobrobyt. Zawodowym podoficerom też
wała podstawowa praca z żołnierzami.          było lepiej niż innym mieszczanom. Budżet
Każdy z nich wygląda poważnie, dostojnie      państwa nigdy nie szczędził na wojsko i
przy szabli. Niewysoki wzrost rekompen-       dlatego wielu do dzisiaj z wojskiem wiąże
sowali zapewne wielką ambicją i wręcz         kariery. Oczywiście nigdzie tak jak w armii
fanatycznym pojmowaniem swojej roli i         nie marnuje się pieniędzy i ludzi. Żaden
pozycji. Jak to u niższych mundurowych.       wojskowy na tym dokumentalnym zdjęciu
Za nimi z lewej strony kadra, oficerowie      nie przypuszczał, że przyjdzie mu niedługo
patrzący trochę z pobłażliwością na pa-       zapłacić za te mundurowe przywileje i
radnych sierżantów. Otaczają chyba jakie-     społeczną pozycje. Że będzie w tym pa-
goś pułkownika albo nawet generała w          radnym mundurze i ze śmieszną szabelką
czapce z białym otokiem. Nie znam się na      uciekał na wschód. Wielu z tej wojny nie
tym. Wszyscy w szamerunkach i przy sza-       wróciło; wszystkich ubrano w bohater-
bli. Okazja takiej parady musiała być         stwo, chociaż to był ich obowiązek, ich
znaczna. Zapewne jest po mszy lub przed       praca zawodowa, bo za to brali duże pie-
uroczystą mszą. Wszyscy jakby czekali na      niądze, które musieli zarobić dla nich tacy
wejście lub wyjście z kościoła dostojników.   handlowcy jak stojący w drzwiach sklepu
Zapewne modlono się za Ojczyznę, wojsko       mały Lauber czy duży przedsiębiorca, ja-

                   105                                           106

Strona 54

kim był Chiel Bałamuth. Armia te składko-     nik do oferty remontu. Parę lat temu, na
we pieniądze narodu marnowała w 1939          podstawie opinii Polskiego Instytutu Ry-
roku i nadal marnuje pielgrzymując -          bactwa z Gdyni, ograniczono naszym ry-
choćby do Afganistanu. Potem robi się z       bakom połów dorsza na Bałtyku. Potem na
tych zawodowców bohaterów za podatko-         podstawie rządowego donosu do Brukseli,
wą kasę, zabraną tym, co pracują. Nikt z      że rybacy łowią za dużo, zabroniono w
nich bohaterów nie zrobi. Nie trzeba. Swo-    ogóle połowów i tak wykończono rybac-
isty szantaż strachem przed wrogiem czy       two. Teraz się okazało, że opinie były nie-
piekłem, napędza kasę mundurowym:             rzetelne. Rok temu rozwalono lotniczy
wojsku i sutannie. W nagrodę społeczeń-       pułk specjalny jako konsekwencję Smoleń-
stwo dostaje świętych, bohaterów i po-        ska, chociaż wcześniej wymieniono tam
mniki. I mimo, że w historii nie było przy-   całkowicie kadrę, która nic wspólnego z
padku, aby nas ci mundurowcy kiedykol-        tragedią nie miała. Te przypadki wyrwane
wiek obronili – bezrozumnie wierzymy i        z powodzi newsów dowodzą wydatnie, że
płacimy.                                      chwila rozkładu może być bliska. Państwo,
                                              ponoć sterowane przez tajne służby, ma
                                              tak niewydolną i tępą administrację, że
                                              grozi to paraliżem. No cóż, jeżeli kryterium
***                                           doboru kadr jest takie jak w wadowickim
Opozycjonista białoruski walczący o prawa     samorządzie – to nie dziwi. Wierny pocio-
Polaków pod Łukaszenką, poszedł sie-          tek musi być mierny, bo nie byłby tak
dzieć, bo zakablowali go nasi. Chyba mini-    wierny. Jeśli nie zaskakuje tępota admini-
sterstwo albo prokurator. Na prośbę Biało-    stracji wojskowej, bo z natury wojsko jest
rusi podali dane faceta kwalifikujące go do   takie, to przeraża bezmyślność resortów
tiurmy. Informacje podała TVP. Tak samo       uważanych dotąd za inteligentne. Wyobra-
jak o tym, że tajne plany obiektów militar-   żam sobie, co musi być w gospodarce czy
nych ukazały się w internecie jako załącz-    finansach.

                   107                                           108

Strona 55

***                                           niewystarczającą dla potrzeb zabytkowego
Jestem parę dni w Lanckoronie. Dzisiaj to     budownictwa. Dzisiaj Lanckoronę zosta-
już nie skansen a średniowiecze. Dawno        wiono na uboczu. Historyczny charakter
przestała być miastem a społeczna fascy-      tego pięknego miasteczka ratuje jedynie
nacja jej urokiem – minęła. Ile tu już było   działalność Towarzystwa Przyjaciół Lanc-
od końca lat sześćdziesiątych programów       korony i lokalny samorząd, który i tak na
rządowych, wojewódzkich i powiatowych?        finansowej głowie ma kanalizację, drogi i
Miała być Lanckorona dla Krakowa taką         niedawny kataklizm.
artystyczną enklawą jak Kazimierz nad         Mimo, że rynek ma unijną oprawę i po-
Wisłą dla Warszawy. Byłem tu raz pierw-       wstało kilka sezonowych kafejek, zatraca
szy na plenerze gdzieś w 1974 roku. Co        się Lanckorona w zapomnieniu. Powiat
kilka lat wizytowaliśmy najstarszy stażem     przed 1975 rokiem inwestował w Lancko-
pensjonat w Polsce, dom Tadeusza Loren-       ronę. Dzisiaj, mimo że odległość do Wa-
ca, człowieka legendy, fascynata Marszał-     dowic się nie zmieniła - dobija Lanckoro-
ka i przywódcę nieformalnego ruchu neo-       nę. Konsekwencją zamiaru i dziwnego
piłsudczyków. Wtedy można było spotkać        pośpiechu było podjęcie przez Radę Po-
na rachitycznym rynku wielu znanych kra-      wiatową uchwały likwidującej jedyne w
kowian. Swoje posesje mieli tu K. Zachwa-     powiecie schronisko młodzieżowe, tanią
towicz z A. Wajdą, W. Pszoniak, K. Wi-        bazę turystyczną dla dzieciarni z Polski
śniak. Przytulone do północnego stoku         odwiedzającej ziemię rodzinną papieża.
góry zamkowej ośrodki kolonijne gościły       Kiedyś ta decyzja będzie się rajcom powia-
dzieciarnię z całej Polski. Inwestowały w     towym odbijała czkawką, o ile ich społecz-
Lanckoronę władze powiatowe a potem           na wrażliwość na to pozwoli. Z chwilą li-
wojewódzkie z Bielska Białej. Powstał ba-     kwidacji schroniska zamyka swoją działal-
sen, pawilon handlowy, dom kultury, re-       ność restauracja „Sielanka”, najtańszy
stauracja, ośrodek „Korona” a konserwator     lokal gastronomiczny obsługujący głównie
wojewódzki był tu obecny pomocą zawsze        młodzież turystyczną. I co jest zaskakują-

                   109                                           110

Strona 56

ce w tych decyzjach, że Starostwo nie       ców spełniają oczekiwania większości fan-
próbowało zmienić formy organizacyjnej      zoląc o jakichś zobowiązaniach Europy
schroniska, aby go dla dobra powiatu        wobec Polski. A za co? Za szabelkę? Co
utrzymać. Usypiało radnych zapewnienia-     myśmy jako Polska i naród dali światu?
mi dobrych intencji a po miesiącu podjęło   Wszelkie wymodlone przez nas wyobraże-
decyzję o sprzedaży obiektu. Paradoksem     nia z przeszłości - to czysta fikcja. Wiem,
dziejowym jest fakt, że kiedyś ten budy-    wiem – powiecie papieża, ale Europa, jeśli
nek powiat dostał za darmo od gminy.        już - to chrześcijaństwo a nie tylko Waty-
Teraz gmina zwróciła się z prośbą o prze-   kan. W społeczeństwie zachodnim z Polską
kazanie schroniska za symboliczną opłatę.   kojarzony jest bardziej Wałęsa i Solidar-
Człowiek jest istotą omylną. Miarą jego     ność jako ruch społeczny, który obalił Ja-
kultury i obycia jest także odwaga przy-    ruzelskiego niż Wojtyła. Powiecie – 1920
znania się do popełnianych błędów, aby      rok, wrzesień 1939, Katyń? Jaki tu sens
nie potęgowały zniszczeń, które błąd czy-   tych nazw i dat dla Zachodu? Że po-
ni. Radnym powiatowym nie starczyło od-     wstrzymaliśmy Stalina na 20 lat? Że wal-
wagi, aby fatalną dla młodzieży i powiatu   czyliśmy w 1939 roku? Po co? Dla kogo?
uchwałę uchylić.                            Nie lepiej było się poddać jak Francja?
                                            Nadal w pustych czerepach elektoratu
                                            drzemią ciągoty i resentymenty za Lwo-
                                            wem, Wilnem, naszą Ukrainą i naszą Li-
***                                         twą. Gdyby nie decyzja Stalina o granicy
Słucham polityków tych zahaczonych o        na Odrze i Nysie, bylibyśmy teraz z palcem
parlament europejski i tych narodowych.     w nocniku przy samodzielnej Litwie, Ukra-
Co drugi ma pretensję do Unii, Obamy i      inie i Białorusi, której pomagamy w samo-
świata lub poucza ich w sprawie Polski.     stanowieniu. Nie jest to tępe zakłamanie?
Zamilcz waść, wstydu oszczędź– ciśnie się   Powie ktoś - Kościuszko, Pułaski, nasi lot-
na usta. Wylansowani naiwnością wybor-      nicy, armia Andersa? Fakt, bić to my się

                  111                                          112

Strona 57

potrafimy bez zastanowienia, za co i po        przed którymi stoją Francja czy Niemcy, te
co? Wystarczy bogoojczyźniane hasło i          dwa europejskie motory.
walimy, czym popadnie i gdzie nas potrze-      Do tego, kto ma forsę i wyróżniający do-
bują. Byle był wróg. Teraz też najlepiej się   brobyt, pędzą wszelkiego rodzaju kwesta-
czujemy w konfrontacji z jakimkolwiek          rze i obiboki. Z charytatywnej pomocy
wrogiem i dla tej potrzeby budowana jest       tych, co dzięki swojej pracy coś osiągnęli,
polska scena polityczna. Powie ktoś emi-       korzystają nie tylko potrzebujący i bezrad-
gracja: Pułaski, Kościuszko, Skłodowska,       ni. Francję zalewa emigracja z krajów po-
Miłosz… Właśnie – emigracja. Dodajcie do       łudniowych, gdzie praca jest traktowana
tego dwa miliony przez ostatnie 10 lat. Czy    jako kara a egzystencjalna wegetacja jest
jest taki drugi, duży i bogaty kraj, skąd      życiową normą. Im bliżej równika, tym
uciekają wszyscy zdolni, pracowici i od-       większe prawo do życiowej sjesty na koszt
ważni, aby budować poza Ojczyzną własną        innych – taka dewiza wydaje się przyświe-
przyszłość? Dlaczego Polacy taki los gotują    cać niektórym społeczeństwom.
swoim rodakom? Wszak wszyscy przecież          Lgną do socjalnego dobrobytu z licznymi
katolicy i przez katolicyzm wychowani?         rodzinami. W Paryżu, co widać w metrze,
                                               dominują kolorowi. Człowiek czuje się
                                               wśród nich wyobcowany z całego chrześci-
                                               jańskiego rodowodu, tak podkreślanego
***                                            przez naszych nawiedzonych. Złośliwi
Kontynent europejski często bywał zagro-       mieszkańcy już nazywają Paryż najwięk-
żony. Czyniły to głównie wojny wywoły-         szym miastem Afryki. We Francji na 65
wane przez ambicje ludzkie. Czy teraz, w       mln mieszkańców, 28 mln aktywnych za-
spokojnych czasach szczęśliwości Europie       wodowo(w tym 3 mln oficjalnie bezrobot-
grozi kataklizm? W Polsce zachłyśnięci         nych) musi utrzymać 16 mln rencistów i
konsumpcją nie odczuwamy problemów,            15 mln studentów. Z dobrodziejstw opieki
                                               socjalnej, korzysta zaledwie 25% rodowi-

                   113                                            114

Strona 58

tych Francuzów. Stąd coraz bardziej wi-           ***
doczne niezadowolenie z prezydenta i poli-        Kampania wyborcza. Platforma Obywatel-
tyki unijnej. Rośnie poparcie skrajnej pra-       ska podpiera się dokonaniami państwa. W
wicy, czyli Frontu Narodowego i Marine            TVP tuzy partyjne, panowie: Buzek, Le-
Lepen. Wszelkie przejawy dyskryminacji            wandowski, Sikorski no i premier, chwalą
rasowej są zwalczane, bo kraj kiedyś kolo-        fundusze unijne i siebie, że tyle już zdobyli
nialny, stworzył liberte, egalite, fraternite i   środków. Obiecują, że zdobędą więcej,
ma nadal departamenty zamorskie. Z dru-           wręcz wywalczą kasę z Unii dla rozwoju
giej strony, nawet mały konflikt sąsiedzki        Polski, jak ich nadal wybierzemy. Ja się
wykorzystywany jest z premedytacją przez          pytam prostacko? A gdzie są nasze podat-
cwanych w prawach obywatelskich emi-              ki, nasz budżet, bo ze spotu PO wychodzi,
grantów i to są znaczące efekty rządowe-          że kasa unijna to nasze główne finanso-
go programu asymilacji. Coraz większa             wanie, wręcz nasze być albo nie być.
rozbieżność między unijną polityką a ocze-        Donald Tusk i Platforma Obywatelska
kiwaniami światłego społeczeństwa musi            dzierżą władzę i zaufanie Polaków od sa-
doprowadzić do wrzenia i cała zupa się            mego początku zaistnienia. To ugrupowa-
wyleje, mimo że nie jest tu atrakcją kuch-        nie i jej przywódca, są zjawiskiem intrygu-
ni. W końcówce XVIII wieku, taka prze-            jącym socjologów i badaczy społecznych.
paść zadufanej w sobie władzy od narodu,          Platforma powstała na zamówienie domi-
była powodem stworzenia gilotyny. Tak             nującego charakterologicznie Polaka. Wy-
jak problem Grecji jest sprawą całej strefy       chowany przez wiarę, ale udaje racjonali-
euro tak i narastające problemy społeczne         stę, pozer intelektu i pracy organicznej,
Francji czy Niemiec będą mieć wpływ na            patriota wg Sienkiewicza, niby światowiec
całą Europę.                                      a ksenofob, koniunkturalny egoista mę-
                                                  czony przez zawiść, deklarujący tolerancję
                                                  lekki antysemita i rasista. Honor, Bóg,
                                                  Ojczyzna i Jan Paweł Wielki.

                     115                                              116

Strona 59

Tygodnik NIE opublikował wyniki badań          gminach i miasteczkach obraża pojęcie
CBOS-u na temat wiedzy wyborców o pro-         wolności. Syndrom wiecznego poddaństwa
gramach swoich partii. Wychodzi na to, że      ludu nie pozwala mu wstać z klęczek ani
ta wiedza jest taka jak u katolików z litur-   ruszyć leniwego umysłu.
gii, którą co tydzień odprawiają. Otóż
prawicowcy z PiS-u chcą lewicowej opieki
państwa, zwolennicy liberalizmu PO –
oczekują nacjonalizacji a lewicowcy od         ***
SLD żądają lustracji i dekomunizacji. Na       Istniejący od wielu lat Szlak Architektury
mszy wstają, siadają, klękają, ale więk-       Drewnianej obejmuje głównie obiekty sa-
szość nie wie, po co i dlaczego, nie wie       kralne Polski południowej. Do atrakcji tego
czym się różni liturgia słowa od liturgii      szlaku w okolicy Wadowic zaliczono ko-
ołtarza, słowo pańskie od słowa bożego i       ścioły w Nidku, Graboszycach, Barwałdzie,
mimo powszechnej spowiedzi, zasuwają           Woźnikach, Radoczy. Wyremontowane
do konfesjonału z grzechem ignorancji.         staraniem państwa są perłami dawnej
Główne partie dawno nie wierzą w pań-          architektury. Dbają o ich stan mieszkańcy
stwo świeckie, już zaprogramowały siebie       mając chyba świadomość wagi zabytku,
na współpracę z Kościołem, jego współ-         jego wartości emocjonalnej, tego nama-
udział w życiu społecznym, politycznym i       calnego świadectwa ciągłości pokoleń.
gospodarczym kraju. Konstytucja sobie –        Dowiedli tego parafianie Woźnik, kiedy
rządzący sobie. Nikt nie ma odwagi żeby        bodaj w 1960 roku spłonął doszczętnie ich
przeorać ten skansen średniowiecznej           kościół. Odbudowali go według konserwa-
mentalności. W zakłamywanej rzeczywi-          torskiej dokumentacji i dzisiaj kolejne po-
stości, za pomocą dominacji religii nad        kolenia parafian mają naturalny kontakt ze
innymi przedmiotami w szkołach, nadal          swoją przeszłością, z obecnością ich pro-
hodujemy kolejne pokolenia wierzących w        toplastów obecnych w architekturze ko-
cuda. Prowincjonalna demokracja w wielu        ścioła. Chwalić należy te wspólnoty para-

                   117                                            118

Strona 60

fialne, które mają dobrych gospodarzy.       podstawówce. Pogoda super, ciepło, poje-
Proboszcza ma też Radocza, parafia zwana     chaliśmy rowerami kilka kilometrów na
w XV wieku Villa Mathei. W wyniku jego       drugi most rzymski. Pierwszy jest na dro-
działań, zniszczono zabytek w wyniku cze-    dze krajowej w miasteczku a drugi w po-
go został skreślony z rejestru, w którym     lach. Oba powstały, kiedy Cezar nawiedzał
figurował od początków II Rzeczpospolitej.   Galię. Po jednym jeżdżą tiry po drugim
Nie pierwszy to przypadek indolencji pa-     kombajny i traktory. Wracaliśmy nasypem
sterzy i świadectwo tchórzliwości stada. I   dawnej kolei PLM; Paryż-Lyon-Marsylia.
to jest właśnie pokoleniowa kontynuacja      Tory rozebrano w latach osiemdziesiątych,
tradycji.                                    ale nikomu nie przyszło do głowy, aby
                                             zniszczyć utwardzany latami nasyp. W tym
                                             samym czasie PKP likwidowało linię kole-
                                             jową z Wadowic do Suchej. Stuletni nasyp
***                                          za zgodą władz rozebrało okoliczne chłop-
Przez kilka dni nie mogłem dobić się do      stwo. Podsypało sobie wjazdy, dojazdy i
portalu. Dywagacje okolicznościowe się       podwórka. Dzieci tych prostaków z merce-
zdezaktualizowały, samolot mnie przeniósł    desami, walczą dzisiaj o ścieżki rowerowe i
do Paryża a potem pociągiem 2 klasy,         ciągi spacerowe, bo w pogoni za pracą
takim normalnym piętrusem, jakie chodziły    otarły się nieco o zachodnią cywilizację.
na Śląsku, w półtorej godziny przejecha-
łem 150 kilometrów i od soboty jestem u
wnuków. Mają ferie, bo od września się
już wystarczająco namęczyły. Piotrek na      ***
początek poczęstował mnie sokiem z ja-       W całej krainie trwa letnie dyscyplinowa-
błek i plackami, które robili w szkole. Na   nie owieczek. Ludziska stroją drogi szar-
wino – powiedział - muszę jeszcze pocze-     fami, proporcami, patykami, chorągiew-
kać, bo się klaruje. Tego też ich uczą w     kami. Myślałem, że te przydrożne oznako-

                   119                                          120

Strona 61

wania wyznaczają zakres remontu drogi        transformacji realną szansę stworzenia
albo pobocza. Pod sklepem tubylcy wyja-      kraju godzącego system wolnorynkowy w
śnili mi, że to na powitanie obrazu, który   prywatnej gospodarce z państwowymi
wożą strażacy w galowych mundurach od        gwarancjami socjalnymi. Po dwudziestu
wsi do wsi. Świętego obrazu. Czyli nie       latach nie mamy ani jednego ani drugiego
żadnego dzieła impresjonistów czy naro-      nie mówiąc o jakichkolwiek gwarancjach
dowego Matejki, ale świętego. O jego         wobec obywatela. Czy o takiej Polsce my-
świętości zadecydował jakiś pasterz owie-    ślał Jan Paweł II mówiąc w czerwcu 1979
czek i koniec.                               roku w Warszawie: Niech zstąpi duch twój
                                             i odnowi oblicze ziemi. Tej ziemi ?
                                             Nas jak na razie, kryzys nie dotyka. Mała
                                             Słowacja siedząca w strefie euro musi
***                                          płacić haracz na Grecję a za chwilę na
Kolejna rocznica wyboru Karola Wojtyły na    Włochy czy Portugalię. A jaki jest poziom
papieża minęła w cieniu przetaczających      życia przeciętnego Greka i Słowaka? Soli-
się przez Europę i Stany Zjednoczone pro-    daryzm unijny, tak podkreślany w czasie
testów ludzi pracy. Mieszkańcy najbardziej   polskiej prezydencji, zakrawa na tragiczny
rozwiniętych krajów, które dotyka niespo-    żart. Najemni pracownicy krajów rozwinię-
tykany dotąd kryzys ekonomiczny, wystę-      tych zaczynają solidarnie upominać się o
pują przeciw ustrojowi, który przyjęliśmy    siebie a my tymczasem jesteśmy na etapie
w 1989 roku. Kapitalizm oparty o świato-     drapieżnego kapitalizmu początków XX
we instytucje finansowe doprowadza kraje     wieku.
do bankructwa. Czy za tymi społecznymi
protestami pójdą następne? Czy Zachód
czeka reforma ustrojów społecznych w
stronę zapewniających ludziom ekono-
miczną stabilność? Mieliśmy w okresie

                   121                                          122

Strona 62

***                                           godłem powiatu o treści: modlę się do
Z czystej prywaty, nie dane mi było           ciebie o cierpliwość.
uczestniczyć w X sesji Rady Powiatu Wa-       Zastanawia mnie, dlaczego na sesji nie
dowickiego. Miała ona uroczysty charakter     było przedstawicieli Kościoła? Czyżby Sta-
z uwagi na temat, jakim jest szkolnictwo      rosta nie nagrodził żadnego katechety lub
średnie, czyli chowanie młodzieży. Z okazji   nie mianował na wyższy stopień wtajem-
Dnia Edukacji Narodowej odbyła się ta         niczenia pedagogicznego?
gala w sali kameralnej WCK. Imprezie pa-      W czasach socrealizmu, z bardzo dobrego
tronował wybitny poeta, ksiądz Jan Twar-      poety Władysława Broniewskiego, oficera
dowski, bo jego imię i cytaty były obok       II Korpusu, władza zrobiła propagando-
godła Polski i krzyża, centralnym obiektem    wego rewolucjonistę skutecznie obrzydza-
dekoracji sceny, nawiązującej do monu-        jąc jego twórczość młodzieży. Dzisiaj po-
mentalizmu instalacji plastycznych święta     dobny los spotyka twórczość wybitnego
Bożego Ciała. Całość tej ołtarzowej deko-     poety Jana Twardowskiego. Przez to, że
racji zamykały niczym skrzydła archanio-      księdza, wykorzystywanego bez składu i
łów, dwa banery z kolejnymi cytatami,         ładu przy wszelkich, oficjalnych hucpach.
których zasadności zastosowania w tym
miejscu i w tym momencie jakoś nie je-
stem w stanie zrozumieć. No cóż, starość
we mnie i ułomność, która nie dorówna         ***
poziomowi młodzieży a zwłaszcza ich na-       Pytasz mnie Bracie, jak po wyborach? Be-
uczycieli, dyrektorów i zawiadujących         zet jak kiedyś mówiliśmy. Lud nasz nadal
oświatą. Cytat z prawego baneru częścio-      prosty, głosował jak Bóg karze. W za-
wo pojąłem, bo mówił coś o konsekwen-         chodniej Małopolsce, kiedyś Zachodniej
cjach ucieczki od krzyża. Jasny i zrozumia-   Galicji, zawsze plebejusz był bardziej
ły przekaz miał dla mnie jedynie cytat nad    oświecony i postępowy, bo bliżej stąd było
                                              do cywilizacji europejskiej. To u nas chłop

                   123                                           124

Strona 63

zdobywał wiedzę od księdza Stojałowskie-      Putka jest znakomity strażak i organizator,
go, od Stapińskiego czy Putka. Zawsze,        który rej wodzi braci strażackiej w całym
jako teren pogranicza ze Śląskiem byliśmy     okręgu. I ten żelazny elektorat uzbierał
w awangardzie przed ludem ciemnym z           raptem niecałe 6% dla PSL-u? Mniej na-
centralnej i wschodniej Galicji. Jeszcze za   wet niż lewica? A przecież przez całe czte-
województwa bielskiego nasze pospólstwo       ry lata ochotnicze strażaki dostawali: sa-
lepiej stało ze świadomością niż lud oko-     mochody, instrumenty, motopompy, fe-
liczny Tarnowa. A teraz? Największe po-       styny, konkursy, żarcie, transport, zwroty
parcie uzyskała partia Kaczyńskiego. Wi-      kosztów, fuchy i zlecone przez samorządy
dać lud zrobił się bogobojny jak w II po-     prace. Fatygować się kurem czerwonym
łowie XIX wieku. Oczywiście Platforma         nie musieli, bo od tego są zawodowcy. I
była druga, ale to raczej ze strachu wśród    widzisz bracie, jak ta łaska pospólstwa na
gramotnych przed Jarosławem Szelą. Z          niepewnym wozie strażackim jeździ? Po-
kretesem przepadła lewica, bo ona już         zdrów synów i znajomych i nie żałuj, że
lewicą przestała być dawno. Ubabrana jak      Cię kiedyś z tego kraju wyrzucono.
wszystkie partie – w koniunkturalne ukła-
dy z kościołem, pomogła Palikotowi. I do-
brze, bo on jedyny upomina się głośno o
przestrzeganie Konstytucji. Mają ją teraz     ***
podobno zmieniać i może wykreślą wol-         Jak co roku europejskie święto z okazji
ność i świeckość?? Przegrali też ludowcy.     zakończenia I wojny. W Polsce święto
Żadnego mandatu, chociaż zakutych (w          państwowe, ustanowione dopiero po
hełmy) strażaków w każdej wsi pełno a to      śmierci Piłsudskiego, chyba w 1937 roku.
naturalne zaplecze Pawlaka. Tak się za-       Głupio było dzień powrotu Naczelnika z
stanawiałem, dlaczego w mateczniku ru-        Magdeburga robić świętem a ani Francja,
chu ludoweg, jaką była Zachodnia Galicja,     ani Anglia, ani USA – nie przyczyniły się
taki słaby wynik PSL-u? Toż to ze wsi dra     czynnie w nasze powstanie. Zgodzili się na

                   125                                           126

Strona 64

Polskę jako wynik wojny. Gdyby tak w         ***
Rosji przy władzy zostali mieńszewicy, to    Godnie, patriotycznie, jak na Polaków i
Polska powstałaby prawdopodobnie z te-       katolików przystało, obchodziliśmy święto
renów zaanektowanych tylko przez Austrię     11 listopada w Warszawie. Nawiązaliśmy
i Prusy. Tak czy siak, bolszewicy w konse-   tym do tradycji ulicznego patriotyzmu
kwencji zrobili nam Polskę po Odrę. Wojna    pierwszych lat Niepodległości, zakończo-
przeorała mapę Europy, spuściła w kanał      nych jak wiadomo w maju 1926 roku.
historii dwie monarchie, które od XVI wie-   Ja tymczasem załapałem się z wnukami na
ku rządziły Europą i zmieniła mentalność     kilka dni do Saint-Nazaire, czwartego co
ludzi. Każda tragedia winna być kształcą-    do wielkości portu Francji. Zięć sponsoro-
ca. Szkoda, że dopiero tragedia.             wał. Zwiedziłem port, poniemiecką bazę
Dwa narody poniosły największe straty w      ubotów i okolice.
wyniku tamtej wojny: Francja i Niemcy. W     Za każdym razem pobyt nawet w ubogich
wyniku tych doświadczeń, Francja budo-       turystycznie regionach, doprowadza czło-
wała pokój i spokój aż po cenę kolaboracji   wieka do niepotrzebnych frustracji, bo za
w 1940 roku. Niemcy budowali militarny       punkt odniesienia ma Polskę. Nie pod
rewanżyzm za pomocą III Rzeszy. Jedni        względem walorów środowiska, bo nic
nas napadli, drudzy nam nie pomogli. Oni     nam nie brakuje, ale wykorzystania go
jakieś wnioski z wojen wyciągnęli i razem    przez człowieka. Kiedyś już wspominałem,
ciągną interes unijny. My wychodzimy jak     że dochody z turystyki przewodzą tu w
ten Zabłocki na mydle. Teraz inwestujemy     budżecie narodowym. Francja ze wszyst-
w Afganistan, bo to poprawi nasze szkol-     kiego zrobi atrakcję, godną zwiedzania i
nictwo i ochronę zdrowia.                    płacenia. W okolicy Guerande, ciężką, fi-
                                             zyczną pracą pozyskują tubylcy sól mor-
                                             ską, która daje utrzymanie całej okolicy
                                             także jako turystyczne curiozum. Małe
                                             Pornichet, gdzie o przeszłości przypomina

                   127                                          128

Strona 65

cmentarz wojenny żołnierzy niemieckich          gospodarka się nie zawali? U nas, raz
czy La Baule – to znaczące już kurorty.         stoczniowcy zastrajkowali, to teraz siedzą
Porty, mariny i wszystko, co potrzebne          w przyczepach za granicą.
wczasującym. Na tym wybrzeżu, gdzie
Atlantyk nie był tak przyjazny rybakom,
żyje się teraz z turystyki. I nie doi się tak
turystów jak to u nas w tych kilku wcza-        ***
sowiskach bywa. Regionalne programy             Żeby przed wojną zostać kupcem, wystar-
gospodarcze i finansowe, ulgi dla inwesto-      czyło zgłosić działalność do starostwa. Ten
rów w kilkanaście lat zabudowały wybrze-        liberalny przepis pochodził z czasów au-
że na północ od ujścia Loary.                   striackich i dawał korzyść wszystkim. W
 Saint-Nazaire ma koło 70 tys. mieszkań-        Wadowicach, liczących wtedy około 6 tys.
ców i jeszcze ślady II wojny, kiedy było        mieszkańców, było zarejestrowanych po-
bombardowane kilkakrotnie i niszczone.          nad 360 firm, przeważnie jednoosobowych
Od betonowej bazy u-botów, wzdłuż ujścia        czy rodzinnych. Większość z nich to był
Loary, ciągną się nadbrzeża portowe pra-        handel obwoźny, kramarze, straganiarze
wie aż do Nantes. Rafinerie, elektrownie        zaopatrujący we wszystko pobliskie miej-
na polski węgiel, kilkanaście specjalistycz-    scowości. Oczywiście, że handel zdomino-
nych terminali a obok fabryka airbusa. W        wany był przez Żydów a pojęciem pach-
tutejszej stoczni, budującej potężne pack-      ciarz określano biedaka, który cały rok
boty, pracuje coraz więcej Polaków, byłych      jeździł od wsi do wsi ze swoim towarem
dokerów i stoczniowców z Wybrzeża. Po-          na furmance. Konkurencja była duża, więc
gadałem z nimi przy piwie i żeśmy się za-       Polacy wykorzystywali administrację i ko-
stanawiali,: dlaczego u tych żabojadów          ściół do walki o klienta. Na próżno jednak
ciągle strajkują różne grupy zawodowe,          proboszcz apelował do wiernych a hasła
łącznie ze stoczniami, kolejami, nauczycie-     „swój kupuje u swego” na nic się zdały,
lami, lotniskami - zawsze coś wywalczą a        skoro decydował rynek.

                    129                                            130

Strona 66

Ten liczny handel dawał utrzymanie set-       blemów z bezrobociem. Jest inaczej, cho-
kom rodzin. Uczył zapobiegliwości, samo-      ciaż największym pracodawcą w mieście
dzielności i odpowiedzialności za własne      jest jego samorząd. To on kontroluje i ma
życie. Państwo nie przeszkadzało, bo nie      wpływ na wszystkie sfery życia człowieka.
ponosiło kosztów a podatki płacili bogaci,    Od żłobka, przez samorządowe przedszko-
przeciwnie niż obecnie. Okres powojenny,      le, szkołę, gimnazjum, liceum po ceny
dla tej wolności handlowej już bez żydow-     wody, utylizację odpadów, koncesje na
skiej konkurencji, trwał raptem gdzieś do     działalność, drogi i boiska aż po szpital.
1950 roku. Potem nacjonalizowano              Zatrudnianie, wykorzystywanie, decydo-
wszystko, aby zmonopolizować rynek pra-       wanie. Jak wynika z licznych publikacji
cy. Powstawały socjalistyczne miasta,         lokalnych, rzecznik prasowy magistratu a
gdzie mieszkańcy byli „uwiązani” do jed-      także jego mocodawczyni, pogrozili miesz-
nego pracodawcy: huty, kopalni, fabryki.      kańcom policją i dochodzeniem za ich nie-
To one dawały pracę, szkołę, mieszkanie,      subordynacje a raczej odwagę podniesie-
przedszkole, boisko i klub sportowy. Były     nia głowy. Inicjatywa Wolne Wadowice,
niczym średniowieczne, klasztorne laty-       organizowana przez apolityczne, młode
fundia panem życia poddanych.                 pokolenie, jest naturalną i oczekiwaną
Po 1990 roku reprywatyzowaliśmy wszyst-       dawno reakcją na działalność „ekipy z Ła-
ko. Niestety, nawyk dominacji władzy nad      będ”. Reakcją na pozbawianie mieszkań-
poddanymi pozostał. Aparat państwowy          ców normalnej, obywatelskiej godności.
staje się coraz bardziej restrykcyjny –       Przyszło nam żyć pod dyktando swoistej,
wszak budują go nasi bliźni a my, wystra-     samorządowej władzy, która tworząc po-
szeni, zabiegani, godzimy się na wszystko     zory demokracji opanowała siecią powią-
i jeszcze ich wybieramy. Przy takich trady-   zań i zależności miasto a także powiat.
cjach handlowych, nawet z czasów drob-        Mam nadzieję, że młode, odważniejsze
nego przemysłu terenowego w latach so-        Wadowice, dadzą sobie z tym radę.
cjalizmu, miasto nie powinno mieć pro-

                   131                                           132

Strona 67

***                                          stwowym z nadania a nie wyboru? Powiat
W nowym parlamencie pierwsze sensacje,       był graniczny, więc posyłano tu ludzi zwią-
bo Palikoty żądają usunięcia symbolu reli-   zanych z wywiadem wojskowym z powodu
gijnego z sali posiedzeń. W tym przypadku    zatargów z Czechosłowacją. Po 1926 to
krzyża. Rejwach się zrobił w nawiedzonej     powiatowi starostowie, podlegli Ministrowi
owczarni. Krzyż z parlamentu - to począ-     Spraw Wewnętrznych mieli temperować a
tek długiej drogi przywrócenia Polsce kon-   nawet pacyfikować lewicowy ruch chłopski
stytucyjnego rozdziału państwa od Kościo-    PSL-Wyzwolenie, którego centrum była
ła, utemperowania finansowej zachłanno-      Chocznia i cały powiat. Nasiliło się to
ści pastuszków i budowy przyszłości kraju    zwłaszcza po procesie brzeskim. Jeśli ta-
nad Wisłą. Czy będzie to kiedyś kraj rzą-    kich „samorządowców” Starostwo honoru-
dzony przez ludzi mądrych czy nawiedzo-      je to czy jest to świadectwem aktualnych
nych; przez przewodników prowadzących        tendencji w administracji czy tylko niewie-
świadomych obywateli czy pasterzy pę-        dzy decydentów?
dzących ciemne stada do dojenia?


                                             ***
***                                          Nie może istnieć politycznie kraj bez ści-
Wmurowano w hallu budynku Starostwa          słego powiązania z gospodarką. To połą-
tablicę upamiętniającą urzędników powia-     czone naczynia. Rewolucja przemysłowo-
towych dwudziestolecia międzywojennego.      techniczna końca XIX wieku zaczęła
Podkreślono ich zasługi w budowanie sa-      kształtować model nowoczesnego pań-
morządności. Czy ktoś to przemyślał?         stwa, wypierając epokę kolonializmu i czas
 II Rzeczpospolita zlikwidowała całkowicie   romantycznych żaglowców. Potem I wojna
samorząd z czasów autonomii Galicji. Po      obaliła monarchię i objawiła siłę ruchów
1922 roku starosta był urzędnikiem pań-      społecznych. Po II wojnie, dzięki racjonal-

                   133                                          134

Strona 68

nej polityce społecznej, Europa żyje w       ***
pokoju już 66 lat. To sukces na naszym       W Polsce działa około 80 męskich i 100
kontynencie, deptanym przez liczne wojny.    żeńskich zakonów. Mamy 133 biskupów,
Gdzieś do końca lat sześćdziesiątych Euro-   ponad 28 tys. księży, 23 tys. sióstr, koło 2
pę budowano w oparciu o wielki przemysł.     tys. braciszków. Kościół posiada 17 533
Wspólnota węgla i stali kilku krajów nada-   kościołów i kaplic i ok. 160 tysięcy hekta-
wała wtedy ton polityce. Od lat siedem-      rów gruntów. Prowadzi ponad 1200 przed-
dziesiątych, to korporacje handlowe zaczę-   szkoli i szkół podstawowych, 400 szkół
ły mieć znaczenie dla polityki społecznej    średnich oraz 70 szkół wyższych i uniwer-
każdego kraju. Te dwie formy gospodar-       sytetów, szpitale, ambulatoria, domy i
cze ( przemysł i handel) zatrudniają setki   zakłady opieki, kilkaset sierocińców a tak-
tysięcy pracowników, więc każdy ich pro-     że 120 oficyn wydawniczych, 300 gazet i
blem rzutował na byt mieszkańców. Oczy-      czasopism, 50 rozgłośni radiowych i diece-
wista była pomoc państwa w sytuacjach        zjalnych i 1 telewizję. Duchowni obecni są
zagrożenia ekonomicznego. Rządy Francji,     na uroczystościach państwowych, a także
Niemiec, Anglii, ratując finansowo prze-     w wojsku i służbie zdrowia jako kapelani.
mysł czy handel (dotacje, ulgi, preferen-    Roczna suma pieniędzy, jaką państwo
cje), ratowały egzystencje swoich miesz-     wydaje na tą firmę wynosi - według róż-
kańców. Od kilkunastu lat gospodarką         nych szacunków - od 1 mld do 5 mld zło-
rządzą korporacje finansowe. Nie dają        tych. Zwolniony z wszystkich możliwych
zatrudnienia milionom ludzi, więc dlaczego   podatków (nieruchomości, dochody od
państwo czy Unia ma ratować te elitarne      statutowej działalności, celne, od spadków
instytucje zysku? I ta prawda powoli do-     i darowizn, koncesje radiowe, dochodowy-
ciera do świadomości myślących obywateli     wybiórczo) Kościół gromadzi miliony miło-
Europy.                                      śników ewangelicznej wiedzy, których tak
                                             „ubogaca duchem”, aby trwał następne
                                             tysiąc lat. Złośliwi uważają, że Polska ma

                   135                                          136

Strona 69

cechy państwa wyznaniowego. Dzięki kon-        ***
kordatowi a przede wszystkim nauce reli-       Po kolejnej sesji wypuszczono na mnie
gii, wchodzi w dorosłe życie zawodowe          etatowego bulteriera władzy. Dorwał się
pokolenie JP II. Absolwenci zawodówek i        do moich starych kości, moich marnych
techników, dzięki 6 godzinom religii tygo-     dochodów i ubezpieczenia w KRUS-ie. Do-
dniowo a tylko trzem przedmiotów zawo-         bry przykład dyspozycyjności całodobowe-
dowych czy ogólnych, są wysoce etycznie i      go WC. Miałem nadzieję, że jakiś duch
estetycznie przygotowanymi do życia. Wi-       rozumu i odwagi, niekoniecznie święty,
dać to po poziomie programów telewizyj-        obroni Radę Powiatu przed demokracją
nych, co kochają Polskę, szukają idolów w      „po wadowicku”. Ona jak ten śledź po
sutannach, miejsc w sierocińcach, spraw-       japońsku, co z Japonią niewiele ma wspól-
ców ciąż i napadów. To do nich adresowa-       nego. Jako radny w realiach tej demokra-
na jest wszelka handlowa i polityczna re-      cji, powinienem siedzieć cicho, bo inaczej
klama, odpowiadająca na ich wyhodowane         spacyfikują mnie całkowicie za pomocą
potrzeby,      pozbawione      analityczno-    podległych służb, administracji i świadków
syntetycznej refleksji. To głównie oni, zde-   na zawołanie. Łaskawcy zawiadujący in-
cydowani przeciwnicy PRL-u, który indok-       stytucją pozwolą czasami zabrać człowie-
trynował ich rodziców do tego stopnia, że      kowi głos, czasami władczo zarechoczą na
ich poczęli, idą za politykami, którzy „po-    dowcip, ale broń Boże gdybyś podważał
chylą się” nad problemem i „ubogacą du-        ich widzenie świata lub wątpił w ich nie-
cha” – oczywiście kosztem materii. Dla-        omylność. Filozofia Kalego. Taka jak de-
czego więc, spada liczba powołań kapłań-       mokracja w większościowym, czyli bolsze-
skich?                                         wickim wydaniu. Tamci jeszcze mamili
                                               ludzi jakością po ilości. I ta partyjna jakość
                                               kilku szamanów lokalnej polityki, gwaran-
                                               tująca większościową rację dowodzi, że
                                               lokalna „demokracja” ma się dobrze. Za-

                   137                                             138

Strona 70

pewne ku chwale takiej demokracji uhono-        damy o niczym, bo przykro wspominać
rowano tablicą państwowych urzędników.          przegrane sprawy. Polska prezydencja w
Z pozycji notorycznego mieńszewika mogę         Unii zaznaczyła się jedynie wystąpieniem
poczynania władzy jedynie kontestować.          ministra Sikorskiego w Bundestagu, które
Jak w 1981 roku.                                poza pohukiwaniem honorem nic nie przy-
                                                niosło. Teraz te garnitury, w czarnych,
                                                długich szynelach, apelują z Warszawy o
                                                zaciskanie pasa. Przy tych kilkuset euro
                                                dochodu na głowę, przy podstawowych
***                                             kosztach wyższych od cen w Austrii, Fran-
Kolejna, 30 rocznica stanu wojennego. Po        cji czy Anglii, Polacy nareszcie się sami
transformacji ustrojowej z roku na rok          rządzą. Tak jak w 1926 roku, kiedy o wiele
przybywa kombatantów. Jak za czasów             mniejszy kryzys gospodarczy i polityczny
Gierka, kiedy powstało nawet ministerstwo       (ponad 300 tys. bezrobotnych i wzrost cen
ds. kombatantów. Teraz specjaliści z róż-       o 15%) doprowadził do zamachu stanu.
nych IPN-ów a kiedyś nastoletni zadymia-        Wtedy Piłsudski wywalczył kosztem kilku-
rze, robią za autorytety. Jacyś szemrani        set ofiar, Polskę sanacyjną, autorytarny
politycy, żerujący na ludzkiej naiwności        system o pozorach demokracji. W grudniu
odznaczają się orderami, medalami, dora-        1981 roku zamach stanu, kosztem kilku-
biają sobie życiorysy. Kilku cynicznych         nastu ofiar, też wprowadził wojskowe po-
cwaniaków, co to stan wojenny spokojnie         zory demokracji na kilka a nie kilkanaście
przeżyło pod opieką zmilitaryzowanego           lat. Jaruzelski także swój zamach tłuma-
zakładu, dzisiaj stanowi o doczesności          czył dobrem Ojczyzny. Od bezkrwawej
miasta i regionu. Czy o taką Polskę szarpa-     transformacji ustrojowej w 1989 roku,
li się ci nieliczni, odważni, których czasami   kolejne ekipy, także w interesie Polski,
spotykam pod kuchnią brata Alberta, na          tworzą nam polityczną i gospodarczą rze-
złomowisku czy wysypisku śmieci? Poga-          czywistość. Jaruzelski potępiał Piłsudskie-

                    139                                            140

Strona 71

go, teraz potępia się Jaruzelskiego. Obaj w   wnioski nie tylko lustrator, ale i bezkry-
imię Ojczyzny stali przed tym samym pro-      tyczny historyk czy jakiś inny sprawiedli-
blemem – jak utemperować emocje. Dzi-         wy. Jesteśmy narodem pudrującym rze-
siaj, mimo że wzrasta bezrobocie i ceny,      czywistość. Zawsze to robiliśmy. To też
Polska bezpieczna jest od militarnych roz-    efekt chrześcijańskiego rodowodu. Tzw.
wiązań. Mamy multum programów telewi-         dokumenty źródłowe i materiały historycz-
zyjnych, nieustający cyrk w polityce,         ne pełne są nieścisłości i przekłamań. Wie-
wszędzie celebrę, mistrzostwa Europy,         le z nich było świadomie fałszowanych.
afery na zawołanie, w każdej rodzinie sa-     Według protokołów posiedzeń Sejmu czy
mochód, supermarketów więcej niż ko-          Powiatowej Rady z lat 1950 - 1975 (a to
ściołów, ponad milion studentów a przede      przecież dokument źródłowy) panowała
wszystkim dla odważnych – mamy pracę.         demokracja, większość klaskała i zatwier-
Co prawda w Europie, bo nareszcie w niej      dzała. Takim źródłem będą obecne proto-
jesteśmy.                                     koły z posiedzeń Rady Miejskiej, które
                                              wydatnie stwierdzą, że samorządową
                                              harmonię burzyła opozycja kilku radnych.
                                              W opinii przyszłych historyków, to ona
***                                           będzie zapewne winna wszystkiemu a
Wszelkie dotychczasowe dochodzenia w          wierne, bo mierne samorządowe niemoty,
sprawie afer finansowych były umarzane,       uhonoruje jakaś publikacja albo tablica.
bo w ostateczności brakowało dowodów.         Różnej maści żurnaliści czarodzieje, spon-
Dokumentacja była zawsze bez zarzutu.         sorowani przez władzę, tworzą hałas me-
Po to inwestor zatrudnia specjalistów,        dialny ku uciesze tłumu. Spokojnie, w za-
przeważnie z administracji żeby „papiery      ciszu biur, tworzą źródłową dokumentację
grały”. Dokument się stworzy, papier          dla pokoleń anonimowi wyrobnicy.
wszystko przyjmie i będzie materiał źró-
dłowy, na którym oprze później swoje

                   141                                           142

Strona 72

***                                             dząc się sami, szybciej się pogrążą. Kraina
Te same środowiska, które wieszały psy          wiecznych kombinacji i zakłamania w du-
na Gierku za zobowiązania Polski, jakoś         chu katolickiej retoryki. Jednym z warun-
spokojnie przyjmują fakt kilkunastokrotnie      ków korzystania z unijnych dotacji, jest
wyższego dziś zadłużenia. Pytamy siebie         oznaczenie jej informacją. Chyba zauważy-
nieraz, gdzie podziewa się dochód naro-         liście, że od kilku miesięcy, nawet szma-
dowy, bo w sferze budżetowej, oprócz            tławe seriale telewizyjne, nabijające kasę
pączkującej administracji, nędza i dziado-      twórcom i ciemnotę pospólstwu, mają logo
stwo. W szkolnictwie, służbie zdrowia,          inwestora, czyli programów unijnych. Jak
rentach, emeryturach, policji. Mają się         Polska długa i szeroka trwa elitarne, ad-
dobrze ci, co dzielą naszą kasę od gminy,       ministracyjno-prywatne dojenie Zachodu.
miasta, województwa po agendy i resorty.        W cywilizowanych świadomością obywa-
To oni dyktują rzeczywistość. Udział po-        telską okolicach, te subwencje są w miarę
datków dużych firm w dochodach państwa          uczciwie wykorzystywane i podwyższają
jest symboliczny. Te wszystkie spółki pra-      poziom życia nie tylko paru decydentów. U
wa handlowego i tak wiele robią, bo two-        nas także doświadczamy środków unijnych
rzą jakieś miejsca pracy, więc czują się        choćby przy rewitalizacji ulic i placów.
zwolnione z wykazywania dochodu.                Dzięki funduszom unijnym zrobiliśmy
Utrzymanie tego niewydolnego państwo-           oczyszczalnię, budujemy drogi, stadiony i
wego aparatu spada na obywateli. Do Pol-        mosty. Dzieci w szkołach i urzędnicy w
ski płynie od kilku ładnych lat rzeka forsy z   urzędach korzystają z eurokasy. Według
Unii, która pozwala na jakieś inwestycje.       sprawozdań i propagandy, kraj pięknieje,
Realizacją wykorzystania środków znowu          choć niektórym tylko żyje się dostatniej.
zajmuje się administracja i wiemy jak to w      Od gminy po Warszawę i państwową tele-
praktyce wygląda. W myśl zasady: dziel i        wizję mamy czas unijnych igrzysk. Igrzysk,
rządź. Rację miał któryś z wielkich polity-     które swój początek miały kiedyś w Grecji.
ków przeszłości twierdząc, że Polacy rzą-

                    143                                            144

Strona 73

***                                           tycznie nie ma to znaczenia, bo przecież
Mało świąteczne były te święta. Nie dość,     żyjemy w państwie prawa. W każdym ra-
że krótkie, to jeszcze w weekend - jak        zie jak przyjdzie ksiądz z kolędą, spróbuj-
Wielkanoc - bo bez śniegu. Przy okazji        cie zapytać w czasie tego duszpasterskie-
pasterki, przykościelny znajomy opisał mi     go wywiadu,: po co, na co i komu?
trochę zasób kartotek personalnych para-
fian na plebanii. To, że Kościół miał zaw-
sze najlepszą informację – wiemy od daw-
na. Jedyny okres w dziejach Polski, kiedy     ***
ambona była kontrolowana przez państwo,       Normalna sobota i niedziela a to kolejny
to czasy zaborów i może trochę dwudzie-       koniec i kolejny początek, zamknięty w
stolecia międzywojennego. Nawet w cza-        umownej dacie. Koniec roku, który był dla
sach socrealizmu, Kościół ugrywał swoje.      jednych dobry dla drugich – fatalny. Istot-
To był jedyny czas, kiedy musiał współ-       ne, że mimo narastającego kryzysu, był on
pracować z władzą państwową, bo tak to        dla Europy spokojny. Po tragicznych do-
zawsze władza była na usługach Kościoła.      świadczeniach I i II wojny, po czasie poli-
Okres kolędy, czyli corocznej wizyty dusz-    tycznych i ideologicznych dyktatur, prawie
pasterskiej, służy kasie i uaktualnieniu      70 lat mamy pokój, chociaż nie tak dawno
parafialnych kartotek. Każdy ma tam swo-      wojen religijnych doświadczyły Bałkany.
je dossier, nawet ja. Dane dotyczą twoje-     Dzisiaj narody Europy są na tyle świado-
go statusu, stanu rodzinnego, poglądów,       me, że żaden kryzys nie powinien zapędzić
koneksji, familii, praktyk plus inne wg       ich do okopów. Dziwi tylko człowieka, że
uznania prowadzących. Nie wiem, kto           Polska pcha swoje wojska okupacyjne do
oprócz autorów może mieć dostęp do tych       innych państw. Tak po chrześcijańsku?
zasobów? Może teraz IPN a dawniej? Nie        Miniony rok obalił kilka dyktatur w basenie
wiem też jak to się ma do ustawy o zbie-      Morza Śródziemnego. W Libii wypuszczony
raniu i udostępnianiu informacji, ale prak-   entuzjazm ogłosił niepodległość. Głównym

                   145                                           146

Strona 74

motorem była potrzeba wolności i demo-        na straży sprawiedliwości jest tak bezsilny,
kracji, jak u nas w 1981 roku. To cenzura     że strzela sobie w łeb żeby zwrócić uwagę
życia, dozór policji i administracji, nepo-   na siebie i przy okazji swoje, zawodowe
tyzm władzy - wyrzucił Libańczyków na         problemy. Strzelał, jak na wojskowego
ulice, mimo że mieli za darmo szkolnictwo     fatalnie, bo bezskutecznie. Motywował go
i opiekę zdrowotną, darmową energię           – jak stwierdził – honor wojskowego. Całe
elektryczną i paliwo za grosze. Dla potrze-   to wydarzenie, oprócz swojej tragicznej
bujących były zerowe kredyty, dofinanso-      wymowy, odsłania fatalny stan wymiaru
wania zakupu auta czy mieszkania, pomoc       sprawiedliwości. Jak musi wyglądać pra-
finansowa przedsiębiorcom, rolnikom,          worządność w wydaniu jej państwowych
matkom, studentom, absolwentom czyli          strażników, skoro jeden z nich ucieka się
wszystkim. Kraj opiekuńczy. Teraz Libia       do takich metod? Gdzie my żyjemy? W
będzie mieć program naprawczy oparty o        jakimś buszu usankcjonowanym prawem?
bank światowy, europejskich fachowców         Zapewne dokładne(???)śledztwo wykaże,
od demokracji i ekonomii. No i globalnego     że facet był psychiczny. To jeszcze gorzej,
ocieplenia. Wreszcie będą mogli zakładać      bo kto weryfikuje kandydatów na tak od-
partie polityczne i walczyć o koryto, ruszą   powiedzialne funkcje. Są kraje, gdzie pro-
organizacje charytatywne i kuchnie dla        kurator, reprezentant interesu publiczne-
biednych a nad ich spokojnością będą          go, wybierany jest jak poseł z danego
czuwać miast milicji, imamowie.               okręgu. Nie sprawdzi się po czterech la-
                                              tach – przepadnie w wyborach. U nas pre-
                                              zydencka, dożywotnia w praktyce konce-
                                              sja, oddaje prokuratorów władzy politycz-
***                                           nej a nie sprawiedliwości. Po latach, jak
                                              już będzie za późno, to się pokrzywdzo-
Takie mamy państwo prawa, że prokura-         nych zrehabilituje na wniosek jakiegoś
tor, powołany przez Prezydenta do stania      IPN. Jak ofiary procesów stalinowskich.

                   147                                           148

Strona 75

***                                           pod nadzorem alfonsów te swoje komen-
                                              tarze, materiały, opinie i nagrania. Kogo
Wreszcie biała zima przykryła brudne uli-     trzeba – wyniosą na piedestał choćby to
ce, zaśmiecone rzeki i lasy. Dała nieco       był nawiedzony kretyn. Komu należy do-
złudnego blichtru czystości przyrody. Nie     walić – oplują bez zbytnich niuansów jak
przykryła brudów, które człowiek na uży-      na najemnika przystało. W tych mediach
tek bliźniego czyni. Księża i górale podli-   kościelno-samorządowych nie znajdziesz
czają kasę i porównują statystyki. Energia    materiału na temat upadku zakładu, pro-
idzie do góry, ale przy stałych problemach    blemów z bezrobociem czy wpływu kosz-
z odśnieżaniem i cyrkowych występach          tów komunalnych na poziom życia. Kreują
polityków - to sprawa marginalna. Media       te pisma obrazkowe raj dobra i uczciwości
karmią społeczeństwo niczym baca stado.       po stronie samorządów, parafii i zależnych
Jakość paszy dla stada ma istotne znacze-     klakierów – a zalew zła po stronie miesz-
nie, dlatego pasterze robią wszystko żeby     kańców, którzy nie daj Boże mają jakieś
stadu smakowało. Nieważne, co stado żre;      wątpliwości a nawet pytania.
kryla czy sieczkę, ważne, że się przyzwy-
czai i już nie pomyśli o świeżej trawie czy
pachnącym sianie. Byt zawsze tresuje
świadomość. Wiedzą o tym dobrze wszel-        ***
kiej maści żurnaliści, którzy za nic mają
zawodową etykę. Oddają się więc bez           Kilka miesięcy po zakończeniu II wojny
reszty niczym córy Koryntu różnym part-       światowej zmieniono nazwę ulicy Zator-
nerom, bo czas samorządowej demokracji        skiej na ulicę 26 stycznia. Bo 26 stycznia
służy rui. Wykształcił się nawet specyficz-   1945 roku, po kilkudniowych walkach na
ny typ medialnego alfonsa, utrzymującego      linii Skawy, ulicą Zatorską wjechały do
upadłych żurnalistów za pomocą zleceń.        Wadowic zwycięskie czołgi Armii Czerwo-
Pichcą bidule na użytek zleceniodawców i

                   149                                           150

Strona 76

nej. Dzisiaj zapominamy już o tej dacie,     nich mszę? Czy ktoś się za nich pomodli i
tak ważnej dla pokolenia rodziców i dziad-   zapali świeczkę?
ków, którzy przeżyli czas wojny. Oni wie-
dzieli, czym była okupacja niemiecka na-
wet w kontekście powojennego socjali-
zmu, przezywanego przez dzieci z PRL-u       ***
okupacją sowiecką. Urabiani narodowo-
katolicką    propagandą,    zapomnieliśmy    Każde wynagrodzenie z tytułu zatrudnie-
szybko po 1990 roku, czym było wyzwole-      nia, obciążone jest prawie w 80% różnymi
nie. Fanatyzm lokalnych kretynów, skupił     haraczami: podatek, składki emerytalne,
się na niszczeniu wszelkich symboli i śla-   rentowe, chorobowe i na ubezpieczenie
dów związanych z wyzwoleniem. Nawie-         zdrowotne. Sposób obliczania tych należ-
dzony ciemnotą Kraków, z wdzięczności,       ności jest skomplikowany i zmienia się w
że mu w styczniu 1945 roku oszczędzono       zależności od pomysłów rządzących.
od zniszczeń miasto, już dawno skasował      Oprócz podatku od wynagrodzeń, w
pomnik generała Koniewa. W Wadowicach        składkach na ZUS najwyższą pozycją jest
kilkunastu chłystków pod wodzą samorzą-      ubezpieczenie zdrowotne. To ta składka,
dowej władzy, też niszczyło ślady po         która ma zapewnić m.in. podstawową
chłopcach z sowieckiej armii. Tchórzliwe     opiekę zdrowotną, realizowaną przez pu-
jak zawsze pospólstwo – klaskało. Dzisiaj    bliczne i niepubliczne zakłady. Najniższa
już nikt nie kojarzy tej zimowej daty, tak   składka ZUS wynosi coś koło 360 zł mie-
ważnej dla wojennego pokolenia. Na           sięcznie, z tego 250 idzie na ubezpieczenie
Cmentarzu Wojskowym pochowano ponad          zdrowotne. Co miesiąc każdy pracujący
1300 młodych, bezimiennych żołnierzy, w      (nawet rolnik, bo budżet dopłaca) składa
większości prawosławnych chrześcijan.        się po 250 złotych miesięcznie na służbę
Oddali życie za katolików. Czy w wadowic-    zdrowia. Ta składkowa forsa, poprzez Na-
kich kościołach odprawi jakiś ksiądz za

                   151                                          152

Strona 77

rodowy Fundusz Zdrowia, ma wrócić do           ***
nas, ubezpieczonych pacjentów. NFZ opła-
ca działalność przychodni, szpitali, sanato-   Media przez tydzień zajmowały Polaków
riów itp. wg podpisanych kontraktów, czyli     tragiczną historią dziecka z Sosnowca. Z
dyktuje warunki służbie zdrowia, która ma      tła tego drastycznego wypadku wyłazi
nas, za nasze pieniądze – leczyć. Stworzył     kilka wątków, które składają się na całość
NFZ system punktów i stawek, system            tematu.
podobnie skomplikowany jak naliczanie
składek przez ZUS. I tak lekarze Podsta-        Sprawa pierwsza. Jak była przygotowana
wowej Opieki Zdrowotnej, czyli w przy-         do macierzyństwa matka dziecka? Z do-
chodniach zdrowia, otrzymują na każdego        niesień wiemy, że pochodzi z patologicznej
zarejestrowanego u siebie pacjenta coś         rodziny, co nie zawsze jest determinantem
koło 8 złotych miesięcznie tj. koło 100        - ale może być. Jej szkolna edukacja to
złotych rocznie. Chciałbym wierzyć, że         chyba głównie religia, bo orłem w innych
reszta składki rocznej (koło 3000 zł) idzie    przedmiotach nie była, do matury nie po-
na lecznictwo zamknięte i sanatoryjne, ale     deszła. Była aktywnym ministrantem,
kondycja służby zdrowia dowodzi czego          uczestnikiem parafialnego i oazowego ży-
innego. Jako społeczeństwo często a może       cia dla dzieci, jakiś katolickich ośrodków
nawet zawsze, dawaliśmy się wodzić za          rekolekcyjno-medytacyjnych. Tam zresztą
nos. Za nic mieliśmy wiedzę i nauki z na-      poznała męża. Czy w szkole średniej
rodowych doświadczeń. Współczesność            uczono ich o życiu seksualnym? Odpowie-
pokazuje, że nadal trwamy w tym chocho-        dzialności za życie poczęte? O wychowaniu
lim tańcu, pod dyrekcją teraz już własnych     małego dziecka? Nauczono jakiegoś prak-
wodzirejów. I to jest nie tylko znak cza-      tycznego zajęcia? Choćby dobrego sprzą-
sów, ale i znak kościelnego pokoju.            tania gotowania albo budowlanki? Zapew-
                                               ne wynieśli ze szkoły wiarę i nawyk prak-
                                               tyk religijnych. Matka była już w ciąży, gdy

                   153                                             154

Strona 78

wyszła za mąż. Jak zdecydowana więk-          ty, wzorem katolickich pasterzy cynicznie
szość dzisiejszych dziewcząt. Za taki stan    wykorzystują naiwność, bezkrytyczną wia-
odpowiedzialność ponosi całe społeczeń-       rę i wychowują następne pokolenia do
stwo, bo akceptuje takie państwo, gdzie       dojenia.
wychowaniem i edukacją steruje Kościół.
Te dwie instytucje, od ponad dwudziestu       Sprawa trzecia. Kondycja państwowego
lat świadomie wychowują analfabetów           wymiaru sprawiedliwości. Od policji, pro-
dorosłego życia.                              kuratury po sądy. Na prośbę dziadków
                                              dziecka detektyw Rutkowski, jednoosobo-
Sprawa druga. Jakie warunki życia miała       wo, bez całego aparatu opłacanych poli-
rodzina dziecka? Ojciec gdzieś pracował i     cjantów, rozwiązał problem rzekomego
dorabiał dorywczo na jakiś fuchach.           porwania. Zamiast podziękowań ze strony
Świadczy to o jego odpowiedzialności za       policji, cały aparat ścigania zaczyna mu
rodzinę. Warunki życia mieli ciężkie. Z re-   stawiać bezsensowne zarzuty, usprawie-
lacji wynika, że ciężar utrzymania i wy-      dliwiające własną inercję.
chowania tej młodej rodziny ponosili ro-
dzice chłopaka, osoby zapewne bogoboj-        Sprawa czwarta. Rola mediów, tego szu-
ne, ale choć edukowane w potępianym           kającego we wszystkim sensacji pasożyta.
PRL-u, wychowywane były przez inny sys-       Dla sobie znanego celu (kasa, kasa, kasa),
tem szkolnictwa. Pytam? Gdzie są te obie-     zaspakajając prymitywną potrzebę cieka-
cywane przez niepodległe, prawicowe           wości, potrafią odwrócić uwagę od spraw
państwo mieszkania i praca dla młodych?       istotnych. Tym samym wspomagają cały
Żłobki dla dzieci i przedszkola? Po 1990      system edukacyjny państwa i kościoła.
roku, pobożny i na kolanach prowadzony
naród wybiera rządy ufając i wierząc w ich
mądrość. Te polityczne gabinety miały
swoją wiedzą służyć obywatelom. Nieste-

                   155                                           156

Strona 79

To są tylko cztery tematy tła, które każdy,   na bruk i utratą miejsc pracy. Pobliska
mniej lub bardziej tragiczny wypadek od-      Sucha czy Zator – potrafią dbać o miesz-
słania.                                       kańców, o przyszłość. Po co kolejny raz o
                                              tym piszę skoro wadowiczanie zgodzili się
                                              na skansen religijny z kremówką? Jak im z
                                              tym dobrze, niech nie narzekają na brak
***                                           pracy, plac defilad w Rynku czy samorząd
                                              legitymizujący poczynania urzędu. Od lat,
Przypadkowo poznany inwestor ze Śląska,       po konstrukcji gminnego budżetu widać,
skarżył mi się na magistrat. Planował         że magistrat nie ma zamiaru rozwijać mia-
otworzyć na naszym terenie zakład dla 20-     sta a jedynie rozbudowywać strefę swoich
25 osób. Poszedł z pytaniem o jakieś in-      wpływów. Zgoda społeczna na wydłużenie
formacje (teren, obiekty). Załatwiono go      wieku emerytalnego, wprowadzenie cen-
na korytarzu odmową, że to nie sprawa         zury i rozwój dyktatorskich zapędów pań-
urzędu. Niech sam szuka. Pojechał do          stwa, ma początek w lokalnych środowi-
Zatora i tam go potraktowano poważnie,        skach, jakimi są Wadowice. To tutaj, przed
jako potencjalnego pracodawcę dla ich         wszechwładnym samorządem, rodzi się
bezrobotnych, pokazano możliwości i za-       strach, uległość i bezwolność obywatela.
chęcono do inwestowania u nich. Bodaj w       Tutaj tworzą się nieformalne powiązania
1993 roku, z inwestorem z Belgii byłem u      instytucji publicznych szczebla gminnego
ówczesnego burmistrza w analogicznej          czy powiatowego, które przenoszone są na
sprawie. Początkowo się zapalił, ale chyba    organizm państwa przez polityczne i pry-
po konsultacji – odesłał nas na Ber-          watne układy. Tak powstaje Ojczyzna dla
dyczów. Nie znam przypadku, aby urząd         emigrantów i rzeczywistość dla milionów
miasta uratował jakikolwiek zakład pracy      żyjących w biedzie i zacofaniu. Wtedy je-
przed upadkiem, przed wyrzuceniem ludzi       dyną nadzieją znowu będzie kościół i zba-
                                              wienie, które też kosztuje.

                   157                                           158

Strona 80

***                                            irracjonalny i dusi kasę niczym mafia? Po-
                                               wiaty i ich pozorna samorządność są tak
10 lat temu koalicja AWS i UW, reformując      naprawdę strukturami nieudolnego rządu.
system ubezpieczeń społecznych wprowa-         Szarpią się i męczą realizując państwowe
dziła Otwarte Fundusze Emerytalne, które       zadania przy coraz mniejszych relatywnie
okazały się formą wyłudzenia od społe-         subwencjach. Czy nie najwyższy czas, aby
czeństwa kasy. Lokaty na OFE miały przy-       ubezwłasnowolniony przez państwo samo-
nosić zyski poprzez inwestycje, ale jak to u   rząd powiatowy zaczął wreszcie reprezen-
nas, wykończyliśmy ideę. Na kasę milio-        tować mieszkańców a nie stał na straży
nów naiwnych siadły spółki zarządzające,       bezpieczeństwa rządzących jak w czasach
rekrutowane z bliskich warszawskiego ko-       sanacji? Przecież my tylko legitymizujemy
ryta tak, że w efekcie fundusz przyniósł       niewydolność kolejnych ekip. Stajemy się
inwestorom straty. Teraz rząd, kontynu-        buforem między interesem rządzących a
ator polityczny tamtych partii, chce prze-     potrzebami mieszkańców. Sprzeciw wobec
dłużyć wiek emerytalny. Znowu media            obecnych sposobów reformowania finan-
trzepią temat, rozdrabniając tak, aby ludzi    sów państwa ogarnia coraz szersze grupy
czymś zająć. Państwo jest niewydolne a         zawodowe i terytorialne. Czy nie czas, aby
reforma emerytalna to nie jest recepta na      samorządy powiatowe się obudziły?
ratowanie. Dlaczego nikt nie mówi o re-
formie kosztownych sił zbrojnych i wszel-
kich służb mundurowych, gdzie ich war-
tość merytoryczna to najwyżej 20% stanu        ***
i kosztów? Zabawa w zabijanie w Afgani-
stanie kosztuje rocznie więcej niż powia-      Po raz drugi obchodzimy Dzień Pamięci
towy szpital. Czemu nie reformuje się ad-      Żołnierzy   Wyklętych.    Tak    nazwano
ministracji państwowej czy systemu po-         wszystkich, którzy stawiali zbrojny (i nie
datkowego od towarów i usług, który jest

                   159                                            160

Strona 81

tylko) opór wobec rzeczywistości politycz-     1989 roku, dzielił ludzi, budował barykady
nej i społecznej PRL-u, wobec sowietyzacji     uprzedzeń i wrogości między sąsiadami w
kraju. W naszym powiecie, obejmującym          imię interesów nielicznych. Jedna emocjo-
wtedy także Ziemię Suską, działało wiele       nalna decyzja w takich chwilach, określała
zbrojnych ugrupowań, które nie podpo-          przyszły byt aktywnych, którzy angażowa-
rządkowały się nowej sytuacji i prowadziły     li się czynnie w zachodzące zmiany. W
nadal walkę licząc na konflikt ZSRR z Za-      tamtych powojennych latach dla wielu
chodem. Dla młodych ludzi, karmionych          wypuszczonych przeciwko sowieckiej po-
nadziejami, były to decyzje podstawowe.        tędze, której sojusznikiem były Stany
Jak we wrześniu 1939 roku obiecywano im        Zjednoczone – skończyło się to tragicznie.
rychłe zwycięstwo, tak i w 1945 roku ma-       Dzisiaj możemy ich jedynie wspomnieć i
miono nadzieją wolnej, suwerennej Polski,      próbować zatrzeć wrogość, którą przy
mimo jałtańskich ustaleń. Prowadzono           każdej okazji wbijają nam macherzy od
młodych, naiwnych żołnierzy przeciwko          polityki, nawet tej lokalnej. Nie wiem dla-
takim samych chłopakom w czapkach, na          czego nazwano tych żołnierzy wyklętymi?
których orzeł nie miał już korony. W Wa-       Wyklętymi przez kogo? Przez powojenną
dowicach stacjonował wtedy 18 pułk, któ-       władzę czy ludzi? Może przez ówczesną
ry walczył zwycięsko pod Kołobrzegiem i w      rzeczywistość, która skazała ich na długo-
bitwie o Berlin, a później wielu z tych żoł-   letnie zapomnienie? Ta obecna, tworzona
nierzy musiało iść przeciwko swoim kole-       w katolickim duchu przez budowniczych
gom, walczącym o orła w koronie. Dzieje        nowej Polski, skazuje na zapomnienie żoł-
ruchu oporu w powojennych czasach są           nierzy 18 kołobrzeskiego pułku a także
już dobrze udokumentowane a nawet              „sołdatów” pochowanych na wojskowym
przez nawiedzonych, gloryfikowane. Nikt        cmentarzu, którzy przynieśli wyzwolenie
jakoś racjonalnie do tych tragicznych wy-      spod hitlerowskiej okupacji. Czyżby to byli
darzeń nie podchodzi. Każdy przełom hi-        żołnierze przeklęci?
storyczny, łącznie z tym bezkrwawym w

                   161                                            162

Strona 82

***                                           wdzięczni za ich pomoc tubylcy nie rozwa-
                                              lili ich miną czy ppancem. Z żalem i gory-
Mamy jako Polacy nowych misjonarzy,           czą wspominają śmierć swoich kilku kole-
którzy niosą cywilizację demokracji naro-     gów 21 grudnia 2011 roku. – Mieli pecho-
dom ciemnym i biednym. W sobotę zoba-         wy dzień – mówią. Modlą się za nich w
czyłem materiał o misji w Afganistanie, o     czasie niedzielnych mszy. Kapelan błogo-
dziesiątej już zmianie. tych Żyją na luzie    sławi ich przed każdą akcją. Taki mają
chociaż w ciągłym stresie, śpiewają hip-      żywot nasi współcześni misjonarze. Nikt
hopy, mają w miasteczku polskie ulice,        nie zna celu tej kilkanaście lat trwającej
święta, symbole i telewizję. Pieszczotliwie   misji. Co my tam robimy? Kogo i na co
mówią o swoich wozach, karabinkach i          mamy nawracać? Wojsko Polskie, zakła-
kolegach. Realizują jakieś projekty cywili-   mywane pojęciem Bóg, Honor, Ojczyzna –
zowania tubylców, czyli sadzą drzewka,        jest dla tamtych ludzi normalnym agreso-
czyszczą rzeczki, robią studnie. Nie mówili   rem, okupantem i najeźdźcą, któremu
ile zarabiają w tej pracy, bo to przecież     pomagają plemienni kolaboranci. Co to za
wojsko a raczej misjonarze zawodowi.          Polska o chrześcijańskim rodowodzie, któ-
Pokazano, jak w kilkunastu, w strojach        ra wypędza młodych do pracy za granicę
organizacyjnych, czyli uzbrojeni po zęby,     lub zmusza do najemnego militaryzmu? Co
w kamizelkach i opancerzonych wozach,         to za kraj, pełen religijnych frazesów, któ-
złożyli bratnią wizytę jakiemuś lokalnemu     rego stać na okupację Afganistanu a nie
kolaborantowi od szkół, bo właśnie reali-     stać na opiekę społeczną i zdrowotną ro-
zują projekt oświatowy, czyli dziecka ple-    daków?
mienne do budynku po naukę. Z właściwą
takim misjonarzom otwartością, życzliwo-
ścią i zaufaniem przemykają w strachu
ulicami wiosek, zamykając się za bramami
bazy. Ciąży nad nimi stała obawa, aby

                   163                                           164

Strona 83

***                                           stowarzyszenia postmilitarne, grupujące
                                              takich „żołnierzy wyklętych”, jak ci z Kal-
Generał Wieniawa-Długoszowski, jedna z        warii i okolicy, opisywani przez Aleksego
najbarwniejszych postaci II Rzeczpospoli-     Siemionowa. Im dalej od wydarzeń – tym
tej, był do 1940 roku ambasadorem w           większy kult i rejwach. Można śmiało ryzy-
Rzymie. Jego attache był wtedy Tadeusz        kować twierdzenie, że zawsze dobry mar-
Filip z Wadowic. Podobno Wieniawa, były       keting przejmujących władzę, tworzył i
adiutant Marszałka, artysta zakochany w       tworzy historię a to znakomita okazja,
Rzymie, zabiegał przed wojną o beatyfika-     żeby załapało się za nią coraz więcej chęt-
cję Piłsudskiego. Argumentem był „Cud         nych. Jak to g… co się do statku przykle-
nad Wisłą” i cudowne rozmnożenie legio-       iło.
nistów po przewrocie majowym. Tyle
anegdota. Jak w każdym dowcipie i tu jest
sporo życiowej prawdy. W I Kadrowej,
która w sierpniu 1914 roku poszła na Kiel-    ***
ce, było około 160 ludzi. Po 1926 roku,
kiedy władzę przejęli wojskowi, legioni-      Wydaje się, że pojęcie ciemnota galicyjska
stów przybywało. Po 1945 roku, im dalej       nadal ma swoje pejoratywne odniesienie.
od wojny, mnożono bojowników tak, że w        Za czasów monarchii CK określała poziom
latach siedemdziesiątych powstał nawet        umysłowy wsi, pozbawionej, zwłaszcza na
resort kombatantów. Po 1990 roku naro-        wschodzie kraju, podstawowego, przyzwo-
dziło się znowu zasłużonych, bo odwaga        itego szkolnictwa. Dzisiaj się szkoły likwi-
zawsze tanieje po walce. Przybywa odzna-      duje, bo ich za dużo. Szkolnictwo średnie,
czanych, co to ze strachu obawiali się na-    podporządkowane powiatowi, konkuruje
wet pić bimbru i jak ten były burmistrz       „wyrywając” sobie kandydatów. Pisałem
sąsiedniego miasta, byli w opozycji we-       już kiedyś, że szkoły ponad gimnazjalne
wnętrznej i „kontestacyjnej”. Rozwinęły się

                   165                                           166

Strona 84

potrzebne są najbardziej nauczycielom        biegłości umysłu i wiedzy. Te dwa przy-
jako miejsce pracy. Programy nauczania z     mioty nie są jednak ważne dla rządzących.
dominacją religii i poziom edukacyjny        Liczy się przede wszystkim wierność.
szkół, kształcą kolejne pokolenia galicyj-   Dawniej partii, teraz środowisku a głównie
skiej ciemnoty. Nauczyciele w strachu        przełożonym, bo to oni dadzą kasę, pracę
przed bezrobociem, już dawno pożegnali       a dla wierniejszych nawet stanowisko. I to
pedagogikę a ci ambitniejsi – szkolnictwo.   jest ta narodowa edukacja młodych Pola-
Wychodzą ze szkół nie tylko niedouczeni      ków.
absolwenci, ale połamane przez koniunk-
turalizm charaktery. Tacy uczniowie, jacy
nauczyciele: strach, uległość, wiara i za-
kłamanie. Nie winię za to szkolnictwa.       ***
Chory jest system państwowy, budowany
przez kolejne ekipy rządowe. Największym     Władza idzie w zaparte jak jakieś żule albo
barbarzyństwem, w powodzi nieprawości        inni świadkowie koronni. Od gminy po
państwa wobec obywatela, jest takie usy-     Aleje Ujazdowskie. Niekompetencja, cwa-
tuowanie oświaty, aby produkowała ciem-      niactwo i hucpa. Czy przez ostatnią deka-
notę. Wystarczy ograniczyć apanaże i dać     dę zdarzyło się, aby władza, rządy tego
zalecenia. Rynek ureguluje resztę. Efekty    kraju, zrobiły coś dla dobra obywatela?
tej specyficznej edukacji po 1990 roku       Grzebią partacze przy ustawach i rozpo-
spotykamy codziennie w rozrastającej się     rządzeniach ze szkodą dla państwa i oby-
administracji.    Tabuny     depilowanych    watela. Ten ich nawyk nowomowy (tak
dziewcząt, z dyplomami uczelnianych          naprawdę), to (tak naprawdę) objaw nie-
usług licencjackich, nie są w stanie zała-   wiedzy i niekompetencji. Sejmem (tak
twić prostej sprawy. Wychowane w stra-       naprawdę) - kręci kilkunastu ludzi. Reszta
chu, w scholastycznym systemie, nie po-      bierze dietę i szarpie, co może pod siebie
dejmą decyzji, bo do tego trzeba trochę

                   167                                          168

Strona 85

lub dla swoich partii. Przeniesienie tego,    rola kobiety w historii była istotna. Patrz:
co macie w radzie miasta czy powiatu.         matki, żony i kochanki od Mieszka do Tu-
Robią swoje, bo tępota i strach ludzi dał     ska. No i Królowa Korony Polskiej.
im przekonanie wszechwiedzy i wszech-
władzy. I na nic się zda opozycja, protesty
związkowe czy opinie uczonych. Idą w
zaparte. I nie ma tu nic do gadania dobro     ***
obywatela, dobro Polski, gminy czy powia-
tu. Liczy się administracyjna racja rządu,    Dawno już przestaliśmy pościć, bo nie ma
wojewody, starosty czy burmistrza oparta      takiej potrzeby. Święta Wielkanocne od lat
o im tylko wiadome przesłanki. I tak kraj     dryfują w kierunku marketów i innych bie-
od Warszawę po gminę stoi bezkarną wła-       dronek. Handlowcy liczą zyski a Kościół,
dzą opartą o nadgorliwą administrację.        który zafundował kiedyś te święta – straty.
Minister od edukacji ograniczając naukę       Jeszcze jakieś rekolekcje, konfesyjny eks-
historii, wprowadza do średnich szkół al-     hibicjonizm i inna obrzędowość małej wia-
ternatywę o znaczeniu kobiety i rodziny na    ry. Żadna doktryna nie czyni takiego spu-
przestrzeni wieków. Od ministra Stelma-       stoszenia umysłów jak robi to każda reli-
chowskiego, który wrypał religię do szkół,    gia. Gdzie tam ludzkim bolszewizmom,
trwa przy urządzaniu edukacji nieustające     marksizmom, egzystencjalizmom do wiary
manipulowanie. Efektem jest bezrefleksyj-     opartej o irracjonalizm. W nawale tego
ny absolwent zapatrzony w konfesjonał z       religijnego szaleństwa, niknie gdzieś dana
awersją do ruskich i komunistów, bo oni       ponoć przez Boga etyka człowieczeństwa i
są winni całej nędzy narodu. Ci, których      wyautowany z codziennego życia rozum.
polska szkoła nie zepsuła, i tak po stu-      Mamy za to ewangelicznie zakłamywaną
diach wyjadą z kraju albo podłączą się do     rzeczywistość. Wszystko w imię miłości
budżetowego koryta dojąc resztę wzorem        bliźniego. Przy okazji świąt zrobimy zbiór-
obecnych edukatorów. Oni i tak wiedzą, że

                   169                                            170

Strona 86

kę dla biednych, którym żeśmy w ramach        Ostatnio pytam znajomych o jakikolwiek
tej miłości biedę zafundowali. Te syte,       efekt państwowego działania dla dobra
spokojne święta, zawdzięczmy większości,      przeciętnego obywatela. Pytlują telewizje i
która gardłowała za ukrzyżowaniem Jezu-       gromady nawiedzonych, zmienia się obsa-
sa mimo obrony Piłata. Tak piszą źródła       da rządowego koryta, przewalają się od
chrześcijańskiej demokracji. Poddając się     1990 roku przez sejm i senat tabuny bez-
katolickiej większości, spędzimy święta jak   imiennych polityków, rośnie administracja
za czasów wcześniejszych niż Jezus: po-       a parlament produkuje kilometry ustaw.
żremy, popijemy i nie będziemy się umar-      Czy ta propagandowa maszyna o nazwie
twiać. Alleluja, wyznawcy Dionizosa.          państwo, uczyniła przez te lata cokolwiek
                                              dla polepszenia bytu przeciętnego Kowal-
                                              skiego? Przeglądam zakres społecznych
                                              obowiązków państwa wobec obywateli i
***                                           nie znajduję żadnego przykładu na ko-
                                              rzyść? Wręcz przeciwnie. W zakresie opieki
Z czystej przekory kilkanaście lat temu,      społecznej, ochrony zdrowia, bezpieczeń-
jeszcze na łamach „ Nad Skawą”, dawa-         stwa, szkolnictwa i administracji, jesteśmy
łem nieustające ogłoszenie nagrody za         poniżej podstawowych gwarancji PRL-u.
wskazanie mi przynajmniej 1 kilometra         Wystarczyło tylko dwadzieścia lat, aby
poprawnie wykonanej asfaltowej drogi.         przywołany w 1979 roku duch święty
Muszę przyznać, że poprawiło się nieco w      zstąpił i odmienił oblicze tej ziemi.
tej materii. Nawet drogi powiatowe i
gminne wykazują miejscami cywilizacyjny
standard, co prawda na niewielkich odcin-
kach.



                   171                                           172

Strona 87

***                                           jennego, towarzyskiego luzu. W dni dan-
                                              cingowe restauracje były oblegane i do-
Trochę o czasach nie tak odległych, cho-      stać się na tańce było trudno. Na udział w
ciaż dla naszych dzieci i wnuków – niewy-     dancingu stać było wszystkich. Organizo-
obrażalnych. Jakieś 10 lat temu chciałem      wano w restauracjach imprezy rodzinne i
ugościć familie z Francji kolacją w dobrym    zakładowe, imieniny i jubileusze, bowiem
lokalu z muzyką. Szukałem w Krakowie          koszt nie był problemem. W wymiętych,
dancingu. Zaskoczenie. Nie było już Cyga-     ale jednak eleganckich wnętrzach, w wie-
nerii na Szpitalnej ani Kaprysu na Floriań-   czorowych strojach na te kilka godzin pra-
skiej. Tylko Feniks na wysokim piętrze się    cownicy umysłowi czy fizyczni, górnicy i
ostał, z fivami i repertuarem czasów Gier-    rolnicy, szewcy i stolarze okoliczni ze swo-
ka. Przeszła do historii forma rozrywki,      imi rodzinami i znajomymi, mogli się po
którą nazywaliśmy dancingiem: dobra re-       prostu bawić. Tańczyć, wypić i poszaleć.
stauracja z dobrą kuchnią, dobrym zespo-      Po dancingu taksówka odwiozła do domu.
łem muzycznym i tańcami na parkiecie.         Dzisiaj drodzy młodzi, jak was ktoś wyróż-
Panów obowiązywały stroje wieczorowe i        nia zaproszeniem na kolacje do restauracji
kulturalne zachowanie, mimo morza wypi-       gdzieś w Europie i powoli w Polsce też,
tych wódeczek. Panie powabne elegancją i      pamiętajcie, że waszych rodziców i dziad-
panienki frywolne dla spragnionych towa-      ków jak mieli tyle lat co wy, stać było na-
rzystwa. Bywalcami byli wszyscy, nie tylko    wet na kolację w Wierzynku a co dopiero
ci, których zawsze trzymała się forsa. W      w restauracji z dancingiem.
moim mieście, w trzech restauracjach po
trzy razy w tygodniu były tańce. W każ-
dym miasteczku Małopolski działały w
tamtych czasach lokale trzymające klasę i
blichtr elegancji, z umundurowaną wieczo-
rowo obsługą. Taka namiastka przedwo-

                   173                                            174

Strona 88

***                                          mnie i tysiącom odważnych, na rozwój
                                             przedsiębiorczości. Bez zbędnych formal-
Z okazji rocznicy urodzin, przypomniano      ności, w ciągu paru dni (zezwolenie, regon
postać Tadeusza Mazowieckiego, pierw-        i konto) mogłem wtedy rozpocząć import
szego, niekomunistycznego premiera, jak      towarów z Francji. Nie były przygotowane
podkreślały media. Dla mnie istotą pozycji   do tej eksplozji handlu niewydolne urzędy
jakiejkolwiek funkcji, w tym przypadku       celne i skarbowe. Najbliższy bank do ope-
premiera, jest jego sprawność, mądrość i     racji zagranicznych był w Katowicach. Sys-
efektywna działalność na rzecz ludzi. T.     tem nie znał prawa wekslowego, które
Mazowiecki był bardzo dobrym publicystą      nadal, od przedwojnia obowiązywało, itd.,
za to premierem raczej słabym. Ostatnim      itd.
premierem PRL-u był także dziennikarz i      Rząd Mazowieckiego wprowadził jeno re-
dobry publicysta, Mieczysław Rakowski.       formy polityczne: swobody obywatelskie,
Zauważcie, że jak zaczynały się problemy     przywrócił prawo własności i zaczął prze-
z władzą i państwem, to niepewne sytuacji    wracać gospodarkę według teorii ekono-
zgraje partyjnych macherów, oddawały         micznych Balcerowicza. Nikt bowiem
rząd w ręce inteligentów.                    wcześniej nie przeprowadzał transformacji
Za kadencji przywołanych wyżej dokonały      gospodarki nakazowej w wolnorynkową.
się istotne dla kraju reformy, z tym, że     Mieliśmy wtedy jako Polska jedyną szansę
pionierskie i odważne jak na tamte czasy     stworzenia systemu społecznego dającego
reformy, przeprowadził jednak rząd Ra-       obywatelom podstawowe gwarancje so-
kowskiego. To wicepremier Mieczysław         cjalne państwa przy wolnym rynku. Można
Wilczek, wybitny chemik i naukowiec,         to było zawarować ustawowo we wszyst-
wprowadził gospodarkę wolnorynkową. To       kich pakietach prywatyzacyjnych. Rząd
on zainicjował likwidację nierentownych      tworzyła „Solidarność” i wydawało się, że
przedsiębiorstw     państwowych.    Jedną    zadba o przyszłość klasy robotniczej, czyli
ustawą sejmową w 1988 roku, pozwolił         większość obywateli. Że zwycięska koalicja

                   175                                          176

Strona 89

ma rozum. Jako żart odbierano wtedy mo-       ściej leżę, na klinice o standardzie zaprze-
ją propozycję, aby oddać kraj na 10 lat w     czającym opiniom o polskiej służbie zdro-
dzierżawę ekipie fachowców z Izraela.         wia. Sale dwu, trzyosobowe, niewielki od-
Rdzenni Polacy, zatrudnieni w światowych      dział. Warunki jak w sanatorium, opieka
instytucjach finansowych, zapewne wyko-       super, bufet bardzo dobry tylko ta czapa
rzystaliby taką sytuację dziejową dla roz-    dolegliwości ugniatająca świadomość.
woju ekonomii no i nie rozgrabili nam ca-     Rajmund, siedemdziesiątka, po pięciu la-
łego majątku. Niestety, ten robotniczy        tach od operacji, trzyma kondycję mimo
ruch i związek, który przejął schedę po       widocznych śladów obecnej w nim choro-
PRL-u, był na tyle naiwny i głupi, że prze-   by. Kocha muzykę i wnuka; zdolnego,
kazał Polskę w ręce ludzi, z którymi teraz    młodego pianistę, który jest dla dziadka
musi walczyć. A co z ostatnim rządem          wszystkim. Porannym i południowym te-
PRL-u? Ano, wolni i niepodlegli od rozumu     matem, wieczornym wspomnieniem i tele-
Polacy wybrali w czerwcu 1989 godnych         fonicznym, codziennym kontaktem. Wnuk,
siebie parlamentarzystów. Zamiast Mieczy-     kawał zdolnego muzyka, zdaje dopiero
sława Wilczka - Gabriela Janowskiego.         maturę i obronił dyplom. Ma już za sobą
Przepadł też M. Rakowski na rzecz jakie-      poważne koncerty i recitale. Jego wykona-
goś anonima ze zdjęcia z Wałęsą.              nie Chopina (a mamy tu tego sporo na
                                              CD), poprzez swoją ekspresję i młodzień-
                                              czy romantyzm, bardziej mi przemawia do
                                              ucha niż wykonania utytułowanych ruty-
***                                           niarzy. Za ścianą Helmut i Janik, zajmują
                                              się zawzięcie Smoleńskiem. Mimo choroby,
Powoli wiosna kwitnie w świadomości,          palą na balkonie od rana tłumacząc się
mimo, że człowiek ku zachodowi zasuwa.        nawykiem i nieuchronnością losu. Na kory-
Zmieniłem miejsce pobytu. Siedzę, a czę-      tarzu spacerniaku, w czas obrządków sa-
                                              lowych, trwają rozmowy nadziei. Jakieś

                   177                                           178

Strona 90

prognozowania, relacje, doświadczenia.       było wtedy w administracji państwa ludzi
Paru odważnych urywa się codziennie na       niekompetentnych i tępych, bo podstawo-
miasto po zakupy. Tacy emisariusze nor-      wym kryterium kwalifikacyjnym była wie-
malności przetaczającej się za oknami na-    dza. Nawet protegowanych w mundurach.
szego, siódmego piętra. Sześć wind łączy     Jednak nadrzędną wartością ideową była
nas z parterem. Po śniadaniu, jedna poje-    abstrakcja, czyli Bóg. Po wojnie, która
chała do kuchni z naczyniami. Drugą          przeczesała nas doszczętnie, nadal mudur
przywieziono z góry błyszczący niklem        jawił się jako szczyt obywatelskich ma-
pojemnik. Oddziałowa otwarła drzwi i sa-     rzeń. Kadr nie było, więc „nie matura lecz
lowi wepchnęli wózek do lodówki. Pocze-      chęć szczera zrobi z ciebie oficera”. I tak
kalnia.                                      do 1956 roku, „szczerzy” oficerowie admi-
                                             nistrowali Polską. Służyli ideologii, która
                                             była odrzucana od początku, bo prefero-
                                             wała materię, czyli człowieka zwanego
***                                          obywatelem a nie ducha. Rozdarci między
                                             egzystencjalny socjalizm a tradycyjny ka-
Emocjami, opartymi o bogoojczyźniany         tolicyzm budowali swoim zakłamaniem i
militaryzm stała II Rzeczpospolita. Od       pazernością przyszłość dzieciom. To oni
przewrotu majowego wojsko trzymało           stworzyli podwaliny pod obecną admini-
czyli okupowało Polskę. W zbiorowej, spo-    strację, zwłaszcza centralną. Dopiero prze-
łecznej histerii kult munduru przerósł na-   łom lat sześćdziesiątych i siedemdziesią-
wet sutannę! Wszak kadry oficerskie były     tych, mimo monopolu PZPR, wykształcił
bardziej wykształcone niż włościańskie z     pierwsze pokolenie wolne od okupującej
pochodzenia duchowieństwo. Warunkiem         umysły ideologii. Dekada Gierka to okres,
niezbędnym była matura, której poziom        w którym władza doceniała wiedzę i potra-
przewyższał niektóre współczesne dyplo-      fiła ją wykorzystywać dla państwowych
my uniwersyteckie. Faktem jest, że mniej     celów. Kraj ubezwłasnowolniony przez

                   179                                          180

Strona 91

radziecki socjalizm potrafił dać obywate-    ***
lowi poczucie samostanowienia i przydat-
ności. Ojczyzna stała wyżej niż Bóg czy      Polska sztuka cyrkowa jest wysoko cenio-
Honor. I mimo wszystkich epitetów rzuca-     na. Namioty cyrku Zalewskich można spo-
nych współcześnie na tamten okres był to     tkać w wielu miastach całej Europy. Jar-
czas normalnej, ludzkiej godności a wy-      marczna sztuka ludyczna była w dawnych
zysk systemowy był niczym w porównaniu       czasach podstawową formą rozrywki.
do obecnej sytuacji społecznej. Stan wo-     Kształtowała w Polsce kulturę plebejską od
jenny wynikły z przyczyn od nas niezależ-    czasów średniowiecza. W połączeniu z
nych, zabrał rozum a przywrócił wiarę. Po    przekazami ewangelii, stworzyła ludową
transformacji ustrojowej wróciła domina-     twórczość i całą obrzędowość świąt ko-
cja ducha nad materią, czyli boskiej wła-    ścielnych, choćby misterium męki Jezusa
dzy nad człowiekiem. Szeroko pojęta          odgrywane na Wielkanoc w Kalwarii. Cyrk,
wiara wydaje się podstawowym kryterium       wyrosły dla potrzeb ludu, był do niedawna
doboru kadr. Do połowy lat dziewięćdzie-     popularną formą rozrywki. Od lat telewizja
siątych oczyszczono państwo z racjonal-      ze swoimi kuchennymi serialami, skutecz-
nego zarządzania. Wróciła lojalność wobec    nie realizuje ten poziom zainteresowań.
munduru, czyli sutanny i zakłamanej ide-     Przywołałem tu formę dominującej nie-
ologii, którą sutanna reprezentuje. Społe-   gdyś, bo plebejskiej i ludowej rozrywki.
czeństwo ma bogoojczyźniane igrzyska i       Wydaje się, że do tej tradycji odwołują się
coraz większy zakres biedy. Wszelkie         manifestacje mające za pretekst wypadek
przejawy nepotyzmu władzy, partyjnych        samolotowy w Smoleńsku. Też schlebiają
czy koteryjnych nominacji – stają się        plebejskim gustom, zaspakajając stadne
normą. I tak sobie, na chwałę Boga na-       potrzeby ekspresji przy gwarancji anoni-
szego, w trójcy jedynego (???) - żyjemy.     mowości. Jednak cyrk i każda trupa jar-
                                             marczna służyła rozrywce. Poczynania PiS-
                                             u, żerujące na tragedii stają się niebez-

                   181                                          182

Strona 92

pieczne. To nie nowa forma zaspakajania       ***
prymitywnych potrzeb stada ograniczone-
go bezmyślnością. Tymi, z pozoru cyrko-       Z dniem 1 maja związane jest kilkanaście
wymi i pseudo patriotycznymi manifesta-       świąt i rocznic. Począwszy od Święta Pracy
cjami, miotają podobne emocje jak tłu-        aż do beatyfikacji Jana Pawła II. Po dro-
mami w Warszawie w 1922 roku czy Mo-          dze wiele innych. Święta robotniczego nie
nachium w 1933. Ostatnie poczynania w         czcimy jak dawniej, bo i klasy robotniczej
stolicy winny być pokazywane przez tele-      już nie ma. Za to jest klasa bezrobotnych,
wizje w całej Europie. Jest to o wiele lep-   ale ich jeszcze nie stać na własne święto.
szy materiał niż badania instytutu Gallupa    Na razie modlą się do św. Józefa Rze-
czy CBOS. W tych imprezach kumuluje się       mieślnika, bo to jego święto też. Klasa
wszystko, co najgorsze w narodzie: bez-       europejczyków obchodzi święto przystą-
myślność, fanatyzm z dewocją, hucpa,          pienia Polski do Unii a rzesze katolickie
lenistwo i cwaniactwo. Diagnoza nacji pre-    czczą dzień wyniesienia na ołtarze papie-
tendującej do miana europejczyków.            ża. Kościół wspomina wielu świętych w
Wadowice mają od lat istotny udział w         tym dniu m.in. św. Amatora, biskupa Au-
poczynaniach partii Kaczyńskiego. I pomy-     xerre. W Burgundii w ten dzień moje wnu-
śleć, że w 1926 roku 12 pp jechał do War-     ki roznoszą po domach bukieciki konwalii,
szawy bronić demokracji przed dyktaturą.      bo to także święto tego wiosennego
Ot czasy i obyczaje.                          kwiatka, symbolu renesansu, czyli odro-
                                              dzenia. My na razie tkwimy w wyższości
                                              ducha nad materią i wiary nad rozumem.
                                              Może i konwalia do nas kiedyś dotrze?




                   183                                           184

Strona 93

***                                           stów. Dzięki temu mamy jakiś powód do
                                              dumy z racjonalnych osiągnięć no i mamy
Wiwat maj, trzeci maj, u Polaków błogi        Święto Konstytucji a nie następne święto
raj!                                          klęski militarnej. W rewanżu, kolejna,
(i tak trzymać Narodzie, kraju wszelkiej      bezmyślna hołota, wypuszczona przez
szczęśliwości i zakłamywanej rzeczywisto-     Katarzynę II, wystąpiła przeciwko królowi i
ści). Fragment pieśni z czasów Sejmu          państwu. Konfederacja targowicka znisz-
Czteroletniego, który przed zapaścią Rze-     czyła jedyny przejaw mądrości politycznej
czypospolitej pokazał, że Polaków stać na     Polaków i zaprosiła Rosję do interwencji.
mądrość. W obliczu zagrożenia, kilkunastu     Współcześnie, w zalewie militarnego pa-
światłych ludzi, przeforsowało wtedy no-      triotyzmu, mało czasu poświęcamy schył-
woczesną reformę ustrojową. Nie byłoby        kowi I Rzeczpospolitej. Wolimy kształcić
to możliwe bez ostatniego króla Polski,       emocje niż rozum. Lepiej się sprzedaje
Stanisława Augusta Poniatowskiego, któ-       Katyń i Smoleńsk niż Komisja Edukacji
rego tak lubimy potępiać. Zanim objął tron    Narodowej czy Konstytucja 3 Maja. Dlate-
z łaski carycy rosyjskiej, zawiązano prze-    go lubię Czechów, przez ich racjonalizm i
ciwko niemu Konfederacje szlachty w Ba-       asertywność: lepiej przy piwie rozmyślać o
rze, w obronie Polski i wiary. Nigdy z wro-   Bogu, niż w kościele myśleć o piwie. My
gami nie będziemy w aliansach, nigdy pod      nadal będziemy pluć na generała Jaruzel-
topór nie oddamy szyji. My u Chrystusa są     skiego czy generała Berlinga. Tak jak tar-
za ordynansa, słudzy Maryji – tak śpiewali    gowiczanie pluli na króla Stasia a Kościół
barscy Konfederaci, bardziej wierząc niż      na Piłsudskiego w 1926 roku.
myśląc. Król Stanisław, człowiek światły i
realista, świadom nieuchronnego zagroże-
nia bytu państwa, potrafił po raz pierwszy
w dziejach Polski zmobilizować inteligen-
tów a nie machających szabelką military-

                   185                                           186

Strona 94

***                                          ***
Podobno nie ma ludzi zdrowych, są tylko
źle zdiagnozowani jak żartują pacjenci. Na   Maj to także czas komunijny. Przy okazji,
wieść, że kogoś dotknął nowotwór, nas        wielu okolicznościowych znajomych z Pol-
dotyka przede wszystkim zdziwienie potem     ski dało mi wiedzę na temat pogłębiającej
współczucie, małe uspokojenie, że to nie     się głupoty polskich katolików. Otóż w
nas a w efekcie stawiamy nad delikwen-       parafiach, ponoć już od lat, przyjął się
tem krzyżyk. Po chłopie. I mimo, że wcze-    obyczaj rocznicowego odnawiania chrztu,
śniej prawie codziennie piliśmy z nim wód-   komunii, bierzmowania, ślubu, czyli tzw.
kę, spotykaliśmy się towarzysko, strach      sakramentów. To odnawianie kosztuje,
nas paraliżuje przed kontynuacją znajo-      więc chodzi o kasę. Forma znana w całym
mości. Bo, o czym będziemy z nim gadać?      kościele, ba, prawdopodobnie zalecona
O chorobie? Rozczulać się czy współczuć?     kurialnie. Grzecznie, publicznie, od ołtarza
Boimy się dlatego, że nosi stygmat śmier-    czy z ambony, przypomina się owieczkom
ci? A nas niby śmierć ominie? Czasami        o ich nadchodzącej rocznicy ślubu, chrztu
sprawa odbije się czkawką towarzyską         czy komunii. Taka dbałość pasterza obli-
przy grillowaniu lub przy okazjonalnym       guje do złożenia ofiary lub składki na
spotkaniu, ale generalnie uciekamy od        mszę, co wydatnie wzmacnia dochody
tematu i sprawy. Dowodzimy tym jedynie       księdza, a o to przecież chodzi. Mamy XXI
własnej ułomności. Przecież życie to jed-    wiek, internet, telewizje, wiedzę w zasięgu
nak śmiertelna choroba przenoszona dro-      ręki, a te ciemne, leniwe owieczki dają się
gą płciową, że zacytuję tytuł filmu.         coraz bardziej strzyc różnego rodzaju na-
                                             ciągaczom. I podobno Bóg dał im rozum.
                                             Wyższą formą strzyżenia są wszelkiego
                                             rodzaju religijne wydawnictwa. Działa na-
                                             wet Klub Książki Katolickiej. Nie sądziłem,
                                             żeby takie kryterium przyjąć dla drukowa-

                   187                                          188

Strona 95

nego słowa, ale widać handel ma swoje          niec świata według Maryi, Uwierzcie w
wymagania. Wciskają wydawcy ludziom            koniec świata. Współczesne proroctwo o
modlitewniki, śpiewniki, biografie świę-       powtórnym przyjściu Chrystusa, Godzina
tych, okazjonalne pamiątki sakramentu          Szatana, Proroctwo o Polsce, Sekrety dusz
małżeństwa (o seksie?), komunii czy            czyśćcowych – to tylko niektóre tytuły
chrztu. W ofercie są poradniki uwalniania z    umacniające pod strzechami wiarę i obra-
mocy złego ducha, walki z antychrystem,        żające boski rozum. W ciągu ostatnich
metody współczesnych działań szatana,          kilkudziesięciu lat nauczanie Kościoła
opisy opętania i egzorcyzmów a także           przywróciło Polakom mentalność z czasów
„naukowa” analiza zagrożeń wiary ze stro-      I i II Rzeczpospolitej. I o to biega. Wszak
ny współczesnego gnostycyzmu, o strate-        Polska Tuska i Kaczyńskiego kontynuuje
gii nowej lewicy, o rewolucji pojęciowej i o   tradycje Polski Piłsudskiego. Należy jeno
propagandowej mocy środków przeka-             podziwiać sprawność instytucji, której
zu/…/o zatrutych owocach cywilizacji           działalność jest podstawowym dowodem
śmierci/…/ wysiłkach Jana Pawła II i Be-       nieistnienia Boga. W nagrodę za rozbicie
nedykta XVI, aby obronić ludzi i świat         radzieckiego systemu, Polska otrzymała
przed nową bezwzględną tyranią- dyktatu-       jedno z istotnych narzędzi całego przed-
rą relatywizmu. Obok tego kuchnia sióstr       sięwzięcia. Jego modlitewnik otrzyma w
sercanek i innych, dla dzieci jedynie słusz-   prezencie każdy zamawiający książkę ka-
ny elementarz, bajki no i żywoty świętych.     tolicką. Nawet taki sceptyk i gnostyk jak
Z bogatej ofert książek o tematyce apoka-      ja.
liptycznej można wnosić, że katolicyzm
spodziewa się rychłego końca świata. Jak
w początkach nowej ery proletariackie
towarzystwo Żydów, wyznawców Nazarej-
czyka, oczekiwało rychłego nadejścia za-
głady. Czy nadchodzi koniec świata? Ko-

                   189                                            190

Strona 96

***                                           do proweniencji solidarnościowej przyzna-
                                              ją się wszystkie partie centrowo-
Sytuacja społeczna w Polsce po 1990 roku      prawicowe. W efekcie - tyle w katolicyzmie
wydaje się być podobną do początków           nauk Jezusa, co w naszej rzeczywistości
chrześcijaństwa. Okres od przywołania w       postulatów „Solidarności” z 1980 roku.
1979 roku ducha świętego w Warszawie
aż do stanu wojennego to trzy lata, ni-
czym nauczanie Mesjasza. Wtedy Żydzi
byli pod okupacja lub protektoratem Rzy-      ***
mu. Większość plemion żyła w mentalnej
opozycji wobec okupanta, co w przypadku       Dmuchane od paru lat w gwizdek EURO
akurat tego narodu było normalne. Polacy,     2012 za kilkanaście dni. Co to miało nie
jak i w 33 roku zwolennicy Jezusa, też        być? Ciemny lud zajęty był marzeniami,
oczekiwali „zmartwychwstania”, rychłych       które serwowała mu władza i służalcze
zmian na lepsze, poprawy doli i odreago-      media. Dostaliśmy 21 miliardów euro tylko
wania na radziecką i partyjną dominację.      na modernizację komunikacji: miejskiej,
Stan wojenny powstrzymał naszą, ple-          drogowej, kolejowej, lotnictwa i żeglugi.
mienną rzeź, której nie uniknęli Żydzi (po-   Mieliśmy zbudować autostrady i sieć dróg
wstanie zelotow). Od 1990 roku Polacy         ekspresowych. Pociągi, jakieś 16 „pierdoli-
czekają na ewidentne zmiany, na jakiś cud     no” z Włoch kupionych, miały zasuwać
jak Żydzi po śmierci Mesjasza. Cudu nie       niczym TGV a dworce lśnić nowością. Lot-
było, ideę (wtedy i teraz) przejęli mache-    niska, nowe hotele i miejska komunikacja.
rzy od ludzkich emocji. Powołując się na      Z obliczeń wynika, że wykonaliśmy około
tradycję jedni tworzyli chrześcijaństwo,      40% założonych planów wykorzystując
drudzy polski kapitalizm. Ważne, że jedni i   jednak 60% kasy, bo na tyle zawarto
drudzy przejęli rząd dusz i władzę. O         umów jeszcze nie zrealizowanych. Ta sy-
schedę po Jezusie walczyły różne opcje;       tuacja, przewidywalna dla niektórych, do-

                   191                                           192

Strona 97

wodzi kolejny raz - czym i kim są Polacy.    cę, od departamentów po gminy nastąpiła
Niestety ta nauka, kosztowna jak cała na-    mobilizacja kombinatorstwa, przekrętów i
sza historia, nic kolejnym pokoleniom nie    łatwego dojenia kasy. Nie było takiej oka-
daje. Można jedynie gdybać. Widocznie        zji najazdu na państwowe (może z wyłą-
jak to u nas bywa: za dużo nadmuchali-       czeniem Agencji Restrukturyzacji Rolnic-
śmy w ten balon samouwielbienia. Może        twa) od 1990 roku. Wcześniej nie było to
ten „Chrystus Narodów”, w szale sukce-       możliwe, bo albo pilnował Polaków zabor-
sów konfesyjnych i fascynacji Europą nao-    ca lub okupant albo sekretarze partii, od
biecywał, zapewniał jak w 1939 roku o        powiatowego do centralnego. Ale to prze-
guziku czy w 1989 o demokracji a po pro-     cież komuniści i okupanci. Zauważcie, że w
stu jest za głupi, ciemny i leniwy, żeby     historii Polski nigdy Kościół nie potępiał ani
brać jego deklaracje poważnie. Wszak na      nie walczył z nieuczciwością i przekrętami
każdym kroku, a w niedziele i święta de-     owieczek. Wprost przeciwnie. Daje roz-
monstracyjnie, dowodzi braku jakiegokol-     grzeszenie na wszystko a to on trzyma
wiek związku między deklaracjami a rze-      rząd dusz. Po co więc zabawa w wolne
czywistością, którą kreuje. Po drugie. Ho-   państwo? W jakieś ustawy zasadnicze czy
dowane religijnie zakłamanie i zmysł kom-    normalną sprawiedliwość. O społecznej nie
binowania (panu Bogu świeczkę a diabłu       wspomnę. Zdołaliśmy wykonać zaledwie
ogarek) pozwoliły nam przetrwać wiele        40% planowanych inwestycji na mistrzo-
trudnych okresów w historii. Teraz mamy      stwa. Ile z tego poszło na lewo – nawet
III Rzeczpospolitą, prowadzoną przez de-     Bóg, jego syn, duch święty i reszta tego
mokrację i swoich. Wolny kraj od okupan-     nie wie. Za to wiedzą złodzieje. Teraz agi-
tów. Sami sobie lepiej damy rady. I daje-    tuje się patriotycznie narodową ciemnotę:
my. EURO 2012 wyzwoliło wśród cwanego        flagi, hymnu wycie, pajacowate stroje,
ludu przy „życzliwości” władzy, takie po-    piwo sponsor i biedronka. Na ulicach sa-
kłady zaradności, że nawet Chińczycy się     mochody z flagami i kretynami. Obyczajo-
na tym przejechali. Od ministra po kierow-   wa Ameryka, czyli wiocha dla wiochy, bo

                   193                                           194

Strona 98

nasi piłkarze nie odbiegają poziomem od       wiernych wodzom PO i PIS, parafialna
kraju, który reprezentują. Z 40 milionowej    świadomość społeczna, koncesje, przywi-
populacji trener Smuda wybrał najlep-         leje i korupcja. Bogaci nie płacą podatków
szych, narodową dumę piłki kopanej. Wy-       a państwo żyje z haraczy od osób fizycz-
stęp reprezentacji pokaże jak wygląda         nych i drobnych przedsiębiorców, którzy
Polska na tle najlepszych z Europy, bo        muszą się organizować do walki z bez-
najlepsi biorą w Euro 2012 udział. Mistrzo-   duszną i wrogą administracją. Do władzy
stwa Europy miały być dla Polski szansą i     dochodzi pokolenie hodowane po 1990
sprawdzianem poziomu cywilizacyjnego i        roku religią, kółkami różańcowymi i para-
organizacyjnego. Po to je dostaliśmy. Or-     fialnymi obozami w domu rodzinnym księ-
ganizacja turnieju już dowiodła, że zdolni    dza. Kij ma dwa końce i to całe konfesyjne
jesteśmy jedynie do zadymy i wojaczki na      pokolenie to w większości ateusze. Nieste-
zamówienie czy wypuszczenie. No i że          ty niedouczone, bo na wiedzę w obliczu
neotomizm trzyma się bardzo dobrze, ho-       karmienia wiarą – czasu zabrakło. I taką
dując kolejne stada ku pożytkowi „wolno-      mamy Rzeczpospolitą, bo takie mamy ka-
ści” wiodącej lud na barykady. Realne,        dry: mierne, niedouczone a przez to spo-
realne.                                       legliwe i tchórzliwe wobec każdej władzy.
                                              Te kadry tworzą nam rzeczywistość. Na jej
                                              straży stoi na prowincji byle proboszcz
                                              czy katecheta, przed którym kark zginają
                                              samorządowcy i reszta. Boga wprzęgnięto
***                                           państwowo         w    interes      Kościoła.
                                              Dla uczciwych to piekło, dla cwaniaków
Jesteśmy jako państwo na drodze Grecji        raj, dla głupich głupota - taki jest mój kraj
przed kryzysem. Nieruchawy, nieudolny         – jak śpiewał przed laty K. Daukszewicz.
system administracyjny, prawo tworzone
przez parlament złożony z miernych, ale

                   195                                            196

Strona 99

***                                           u, gdzie na pozarozumowe bajki nie było
Media przepełnione wypadkiem pod              miejsca. Z tych wpowiedzi wynika, że:
Szczekocinami. Tragedia kolejowa. Kilka-      1. ta cała rewitalizacja na magistrali wę-
naście ofiar i kilkudziesięciu rannych. Wi-   glowej polega na przywróceniu stanu
zytujący szpital prezydent i stado hien z     używalności sprzed 20 lat czyli, żeby po-
mikrofonami i kamerami. Temat oczeki-         ciągi jeździły punktualnie i w skróconym
wany przez gazety i telewizje, które zaro-    czasie,
bią na reklamach proszku, pasty i piwa.       2. W 1991 roku zostaliśmy zmuszeni przez
Programy informacyjne pełne specjalistów      dyrektywy unijne do rozwalenia PKP na
poniewczasie i szukania przyczyn. W TV-       kilkanaście spółek. Ten model komunikacji
PInfo, który mój telewizor odbiera, w nie-    kolejowej nie sprawdził się nigdzie w Eu-
dzielne przedpołudnie rozmowa trzech          ropie. Ta decyzja pozwoliła nam samym
pokoleń. Dziennikarz prowadzący, lat po-      się zniszczyć a teraz się jeno rewitalizuje-
nad 40,którego cenię; profesor z politech-    my,
niki lat koło 60 i dziennikarka młoda, z      3. Mamienie ludzi szybką koleją i zakup
kolejowej branży lat 30. Trzy pokolenia,      włoskiego pandolino to kolejny przykład
trzy sposoby widzenia rzeczywistości. Pro-    ogólnej głupoty i cwaniactwa nielicznych.
wadzący zbliżony poglądami do seniora,        Nie ma technicznej możliwości, aby pociąg
specjalisty od komunikacji – obaj racjona-    osiągał prędkości maksymalne. Musi się
liści. Dziennikarka, edukowana przez reli-    rozpędzać i hamować, bo stacje ma w
gie i IPN, ma wizje niczym program wy-        Polsce średnio,
borczy Tuska czy innego Grabarczyka.           co 100 km. Jak się nam uda wrócić do
Przy tym zaangażowanie i napalenie jak u      handlowej prędkości, która w latach Gier-
komsomolca. Nawija o rozwoju, szybko-         ka była normą czyli 100 km/godzinę, bę-
ściach, pandolino i świetlanym jutrze Na-     dzie dobrze, 4. Transport osobowy należy
rodu. Panowie mieli zbliżone, racjonalne      utrzymać na liniach dużych aglomeracji i
opinie. Edukowały ich przecież szkoły PRL-    ruchów ludności oraz wokół metropolii. I

                   197                                           198

Strona 100

tak trzeba dopłacać z budżetu do biletów,    Wadowicach. Oczywiście zestawienie nie
więc nie ma sensu utrzymywać linii peryfe-   obejmuje innych form finansowania insty-
ryjnych, bo są tańsze busy i naród zmoto-    tucji ducha, realizowanych choćby przez
ryzowany.                                    samorządy. Przypomina się cytat z we-
Rząd rozdrabniając przedsiębiorstwa na       sternu „Siedmiu wspaniałych”: przecież
spółki, rozmywa całkowicie odpowiedzial-     Bóg po to stworzył owieczki, żeby je
ność z tytułu działalności i jednocześnie    strzyc! Likwidacja tzw. funduszu kościel-
buduje sobie zaplecze politycznych preto-    nego i propozycja odpisów podatkowych,
rianów. Społeczeństwo to akceptuje, bo       mimo finansowej korzyści dla Kościoła,
nie jest świadome zasad i mechanizmów        wzbudza sprzeciw biskupów. Wszak fun-
społecznej manipulacji. Wymaganego po-       dusz to źródełko niewysychające a odpi-
ziomu świadomości narodu pilnuje pań-        sowi podatkowemu może zagrażać budzą-
stwowa edukacja, katecheta, IPN i ambo-      ca się odwaga i świadomość. Episkopat na
na.                                          swoim plenum potępił pedofilię szerzącą
                                             się od ministrantury poprzez seminaria po
                                             plebanie. Szkoda, że w swoich wydatkach
                                             nie uwzględnił kosztów takiej zabawy osób
***                                          duchownych. A co z alimentami na rzecz
Toczy się przez media dyskusja dotykająca    poczętych za przyczyną księży? Problem
wielu spraw polskiego Kościoła. Znak, że     wiekowy jak dzieje katolicyzmu, obecny i
katolickie społeczeństwo nareszcie zauwa-    w naszych parafiach.
ża swoich powierników od zbawienia. „Su-      A co z upaństwowioną "hodowlą" przy-
per Express”, gazeta obrazkowa, w 58         szłych owieczek, czyli nauką religii w szko-
numerze opublikował ogólne zestawienie       łach? Czy państwo dążące do rewizji sto-
dotacji państwa na Kościół. Wynosi ono       sunków z Kościołem nie powinno od tego
rocznie ponad 700 mln złotych, czyli koszt   zacząć?
10 takich szpitali, jaki chcemy budować w

                   199                                          200

Strona 101

***                                           miecka. Wygrali za to i przywrócili wolność
 Przywołany tu kiedyś specjalista od seria-   żołnierze armii Berlinga, to chłopskie, pro-
lu o Szariku, redaktor K. z TVP Historia,     stackie wojsko prowadzone przez mało
omówił wpływ estetyki munduru na opinie       eleganckich oficerów. Nie musieli mieć
o kulturze armii. Wyszło mu, że najlepiej     matury, bo awansowali w myśl zasady: nie
umundurowany był korpus niemiecki. Po-        matura, lecz chęć szczera…; liczyła się
tem nasz korpus oficerski armii wrześnio-     odwaga i pragmatyzm tak potrzebny na
wej z 1939 roku. Nawet opinie Niemców         wojnie a nie maniery salonowe wobec
skąd szła kultura (jak w nachalnym domy-      dam, które są tematem rozpraw history-
śle stwierdzał redaktor), były pozytywne.     ków. Tak jak i przegrana kampania wrze-
Po Westerplatte wysoko oceniali poziom        śniowa. W Wadowicach stacjonował do
umysłowy naszych oficerów. Byli nawet         1939 roku 12 pułk piechoty, który wojnę
zaskoczeni wiedzą, znajomością języków,       przegrał. Po 1945 roku stacjonował 18
wysoką kulturą itp. W odróżnieniu od nich     kołobrzeski pułk piechoty, który wojnę
Ludowe Wojsko Polskie generała Berlinga       wygrał. Pamięć i opinia o tych formacjach
to armia chłopska, siermiężna, ciemna i       jest różna. Mimo, iż wielu z 18 pp osiedliło
wykorzystywana przez ruskich. Oficerowie      się po wojnie w mieście, nie są ci żołnierze
I i II Armii WP byli niedouczeni, mało kul-   tak dopieszczani przez współczesnych jak
turalni i bez elegancji. Tak samo jak i ru-   elegancka, choć mało efektywna kadra
scy, którzy stanowili trzon kadry LWP.        dwunastaków. Może dlatego, że oficerom
Takie to dywagacje prowadzą historycy w       II Rzeczpospolitej towarzyszył Bóg, Honor
TVP. Nikt nie przyjmuje faktu, że ta ele-     i kodeks Boziewicza.
gancka, wrześniowa armia ze swoim wy-
galantowanym korpusem trzymała rządy
od 1926 roku, doiła Polskę i Polaków a jak
przyszło do walki - to przerżnęła wojnę.
Jak i będąca wzorem elegancji armia nie-

                   201                                           202

Strona 102

***                                           Widzisz Europo, że zawsze możesz liczyć
Dziękujemy ci Europo, za igrzyska, czyli      na Polaków byleś tylko tchnęła w nich
Euro2012. Ten test, któremu nas podda-        ducha wiary i nadziei. Pójdą, byle nie do
łaś, zdaliśmy zapewne na piątkę. Jak wi-      pracy, wszak do wyższych celów stworze-
dzisz, zawsze kiedy nas potrzebujesz je-      ni. Nie wymagaj od irracjonalnych marzy-
steśmy "silni, zwarci i gotowi". Tacy byli-   cieli pragmatyzmu. Finansuj nam dalej
śmy w 1939 roku i w 1989 kiedy dla ciebie     programy i projekty, kursy, szkolenia, re-
i świata otwieraliśmy wytrychem drzwi         strukturyzacje rolne i inne, lokalne grupy
systemu sowieckiego. Jesteśmy nawet           dojenia, zloty, festiwale, koncerty, zjazdy.
lepsi, bo jak się przekonałaś, wystarczył     Siej igrzyska to zbierzesz plon obfity. Wia-
jeno miesiąc, aby wiara w nasze zwycię-       ra robi cuda - tym, co wiarę szerzą. Wszak
stwo osiągnęła apogeum. Na meczu z            od tysiąca lat pasterze owieczki hodują ku
Grecją udowodniliśmy, że z nami można         pożytkowi innym. I jeszcze mam prośbę.
wszystko. Widziałaś te 50 000 moich ro-       Nie wyrzucajcie nas z Afganistanu.
daków, wystrojonych na własne życzenie,
w czapki Stańczyka i barwy Siuxów na
twarzy? To dowód, że duch przywołany
przez papieża w 1978 roku nas nie opusz-      ***
cza. Co więcej - umacnia się w narodzie.      Dziatwa nareszcie ma wakacje. Odpocznie
Duch, który rozpostarł swoje skrzydła wia-    od edukacji, która mocą cynicznych refor-
ry nad całym krajem a rozum pognał w          matorów szkoli kolejne pokolenia odbior-
kazamaty, pozwala nam kochać każde            ców socjalnej łaski państwa. Wszystko w
igrzyska, nawet przegrywane. Te przy-         duchu sacrum. Za to też każda szkoła,
najmniej były bez ofiar w ludziach. Poka-     szkółka, gimnazjum, zawodówka czy li-
zaliśmy też, że w gospodarce i finansach      ceum - dziękowało uroczystą mszą świętą,
jesteśmy o połowę tańsi niż Ukraina i dla-    pod opieką swoich samorządowych dyrek-
tego mniej będziemy mieli do spłacania.       torów. Dzieciarnia nie musi teraz pchać się

                   203                                           204

Strona 103

po peronach i dworcach, by jechać na         stanowią kręgosłup polskiej historii. Po
jakieś kolonie czy obozy. Dobre, wolne i     każdej, ubranej w patriotyzm i opatrzność
demokratyczne państwo zwolniło je z te-      boską zadymie, budziliśmy się z ręką w
go. Dzięki temu lepiej poznają własne śro-   nocniku. Tak było w grudniu 1981 roku,
dowisko: wieś, osiedle, dzielnicę...         po transformacji ustrojowej w 1990 czy po
Przewinęła się informacja w mediach w        meczu z Czechami. Konsekwencje prze-
sprawie kopalni "Wujek". Konkretnie o        dłużenia do 67 lat wieku pracy bohaterscy
ciągnącym się procesie. Święta sprawie-      Polacy dopiero odczują. Jak i wiele innych
dliwość społeczna szuka zadośćuczynienia.    spraw, które im tworzą przewodnicy ducha
Nafaszerowani miłością bliźniego muszą       od Tuska po Dziwisza. Niechaj dzieciaki
nasycić się jakąś formą zemsty. Gonią        odpoczną spokojnie od szkoły i nabiorą sił
Jaruzelskiego i Kiszczaka. Ciekawe, dla-     przez wakacje, by z nową energią zdoby-
czego nie gonią tych, co wbrew logice        wać wiarę i kształcić ducha patriotyzmu.
wyrwali się z szabelką czy inna brechą
przeciw uzbrojonym batalionom. Dlaczego
bez winy są ci, co posyłali na ewidentne
zatracenie nawet kilku ludzi. Uprawiamy      ***
od pokoleń naszą bohaterszczyznę, to fo-
rykanctwo jakby powiedział mój dziadek.      Czy nasi górale ze wzgórz Golan, rezydu-
Ta fanfaronada ubrana w patriotyzm była      jący na Wall Street, przypuszczali, że ich
przyczyną większości naszych nieszczęść i    największe osiągnięcie ekonomiczne XX
klęsk narodowych. Bezmyślny naród pcha-      wieku przyniesie im zagrożenie? Myślę o
ny decyzjami wyrachowanych polityków         rozbiciu systemu sowieckiego za pomocą
szedł z modlitwą na czołgi albo religią w    Polski i… Chinach, które dzisiaj karmią
cywilizację XXI wieku. Nigdy nie rozumiał,   odzyskany dla Zachodu socjalistyczny
bo wierzył. Konsekwencją tej bezzasadnej     wschód. Co prawda media wieszczą zastój
wiary były klęski i rozczarowania, które

                   205                                          206

Strona 104

w Chinach z powodu przekrętów finanso-          a w gospodarce – liberalizm. Niby u nas,
wych ale ponoć jest to norma - owe prze-        po tych otępiających Naród doświadcze-
kręty - początków wszelkiego kapitału.          niach mamy teraz dominację jednej ide-
Ten demograficzny moloch, lekceważony           ologii i wolność ekonomiczną. Niestety
przez cywilizowaną resztę świata, stworzył      katolicyzm więcej kosztuje niż jakakolwiek
nowy model państwa. Jakoś tam, tych             lewicowa ideologia, której podmiotem
Chińczyków z Biura Politycznego Komuni-         zawsze był człowiek. Według filozofa Józe-
stycznej Partii Chin było stać na ryzyko        fa Tischnera, homo sovieticus –to zniewo-
ekonomicznej wolności. Może realnie za-         lony przez system komunistyczny klient
uważyli w tym dla siebie finansowy inte-        komunizmu – żywił się towarami, jakie
res? U nas, w 1989 roku brakło tej odwagi       komunizm mu oferował. A homo katoli-
i ryzyka ekipie Rakowskiego. A przecież         cus?
mogli, wyprzedzając reformę ministra
Wilczka otworzyć Polskę dla wolnego ryn-
ku i kapitału. Mogli już w II połowie deka-
dy Gierka, bo to był najlepszy moment.          ***
Nie byłoby zapewne wtedy stanu wojen-
nego i Jana Pawła II, zjawisk mających          Jako powiatowy radny uczestniczę w róż-
decydujący wpływ na stan świadomości            nego rodzaju imprezach. Rzadko to czynię,
współczesnych. Pamiętam, że takie propo-        bo scenariusz ich podobny a partyjnych
zycje padały wtedy, jednak nie z kręgów         kacyków zastąpili kościelni. Siedzę gdzieś z
partyjnych, czyli władzy i dlatego nikt się z   boku, by w ten choćby sposób oddzielić
nimi nie liczył. Władza zawsze wie lepiej.      się od tego cyrku. Z powodu nawiedzenia
Ta obecna, pochodząca z wyborów, czyli          wsi przez wędrujący obrazek z Jezusem w
od Boga reprezentowanego przez Kościół          prometejskim ujęciu, dyrekcja jednej ze
– jeszcze lepiej. Chiny pokazały, że możli-     szkół spędziła młodzież przed budynek
wy jest mieć w sferze społecznej socjalizm

                    207                                            208

Strona 105

pod opieką zawsze uległych nauczycieli.        zapewne uda się emigrować do lub na
Dzieci udekorowały płot czerwonymi pla-        zewnątrz, większość po latach trawienia
katami (tak się hoduje uczucia) z hasłami:     przez życie zasili emerytalną miazgę. Wte-
Jezu kocham cię, Jezu ufam tobie, Przyjdź      dy jakaś ekipa zorganizuje im raz w roku
do mnie Jezu itp. Jak widać w państwowej       biesiadę. Zmęczeni życiem ludzie niewiele
programowo szkole, teraz pod opieką sa-        potrzebują. Wódeczka z pepsi robiąca za
morządnej wsi, Naród wreszcie się realizu-     drinka i ociekające wazeliną podlizywanie
je. W szkołach średnich, które dotyka niż      duchownych.
demograficzny, trwa ratowanie etatów
chronionych Kartą Nauczyciela. Ostatniego
przywileju inteligencji ratowanego przed
zaborczą III Rzeczpospolitą. W polskiej        ***
szkole nie ma miejsca dla kontestujących
rzeczywistość pedagogów. Odwaga rozu-          Co to znaczy dobrze podać towar, aby
mu czy etatowa spolegliwość? Współcześni       sprzedać? Afera Amber Gold to efekt czy-
inżynierowie dusz już dawno przestali na-      stego marketingu tak skutecznego jak
uczać. Trwa dalsza indoktrynacja irracjo-      marketing najlepszych religii. Też wiara,
nalizmem i hodowla potulnych owieczek.         nadzieja i obiecanki bez pokrycia. Samo
Idą licealiści: śpiewają, odpowiadają, sie-    pojęcie Amber Gold jakoś podświadomie
dzą, uczestniczą, – bo takie mają polece-      kojarzące się z dużą kasą i bankiem już
nie a nie potrzebę. Na luzie, jak obcujesz z   pachnie rajem, bo Polska jest takim rajem
nimi incognito, dosadnie a częściej w żar-     dla wszelkiego handlu. Bezkrytyczny od-
ty i kabaret obracają swoją edukację. Taka     biorca wychowany a raczej wyhodowany
śpiewogra zakłamania. W większości nie         w kulcie irracjonalnej wiary, kupi wszyst-
mają żadnych wątpliwości wobec progra-         ko. Od pampersów po proszek do prania.
mu partii, pardon Kościoła. Jak posłuszne      Też tandetny. Uwierzy w zapewnienia każ-
stado maszerujące w dorosłe życie. Części

                   209                                            210

Strona 106

dego, bo jest produktem ideologii opiera-      ków. Ten realny eksperyment marksizmu
jącej życie na wierzeniach. Szał konsump-      w zacofanym feudalnym państwie, ma-
cji, zapchane supermarkety w niedzielę i       miąc ciemne masy stworzył totalitaryzm
ten nawał reklam w mediach – są wystar-        na miarę Hunów. Była to rewolucja cha-
czającym dowodem. Ba, religia nadal jest       mów jak określano Związek Sowiecki.
narzędziem handlu. Co rusz serial z księ-      Konsekwencją II wojny światowej był
dzem, zakonnikiem albo plebanią. Lepiej        rozwój rewolucji chamstwa czyniony przez
się sprzedaje i lepiej zarabia. W mediach z    Związek Radziecki i to za przymilną zgodą
powodzeniem idzie reklama zachęcająca          Zachodu. Lud nasz wychowany w katolicy-
do kupienia sobie ładnego pogrzebu! Na-        zmie, po doświadczeniach wojny, dostał
wet ze stypą. Istny cyrk wśród nawiedzo-       pozorną władzę i uwierzył w dyktaturę
nych. Takich firm jak Amber Gold jest w        proletariatu. Zapanował sojusz robotniczo-
kraju od metra. Często korzystają ze swo-      chłopski. Pasterzom w sutannach wyrosła
istej „opieki” instytucji państwowych, służb   konkurencja. Dołączyli aktywiści partyjni i
czy decydentów. Dają super dochody, bo         nowa religia. Socjalizm wykształcił własną
dopływ naiwnych i wierzących zapewnia          inteligencję, rzesze „inżynierów dusz” w
polski system edukacyjny, z którego już        odróżnieniu od przedwojennej – racjonal-
dawno usunięto racjonalizm.                    ną, bez obowiązku Kościoła w życiu.
                                               Po Gomułce, jak po I i II wojnie, to Za-
                                               chód zadecydował o dalszych losach pol-
                                               skiego stada. Wykorzystano nas do rozbi-
***                                            cia systemu sowieckiego.
                                               Rozdętym przez kontestującą inteligencję
Rewolucja w Rosji 1917 roku zwana paź-         ambicjom pospólstwa, przywrócono Boga.
dziernikową, dała władzę bolszewikom           I zstąpił duch Solidarności z papieżem i
obalając rząd Kiereńskiego i mieńszewi-        odnowił oblicze Polski. Potencjalną wojnę
                                               polsko-polską spacyfikował stan wojenny.

                   211                                            212

Strona 107

Wydawało się, że po doświadczeniach II       administracyjne i główni macherzy naro-
Rzeczpospolitej i PRL-u, będziemy rozumni    dowej kuchni warzą nasz polski bigos. Czy
w tworzeniu nowego państwowego bytu.         będzie w nim więcej rozumnej treści ni-
Niestety. Po 20 latach tej transformacji     czym kiełbasy czy nadal dolewać nam bę-
wstecz, mamy w Polsce kapitalizm rodem       dą ducha, czyli spirytusu, który jak wia-
z XIX wieku, państwo z deklaracjami          domo mocno umysły mąci? Bowiem od
sprawiedliwości, rozbudowany system          czasu, kiedy zstąpił duch i odnowił oblicze
restrykcyjnej administracji i państwowo      naszej ziemi, świat idzie do przodu a my
umocowany Kościół, który ma dbać o spo-      ciągle w Betlejem.
łeczny analfabetyzm. Cóż z tego, że coraz
więcej ludzi wykształconych a nawet gra-
motnych skoro i tak rozum i inteligencja
nie mają szans przed sterowalnymi emo-       ***
cjami chamstwa. Każda władza w jakiś         Kolejna rocznica stanu wojennego … a nie
sposób jest cyniczna: schlebia pospólstwu,   wojny. Dzisiaj w wolnej Polsce trwa nie-
umacnia wiarę w narzucony system oraz        ustająca szarpacka polityczna zwolenni-
wartości aby łatwo było strzyc i doić sta-   ków wolności. Gdyby nie było od 2007
do. Z głębi dziejów, krain mrocz-            roku tak wielkiej emigracji młodych, praw-
nych….nauka idzie, że chamstwo trzeba za     dopodobnie mielibyśmy już własną wojen-
mordę, bo nie mamy tzw. mądrości zbio-       kę albo kolejny stan wojenny. W podobnej
rowej czy społecznej racjonalnej wiedzy a    sytuacji Piłsudski w 1926 roku się nie pa-
emocjami karmionymi wiarą można mani-        tyczkował i nie popuścił, nie odwołał za-
pulować - co też się dzieje. Dlatego na-     machu i stanu wojennego. Dzisiaj gloryfi-
wiedzeni niewiedzą i katolickim duchem -     kujemy tamten czas II Rzeczpospolitej.
tęsknią za Naczelnikiem Piłsudskim a be-     Z okazji rocznicy grudnia, trwała akcja
neficjenci socjalnego raju PRL – za Gier-    nocnego czuwania, głównie młodzieży i
kiem. Tymczasem kolejne ekipy partyjno-      nawiedzonych starych. Niczym przed Wiel-

                   213                                          214

Strona 108

kanocą albo przy jakiejś obstrukcji religij-   postawili przeciw Hitlerowi. I tak Bóg i
nej. Z relacji mediów wynika, że jedną z       Honor przyniósł Ojczyźnie zagładę.
ofiar stanu wojennego jest…. Jaruzelski.
Chłop 90-letni, ciągany każdego grudnia        Ukazała się właśnie książka pt.Pakt Rib-
na narodowy szafot. W przeddzień roczni-       bentrop-Beck, czyli jak Polacy mogli u bo-
cy TVP przypomniała dwa filmy, które z         ku III Rzeszy pokonać Związek Sowiecki
przyjemnością ponownie zobaczyłem.             autorstwa P. Zychowicza (Poznań2012),
Znany wszystkim pastisz stanu wojenne-         która jest trzeźwym, racjonalnym przed-
go, czyli „Rozmowy kontrolowane” S. Ty-        stawieniem alternatywnego losu Polski
ma i „Przybyli ułani” z Z. Zamachowskim w      gdyby nie postawa Józefa Becka, sterowa-
roli głównej. Dwa obrazy, w których ko-        nego przez Zachód. Obecny minister
mediowa fabuła skupia uwagę na tyle, że        spraw zagranicznych R. Sikorski robi wra-
niewielu dostrzega istotę przekazu tych        żenie, sprawia wrażenie i nosi się niczym
filmów. A jest nią kondycja umysłowa spo-      akademicki dyplomata. Chyba u niego Bóg
łeczeństwa zamieszkującego kraj nad Wi-        i Honor też na pierwszym miejscu. Polityka
słą.                                           zagraniczna ostatniej dekady dowodzi, że
                                               nie potrafimy się uczyć. Polskę z przyczyn
                                               geopolitycznych stać jedynie na racjonalną
                                               dyplomację, której adoratorzy pamięci
***                                            Lecha Kaczyńskiego nie pojmują. Stawia-
                                               nie honorowych warunków, te podwórko-
Pisałem ponad rok temu, z okazji kolejne-      we pretensje, wykorzystają inni niczym
go września 1939 roku, jak to polska dy-       pretensjonalną panienkę.
plomacja na czele z ówczesnym ministrem
Beckiem wpędziła nas do wojny. Jak na-
iwnych Polaków dyplomaci Francji i Anglii


                   215                                            216

Strona 109

***                                           jach trzeciego świata pontyfikat papieża z
Pontyfikat Jana Pawła II, zdominowany         Wadowic? Czy hołubiony przez Polaków
przez Jego podróże po świecie, otworzył       Jan Paweł II będzie patronem pokoju czy
papiestwo dla ludzi. W krajach, gdzie         wojny? Jak to odbierają wierzący w pań-
chrześcijaństwo jest marginesem wyzna-        stwach gdzie pchamy się z naszymi mi-
niowym czy społecznym, dał milionom           sjami militarno-pokojowymi?
ludzi nadzieję; w świecie katolickim umoc-
nił pozycję Watykanu. To realne zmiany
oparte o wiarę, religie i Kościoły.
Potępiając a priori naukę i postęp, religie   ***
bez skrupułów wykorzystują wiedzę dla
swoich celów. Tak było zawsze, bo wiarę       Grypa, oskrzela, antybiotyki, czosnek, sy-
stworzył rozum ludzki i to on nią steruje.    ropy, drucianka, alkohol i sto innych me-
Oczywiście poprzez doktryny i wodzów.         tod ćwiczonych codziennie w okresie epi-
Ziemia jako globalna wioska, to łatwy do-     demii. Grypa wali równo. Zaraza idzie
stęp indoktrynacji wszelkiej wiary a póź-     przez wszystkie środowiska bez względu
niej dopiero wiedzy, która wymaga wysił-      na poglądy, status majątkowy, wykształ-
ku. W wielu krajach, nie tylko biednych,      cenie czy układy. Wszędzie dziesiątkuje
dla milionów wyznawców media religijne        pracowników i okalecza instytucje. Chory
są podstawowym źródłem poznania. Czy          sędzia, ekspedientka, magazynier, nauczy-
ta nowa ewangelizacja przyniesie pojed-       cielka i urzędnik. W czasach mojej zawo-
nanie w podzielonym religiami świecie czy     dowej pracy absencja chorobowa była
przeciwnie? Co może się dziać w krajach       zjawiskiem normalnym i powszednim.
ubogiego świata, kiedy nasze państwo,         Tradycyjnie szło się na chorobowe po
wbrew Konstytucji, instytucjonalnie i pro-    ciężkim piciu, w przypadkach rodzinnych
gramowo wspomaga krzewienie wiary             imprez czy wydłużenia urlopu a co dopiero
katolickiej? Czym więc zaowocuje w kra-

                   217                                           218

Strona 110

choroby. Nikt nikogo z tego powodu nie        tach czas na pożegnanie starzejącego się
ścigał ani nie potępiał, chociaż krzyże w     roku. Jedni podsumowują inni planują a
pracy nie wisiały. Taka socjalistyczna ety-   czas, ten codzienny oprawca życia, kpi
ka jakże bliska przesłaniom kamieni z Sy-     sobie z tego. Chciałbym na przełomie
naju. Dzisiaj w „robocie” dominuje chrze-     umownych dat czasu odnieść się do tych
ścijańskie przesłanie miłości, wymuszone      zachowań odmieniających patriotyzm we
widmem bezrobocia. Dlatego gnają do           wszystkich przypadkach. Od Kocham Cię
pracy zasmarkani i kaszlący, z torbami        Polsko, przez PiS, po narodowców na sta-
medykamentów i temperaturą na głowie          dionach. Mieliśmy już w Europie lat trzy-
byle tylko nie podpaść pracodawcy a jesz-     dziestych XX wieku czas narodowego pa-
cze bardziej zawistnym współpracowni-         triotyzmu. Stworzył faszyzm, nazizm i sta-
kom. „Chorobowe” odbierane jest często        linizm. Kiedy człowiek jako indywidualność
wręcz jako sabotaż, cwaniactwo i bume-        staje się powoli niczym na rzecz wspólnoty
lanctwo, które wymaga napiętnowania.          nazywanej narodem, rodzi się totalita-
Zakłady pracy pełne są wrażliwych Kor-        ryzm. Społeczeństwa, które własny byt
czaginów, co to hartowali się jak stal. Ka-   oparły o jedną religię, mają silne poczucie
blują i plują na chorych, aby w niedzielę     wspólnoty uwidaczniane najczęściej w
znakiem pokoju leczyć hipokryzję. A ZUS       obyczajach grzebalnych. Stąd te nasze
znowu zaoszczędzi?                            wieczne noszenie truchła, rozpamiętywa-
                                              nie przegranego bohaterstwa, bogoojczyź-
                                              niane pomniki, wypominki, narodowa edu-
                                              kacja wokół Katynia i Smoleńska. Stąd
***                                           może i nasz antysemityzm, bo pod tym
                                              względem podobni jesteśmy do Żydów,
I tak od wieków, od czasów cywilizowania      starszych braci w wierze - jak zdefiniował
Słowian przez chrześcijaństwo, po świę-       Jan Paweł II- a bracia to bracia. Nasz roz-
                                              wrzeszczany patriotyzm, serwowany przez

                   219                                           220

Strona 111

media, jest pochodną naszej wiary, poj-          cje, wzrastało bezrobocie i upadał handel.
mowanej jako zestaw obrzędów i deklara-          Pozorna gospodarność tego samego od lat
cji. Bez cienia refleksji, sensu i rozumienia,   dwudziestu burmistrza, ogranicza się do
którego brakuje. W państwach obywatel-           działań służących głównie utrzymaniu
skich, ceniących indywidualność człowieka,       władzy poprzez inwestycje prokościelne.
patriotyzm jest synonimem uczciwości,            Nie skonstruowano żadnej docelowej stra-
społecznej mądrości, pracowitości i kultury      tegii dla przyszłości. Przed dwustu laty,
obyczajów. Tego ani machanie flagą, ani          zasługą konkretnych osób, Wadowice zo-
religia, msze czy wycie na ulicy - nie na-       stały miastem cyrkularnym. W czasach
uczą.                                            autonomii samorząd potrafił wykorzystać
                                                 szansę i stworzyć znaczący w Galicji Za-
                                                 chodniej ośrodek regionalny, który pod-
                                                 upadł w czasach II Rzeczpospolitej. Mimo
***                                              potępianego dzisiaj systemu, miasto wyko-
                                                 rzystało lata PRL-u. Powstały zapomniane
Z chwilą wyboru w 1978 roku Karola Woj-          już zakłady pracy, dające tak poszukiwane
tyły na papieża, jego rodzinne miasto sta-       dzisiaj zatrudnienie. Wtedy zbudowano
nęło przed niebywałą szansą. Wydawało            nowe Wadowice na osiedlach wzdłuż ulicy
się, że mądrzy mieszczanie wykorzystają          Zegadłowicza. To wszystko realizowali
ten dar z nieba. Niestety, po tych ponad         konkretni ludzie. I tak samo, znani współ-
dwudziestu latach schlebiania głupocie,          czesnym samorządowcy, zaprzepaścili
Wadowice spadają do roli trzeciorzędnego,        historyczną szansę miasta, którą dał im
pielgrzymkowego ośrodka. Samorząd za-            wybór Karola Wojtyły. Na dodatek sku-
niedbał całkowicie mieszkańców. Padały           tecznie zniszczyli ślady czasów jego mło-
małe, terenowe zakłady, omijały miasto           dości.
wszelkie wojewódzkie i centralne inwesty-


                    221                                             222

Strona 112

bre, a co złe. Nauka nie zdaje takich pytań
                                               bezpośrednio, pomaga nam jednak stwo-
                                               rzyć ramy niezbędne do udzielenia na nie
                                               odpowiedzi. Sam fakt, że religia zadaje
POSŁOWIE                                       takie pytania, nie oznacza, że udziela na
                                               nie dobrej odpowiedzi. Widzicie to zresztą
Nic nie wyrządziło ludzkości większej          świetnie na własnym podwórku. Polska
szkody niż religia. I nic nie przyniosło nam   jest zdominowana przez Kościół katolicki.
więcej pożytku niż nauka (…) To nauka          Najgorszą instytucję na świecie, która wal-
wytłumaczyła, że Ziemia nie jest płaska,       czy z antykoncepcją i szkodzi Afrykanom,
że ludzkość powstała dzięki ewolucji, a        przekonując ich, by nie używali prezerwa-
atomy łączą się w cząsteczki. To nauka         tyw, – co ułatwia szerzenie się epidemii
zmaga się z rozwiązaniem problemów,            AIDS. (prof. Richard Dawkins, Uniwersytet
których jeszcze nie rozumiemy. I jeżeli        Oksford. Cytat za Newsweek nr 27/2012).
kiedykolwiek rozwikłamy następne sekrety
dotyczące naszego wszechświata, doko-
namy tego dzięki nauce, a nie religii. Za-
kładanie, że religia ma jakiś monopol na
prawdy, do których naukowcy jeszcze nie
dotarli, jest błędne, pozbawione jakich-
kolwiek podstaw (…). Religia zawsze pyta-
ła o to, jak powstał świat, kto nas stwo-
rzył, dlaczego istniejemy. Nauka również
zadaje te pytania. Różnica polega na tym,
że nauka na nie odpowiada, w przeciwień-
stwie do religii. Poza tym religia zadaje
pytania z gatunku moralnych: co jest do-

                   223                                            224